Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3086094

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 5 listopada 2020 r.
II OSK 1829/20
Naruszenie obowiązku posiadania planu nawożenia a stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej. Sprzeciw mieszkańców a ważność decyzji środowiskowej w kontekście przekroczenia standardów oddziaływania na środowisko

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron.

Sędziowie: NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), del. WSA Mirosław Gdesz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 464/19 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia (...) maja 2019 r. znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz A. sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 31 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi A. sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w Grabkach Dużych (dalej: inwestor) uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z (...) maja 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Jak wynika z uzasadnienia Sądu I instancji, decyzją z (...) czerwca 2015 r. Wójt Gminy Szydłów ustalił na rzecz inwestora środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn.: Budowa dziewięciu budynków inwentarskich - kurników o maksymalnej łącznej obsadzie 360000 szt. (1440 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr (...)/5 obręb (...).

Decyzją z (...) maja 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Szydłów z (...) czerwca 2015 r. Postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte z urzędu. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniósł inwestor.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że w żadnej części decyzji z (...) czerwca 2015 r. Wójt Gminy Szydłów nie ustalił, że przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi zabudowę zagrodową. Takie pojęcie w tej decyzji pojawia się tylko w odniesieniu do wskazania najbliższych w stosunku do działki inwestora terenów zabudowanych. W jednym miejscu w uzasadnieniu decyzji (na str. 10) Wójt Gminy Szydłów wskazał, że: "W gospodarstwie nie będą stosowane substancje chemiczne..." zamiast wskazać, że "na fermie" nie będą stosowane takie substancje. W ocenie Sądu I instancji, nie jest to wystarczające do postawienia zarzutu, że przedsięwzięcie stanowi zabudowę zagrodową i że w związku z tym organ naruszył § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Przepis ten w ogóle w tej sprawie nie mógł mieć zastosowania, ponieważ jest to przepis rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej z ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Na etapie ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia przepisy te nie miały zastosowania. Z tego samego powodu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że decyzja środowiskowa w sposób rażący narusza przepisy uchwały nr XXXV/620/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z 23 września 2013 r. dotyczącej wyznaczenia Chmielnicko-Szydłowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2013 r., poz. 3312).

W ocenie Sądu I instancji, sformułowane przez organ zarzuty związane z zakwalifikowaniem przedsięwzięcia jako zabudowy zagrodowej wynikają z tego, że w punkcie I decyzji ("Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia"), Wójt Gminy Szydłów wskazał, że w ramach przedsięwzięcia planuje się między innymi budowę studni głębinowej. Sąd I instancji wskazał, że studnia nie była przedmiotem wniosku, jak i nie przewidziano jej budowy w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedsięwzięcie miało być zaopatrywane w wodę z wodociągu gminnego (k. 9 raportu). Raport zakładał, że obiekty składające się na fermę brojlerów będą zaopatrywane w wodę z gminnego wodociągu, co było przedmiotem uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (str. 7 postanowienia tego organu z (...) kwietnia 2015 r.). Ponadto z uzasadnienia decyzji środowiskowej wynika, że planuje się tylko budowę przyłącza wodociągowego.

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego dotyczącej wyznaczenia Chmielnicko-Szydłowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, na obszarze zakazuje się dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 uchwały, zakazy nie dotyczą realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których procedura dotycząca oddziaływania na środowisko wykazała brak znaczącego negatywnego wpływu ma ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. W ocenie Sądu I instancji, oznacza to, że wydając decyzję środowiskową właściwy organ byłby zobowiązany ustalić takie uwarunkowania także w odniesieniu do studni głębinowej. Ponadto, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), ujęcia wód podziemnych o głębokości 100 i więcej metrów wiercenia w celu zaopatrzenia w wodę stanowiły przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie studni głębinowej powinno również wymagać przeprowadzenia stosownego postępowania i ustalenia parametrów tej studni oraz zasięgu oddziaływania, żeby wykluczyć możliwość spowodowania zmiany stosunków wodnych.

Sąd I instancji wskazał, że zdaniem organu, wzmianka o studni głębinowej nie jest zwykłą omyłką. W związku z tym Sąd I instancji wyjaśnił, że początkowo przedsięwzięcie, które już zostało w części zrealizowane, funkcjonowało dzięki wodociągowi gminnemu. Decyzją z (...) maja 2018 r. Marszałek Województwa Świętokrzyskiego zmienił decyzję własną o pozwoleniu zintegrowanym z (...) stycznia 2017 r. i ustalił, że ferma będzie zaopatrywana w wodę z własnej studni.

W ocenie Sądu I instancji, nawet przyjęcie, że umieszczenie w opisie przedsięwzięcia wzmianki o studni nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na dokonanie tego bez wniosku inwestora, bez ustalenia jakichkolwiek parametrów tej studni i bez zbadania jej oddziaływania w szczególności na stosunki wodne, a więc z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 i art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm. - dalej: ustawa środowiskowa), nie uzasadniało stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Zdaniem Sądu I instancji, ewentualne wyeliminowanie z decyzji Wójta Gminy Szydłów wzmianki o studni głębinowej przez stwierdzenie nieważności w tej części punktu I decyzji, nie pozbawi integralności i samodzielności pozostałej części decyzji.

Ponadto, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że decyzja Wójta Gminy Szydłów została wydana z naruszeniem art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 625). Obowiązek wynikający z tego przepisu nie dotyczy inwestora, ponieważ zgodnie z raportem oraz ustalonymi w decyzji warunkami, wytwarzane na fermie nawozy będą w całościzbywane. Ponadto na fermie nie będzie powstawała gnojówka ani też gnojowica. Ustawa o nawozach i nawożeniu nie zawierała legalnej definicji gnojówki i gnojowicy. W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 5 czerwca 2018 r. (a więc wydanym już po wydaniu decyzji Wójta Gminy Szydłów) w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz. U. z 2018 r. poz. 1339) w punkcie I.1. zawarte zostały definicje pojęć "gnojówka" i "gnojowica", "obornik" oraz "pomiot ptasi". W świetle tych definicji mieszanina kurzych odchodów i ściółki nie jest gnojowicą ani gnojówką. Ponadto, jednym z określonych w decyzji Wójta Gminy Szydłów warunków było zaprojektowanie szczelnego podłoża w miejscu załadunku pomiotu. Z kolei, ścieki przemysłowe (woda z mycia i dezynfekcji budynków inwentarskich), a także ścieki bytowe, będą odprowadzane do szczelnych zbiorników bezodpływowych i następnie wywożone do oczyszczalni ścieków.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że wydanie decyzji środowiskowej dla tego rodzaju przedsięwzięcia powinno być poprzedzone ustaleniami w zakresie ilości produkowanego nawozu i możliwości jego zbycia. Jednak na etapie wydawania decyzji środowiskowej przedwczesne jest żądanie przedstawienia umów z odbiorcami nawozu, zwłaszcza, że uzyskanie decyzji środowiskowej jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Z kolei brak ustalenia w decyzji środowiskowej ilości i lokalizacji pomiotu kurzego, jak i uciążliwości związanych z jego transportem, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Kwestie dotyczące ilości pomiotu były przedmiotem ustaleń organu wydającego decyzję o pozwoleniu zintegrowanym na prowadzenie instalacji do chowu drobiu.

Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy zarzucił także rażące naruszenie przez Wójta Gminy Szydłów art. 82 ust. 3 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem Sądu I instancji, doszło do naruszenia tego przepisu. Decyzja nie zawiera żadnej informacji, czy istnieje załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia. Dokument zatytułowany "Charakterystyka przedsięwzięcia" na pierwszej stronie jest opieczętowany pieczęcią Urzędu Gminy Szydłów, jednak nie zawiera ręcznego podpisu. Widnieje na nim tylko sporządzona komputerowo adnotacja "Sporządził: Anna Suchorowska". Jak wynika z akt sprawy jest to osoba działająca z upoważnienia Wójta Gminy Szydłów. W ocenie Sądu I instancji, nie stanowi to jednak rażącego naruszenia prawa. W sprawie został sporządzony raport oddziaływania na środowisko zawierający opis przedsięwzięcia, a ponadto, wszystkie elementy charakterystyki przedsięwzięcia znalazły się w samej decyzji. Jedyna różnica pomiędzy niepodpisaną własnoręcznie charakterystyką przedsięwzięcia, a decyzją polega na wymienieniu w decyzji studni głębinowej, której w charakterystyce brak. Zdaniem Sądu I instancji, naruszenie art. 82 ust. 3 ustawy środowiskowej nie stanowiło naruszenia o charakterze rażącym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ.

W pierwszej kolejności organ zarzucił naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, błędną wykładnię art. 73 ust. 1 i art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b), c) i d) ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz w związku z "art. 151 § 1 pkt 1" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.). Polegało to na przyjęciu, że brak oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem studni głębinowej może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z (...) czerwca 2015 r. tylko w części dotyczącej studni głębinowej. W ocenie organu, nie zbadano łącznie wszystkich aspektów oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, tym samym nie ustalając rzeczywistego oddziaływania na środowisko.

Po drugie, błędną wykładnię i zastosowanie art. 82 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z "art. 151 § 1 pkt 1" p.p.s.a. Polegało to na uznaniu, że naruszenie przepisów ustawy przez brak załączenia charakterystyki przedsięwzięcia odpowiadającej przepisom prawa, stanowi jedynie naruszenie prawa, a nie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu, stanowiło to rażące naruszenie prawa i naruszenie zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a.

Po trzecie, błędną wykładnię i zastosowanie art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z "art. 151 § 1" p.p.s.a. Polegało to na uznaniu, że powyższe przepisy nie zostały rażąco naruszone, pomimo, że decyzja Wójta Gminy Szydłów z (...) czerwca 2015 r. nie zawiera w swojej treści planu nawożenia zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, jak również nie stanowi o zagospodarowaniu co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których inwestor jest posiadaczem. Ponadto decyzja Wójta Gminy Szydłów z (...) czerwca 2015 r. pomija ustalenia wielkości i lokalizacji pomiotu kurzego, oddziaływania i transportu. Stanowi to o braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. faktycznego oddziaływania planowego przedsięwzięcia na środowisko.

Po czwarte, niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b), c) i d), pkt 2 i pkt 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jak i w związku z "art. 151 § 1 p.p.s.a.". Polegało to na uznaniu, że brak określenia w decyzji szczegółowego sposobu zagospodarowania pomiotu kurzego, który powoduje zagrożenie podstawowych standardów ochrony środowiska przez znaczące oddziaływanie odorowe, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Po piąte, błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 145 § 1 pkt § 1it. a) p.p.s.a. przez zastosowanie przepisu prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z przepisami postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Polegało to na uznaniu, że brak ustalenia przez organ wydający decyzję środowiskową w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, tj. faktycznego oddziaływania fermy drobiu na środowisko, również w aspekcie oddziaływań kumulatywnych, przez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieprzeprowadzenie określonych dowodów w sprawie, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że w tej sprawie nie zaistniały okoliczności pozwalające na stwierdzenie nieważności w całości decyzji "z (...) maja 2019 r.".

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, skarga kasacyjna zawiera błąd konstrukcyjny. Organ konsekwentnie zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji "art. 151 § 1 pkt 1" lub "art. 151 § 1 p.p.s.a." Ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu "art. 151 § 1 pkt 1", ponieważ art. 151 p.p.s.a., stanowiący podstawę oddalenie skargi, nie dzieli się na jednostki redakcyjne. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny poszczególnych zarzutów kasacyjnych z pominięciem tak powołanego przepisu.

Po drugie, zarówno w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego, organ powołał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Norma z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest normą o charakterze materialnym, jednak pozostałe powołane w ramach tego zarzutu przepisy mają charakter niewątpliwie procesowy. Oba te zarzuty sprowadzają się do stwierdzenia, że Wójt Gminy Szydłów rażąco naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydania decyzji środowiskowej. W doktrynie prawa administracyjnego i w orzecznictwie wskazuje się, że co do zasady instytucja nieważności decyzji administracyjnej dotyczy naruszeń prawa materialnego. Kwalifikowane naruszenia procedury występują jako przesłanki uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym (art. 145 § 1 k.p.a.). W tym też wskazuje się różnicę pomiędzy instytucją stwierdzenia nieważności a wznowieniem postępowania administracyjnego (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2005, s. 713). Stwierdzenie nieważności dotyczy wad, które tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, ponieważ usuwanie tego rodzaju wad dokonywane jest w oparciu o przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie może być tylko elementem prowadzącym do tej oceny. Najpoważniejsze wady proceduralne, jak na przykład dotyczące toku instancji, mogą być przyczyną powstania wad materialnoprawnych. W tej sprawie organ nie wykazał, że naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. miało charakter rażący. Brak uwzględnienia studni głębinowej i środowiskowych uwarunkowań jej realizacji w ramach planowanego przedsięwzięcie powinien być natomiast oceniany w ramach zarzutów rażącego naruszenia odpowiednich przepisów prawa materialnego. Ponadto organ zarzucił brak zbadania faktycznego oddziaływania fermy drobiu na środowisko, również w aspekcie oddziaływań kumulatywnych, przez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieprzeprowadzenie określonych dowodów w sprawie, co nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Kwestia ta nie została jednak nawet szerzej uzasadniona, w szczególności przez wskazanie jakich dowodów nie przeprowadził Wójt Gminy Szydłów oraz w jaki sposób stanowiło to rażące naruszenie prawa.

Po trzecie, w ramach zarzutów podnoszących naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, organ w pierwszej kolejności zarzucił błędną wykładnię art. 73 ust. 1 i art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b), c) i d) ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego zarzutu organ wskazał, że naruszenie cytowanych przepisów polegało na przyjęciu, że brak oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem studni głębinowej może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z (...) czerwca 2015 r. (błędnie powołanej w zarzutach kasacyjnych jako decyzja z "(...) maja 2019 r.") tylko w części dotyczącej studni głębinowej. Przede wszystkim, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy środowiskowej, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, co niewątpliwie w tej sprawie miało miejsce i nie jest przedmiotem sporu. Natomiast organ twierdzi, że rażące naruszenie tego przepisu polegało na uwzględnieniu studni głębinowej w treści decyzji środowiskowej, podczas gdy wniosek inwestora, jak i raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie zawierały tego elementu. Ponadto, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b), c) i d) ustawy środowiskowej, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie między tymi elementami. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że uwzględnienie w decyzji środowiskowej może stanowić rażące naruszenie prawa, które co najwyżej uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji w części. Nie ulega wątpliwości, że wniosek inwestora, raport jak i uzasadnienie nie odnoszą się do studni głębinowej. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że w ramach procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ wydający decyzję środowiskową powinien dokonać oceny wpływu studni głębinowej w powiązaniu z oddziaływaniem innych przedsięwzięć. Wnoszący skargę kasacyjną organ trafnie podkreśla, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinno dokonać się analizy oddziaływania przedsięwzięcia jako całości. Nie można jednak na tej podstawie domagać się oceny oddziaływania elementu, którego w ogóle decyzja środowiskowa nie powinna zawierać. W konsekwencji nie można mówić również o rażącym naruszeniu przepisów uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego dotyczącej wyznaczenia Chmielnicko-Szydłowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 82 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu, brak załączenia charakterystyki przedsięwzięcia odpowiadającej przepisom prawa, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w tym zasady praworządności z art. 6 k.p.a. Również w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji. Uchybienia formalne charakterystyki przedsięwzięcia znajdującej się w aktach postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy Szydłów, nie oznaczają, że decyzja środowiskowa rażąco naruszała prawo. Sąd I instancji prawidowo podkreślił, że znajdująca się w aktach charakterystyka przedsięwzięcia, chociaż wadliwa formalnie, jest spójna z raportem i uzasadnieniem decyzji środowiskowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej konkretnej sprawie nie miało kluczowego znaczenia, czy decyzja środowiskowa wyraźnie wskazuje załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia, skoro dokument ten znajdował się w aktach sprawy.

Po piąte, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu, decyzja Wójta Gminy Szydłów z (...) czerwca 2015 r. nie zawiera w swojej treści planu nawożenia zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, jak również nie stanowi o zagospodarowaniu co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których inwestor jest posiadaczem. Decyzja Wójta Gminy Szydłów nie zawiera elementów z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, ponieważ norma z tego przepisu nie nakładała na ten organ tego rodzaju obowiązku. Ustawa o nawozach i nawożeniu nakłada konkretne obowiązki na inwestora, ale to nie znaczy, że mają one zostać uwzględnione w decyzji środowiskowej, ponieważ nie wynika to przepisów regulujących treść tej decyzji. Brak spełnienia warunków z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu może skutkować ewentualnymi sankcjami nakładanymi na inwestora na podstawie przepisów tej ustawy, ale nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b), c) i d), pkt 2 i pkt 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotowa decyzja środowiskowa określa tylko warunki, na jakich może zostać zrealizowane przedsięwzięcie oddziałujące na środowisko. Odmowa wydania decyzji środowiskowej nie może opierać się na podstawie sprzeciwu lokalnej społeczności, do którego odwołuje się skarżący kasacyjnie organ wskazując na protesty mieszkańców związanie z uciążliwościami odorowymi. Sprzeciw mieszkańców nie stanowi jednak, że decyzja środowiskowa z tej przyczyny rażąco narusza prawo. Podzielenie stanowiska organu w tym zakresie prowadziłoby do niedopuszczalnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji środowiskowej tylko z powodu przesłanki sprzeciwu lokalnej społeczności. Natomiast ewentualne przekroczenie standardów oddziaływania na środowisko uzasadnia co najwyżej podjęcie stosowanych działań przez właściwe do tego organy, ale nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.