Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2037324

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 2 lutego 2016 r.
II OSK 1383/14
Treść analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu a rażące naruszenie prawa przez decyzję.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak.

Sędziowie: NSA Anna Łuczaj, del. WSA Paweł Groński (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1508/13 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy

1.

oddala skargę kasacyjną,

2.

zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz B. P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1508/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia (...) maja 2013 r. (nr (...)) o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy P. z (...) lipca 2011 r. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z (...) lutego 2013 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzez skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Wójt Gminy P. ostateczną decyzją z (...) lipca 2011 r. (nr (...)) ustalił na wniosek B. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 14 budynków jednorodzinnych szeregowych i 14 budynków gospodarczo-garażowych wraz z urządzeniami i przyłączami infrastruktury technicznej na działce nr ewid. (...), w obrębie W. (Gmina P.). Zdaniem organu planowana inwestycja nie narusza ładu przestrzennego analizowanego obszaru. W sąsiedztwie inwestycji znajduje się zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna nie związana z funkcjonowaniem gospodarstw rolnych (m.in. działki nr (...), (...), (...)). Zamierzona inwestycja spełnia również pozostałe pozytywne przesłanki ustalenia warunków zabudowy, określone w przepisie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej powoływana również jako u.p.z.p.): teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) ponieważ przylega do działki nr (...) za pośrednictwem której komunikuje się z drogą powiatową relacji P. - Ł., a o rozstrzygnięcie w sprawie budowy zjazdu publicznego na działkę nr 320/1 inwestor wystąpił z odrębnym wnioskiem. Wnioskodawca uzyskał również zapewnienie dostawy energii elektrycznej i wody (art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy). Ponadto teren przeznaczony pod tę inwestycję nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy).

W decyzji organ ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu: m.in. linię zabudowy (19,5 m od strony drogi powiatowej i 5,0 m. od wschodniej granicy działki nr (...)), wskaźnik powierzchni zabudowy (0,20), maksymalną szerokość elewacji frontowej od strony frontu działki tj. nieruchomości nr (...) - drogi powiatowej (14,1 m. z możliwością 20% powiększenia). Planowana inwestycja ma mieć do dwóch kondygnacji naziemnych, dach dwuspadowy lub wielospadowy.

W dniu (...) stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wszczęło z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzją z (...) lutego 2013 r. (nr (...)) stwierdziło nieważność tej decyzji.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzja o warunkach zabudowy jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 54 pkt 3 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p., ponieważ określa podział nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy na 14 mniejszych działek. Zdaniem organu decyzja Wójta rażąco narusza również art. 61 ust. 1 u.p.z.p., ponieważ planowana inwestycja nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnieśli, że nie ma podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności tej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Podkreślili, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana ponad 1,5 roku temu i wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ dokonano podziału działki przeznaczonej pod tę inwestycję (decyzja Wójta Gminy P. z (...) września 2011 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy na 14 działek o nr (...) do (...)) oraz sprzedaży wydzielonych działek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia (...) maja 2013 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia (...) lutego 2013 r.

W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że określenie w decyzji o warunkach zabudowy sposobu podziały działki rażąco narusza art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. W rozpatrywanej sprawie sporna decyzja określa natomiast zarówno linie rozgraniczające teren inwestycji jak również wskazuje linie podziału spornej działki na 14 mniejszych działek.

Zdaniem Kolegium planowana inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., albowiem brak jest na tym terenie co najmniej jednej działki dostępnej z tej samej drogi publicznej, która jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Ponadto według Kolegium Wójt Gminy P. wyznaczając linię zabudowy od granicy działki rażąco naruszył § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie zostało również ustalone, czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.).

W ocenie SKO Wójt Gminy naruszył również w sposób rażący art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., ponieważ nieprawidłowo przyjął, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej. Z decyzji Wójta wynika, że obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji będzie odbywać się z drogi powiatowej, poprzez działkę nr (...) i po uprzednim zrealizowaniu zjazdu na tę działkę.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącego, że decyzja o warunkach zabudowy spowodowała nieodwracalne skutki prawne.

B. P. wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 6, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy. Na tej podstawie zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił zarzuty i argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 54 pkt 3 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p., skarżący podkreślił m.in., że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja z (...) września 2011 r. Wójta Gminy zatwierdzająca podział działki na mniejsze działki a decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzygała w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą oraz orzekł o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie można zgodzić się z organami administracji, że decyzja Wójta Gminy rażąco narusza prawo. Sąd pierwszej instancji podniósł, że na mapie sytuacyjno-wysokościowej określonej jako załącznik graficzny nr 1 do tej decyzji zostały wskazane linie podziału, jednakże z legendy mapy wynika jednoznacznie, że są to postulatywne linie podziału nieruchomości. Stwierdzenie Kolegium, że w decyzji Wójta dokonano podziału nieruchomości było zatem całkowicie nieuprawnione. Dodatkowo Sąd zauważył, że jak wskazuje sam organ w zaskarżonej decyzji, podział działki nr (...) na działki od nr (...) do nr (...) został zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia (...) września 2011 r. nr (...), a postępowanie o podział nieruchomości, stanowi całkowicie odrębne postępowanie regulowane przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). Zatem nie można przyjąć, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy narusza art. 54 pkt 3 u.p.z.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił również stanowiska organu odnośnie tego, że zaskarżona decyzja narusza rażąco art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., przez to że planowana inwestycja nie jest zgodna ze sposobem zagospodarowania analizowanego obszaru i nie stanowi kontynuacji funkcji na zasadach tzw. dobrego sąsiedztwa. Według Sądu nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że kontynuacja funkcji będzie zachowana tylko wówczas, gdy w sąsiedztwie urbanistycznym znajdowałaby się działka zabudowana kilkunastoma podobnymi budynkami o podobnych czy takich samych funkcjach. W sąsiedztwie spornej inwestycji znajdują się działki zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i budynkami garażowo - gospodarczymi (działki nr (...) i (...) oraz nr (...) do (...)). Sąd jednocześnie stwierdził, że ocena tego, czy dana inwestycja będzie spełniała warunek tzw. dobrego sąsiedztwa (kontynuacja funkcji) nie może być weryfikowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Zarzut rażącego naruszenia prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne. Musi ono wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości.

Sąd I instancji nie zgodził się również z tym, że linia zabudowy planowanej inwestycji została określona niezgodnie z prawem. Sąd wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 14 budynków położonych prostopadle do drogi publicznej, dopuszczalne było ustalenie linii zabudowy na podstawie § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym linia zabudowy projektowanej inwestycji może odnosić się jedynie do pierwszego z tych budynków, położonego najbliżej drogi powiatowej, dla pozostałych budynków położenie wyznaczać będzie linia zabudowy usytuowana wzdłuż drogi wewnętrznej (działka (...)).

WSA nie podzielił również stanowiska organu o tym, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., ponieważ teren inwestycji nie ma dostępu do drogi publicznej. Sąd podkreślił, że dostęp do drogi publicznej należy rozumieć możliwie jak najszerzej. Z tego względu należy przyjąć, że warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Ustawodawca nie stawia przy tym wymagań co do rodzaju tego dostępu. Przesłanka dostępu do drogi publicznej zrealizowana jest bowiem nie tylko wtedy gdy istnieje już zjazd z drogi publicznej ale także wówczas, gdy istnieje potencjalna, zagwarantowana możliwość uzyskania takiego zjazdu, nawet pośrednio (poprzez drogę wewnętrzną) komunikującego działkę z drogą publiczną. Kwestie techniczne, związane ze zjazdem, są przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia zarządcy drogi o zezwoleniu na lokalizację zjazdu do drogi publicznej, wydawanego na wniosek właściciela lub użytkownika nieruchomości przylegającej do drogi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1865/13). W rozpoznawanej sprawie (w analizie urbanistycznej) stwierdzono, że teren objęty inwestycją przylega do działki inwestora nr 320/1, która ma służyć jako droga dojazdowa do drogi powiatowej. Równocześnie zaznaczono, że wnioskodawca wystąpił z odrębnym wnioskiem na budowę zjazdu. Z powyższego wynika zatem, że warunek dostępu do drogi publicznej jest spełniony. W tej sytuacji nieobjęcie działki drogowej terenem inwestycji nie stanowi przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia Kolegium, że w rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy P. nie wykazał, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.), WSA w Krakowie podniósł, że w sporządzonej analizie funkcji i cech zabudowy podano, że inwestor uzyskał zapewnienie dostaw energii elektrycznej i zapewnienie dostaw wody, jednakże w aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających, iż inwestor faktycznie uzyskał takie zapewnienia. Nie ulega wątpliwości, że inwestor powinien przedłożyć dokumenty, które wykażą, że w chwili wydania decyzji przez Wójta Gminy P. legitymował się odpowiednimi zapewnieniami gestorów sieci potwierdzającymi, iż istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji i dokumenty takie powinny znajdować się w aktach sprawy. Powyższy warunek wynika z treści art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., przy czym zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią ust. 5 tego artykułu warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem.

Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie obszar analizy został rażąco zaniżony. Organ ustalając obszar analizowany nie wziął bowiem pod uwagę obszaru odpowiadającego trzykrotnej szerokości frontu działki wskazanej na cele zabudowy (§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Skoro front działki, tj. szerokość frontu działki nr (...) od strony gdzie znajduje się wjazd na działkę, wynosi 375 m, to jego trzykrotność wynosi 1125 m. Tymczasem obszar analizowany wokół terenu inwestycji wynosi 110 m od jej granic. Tak rażące zaniżenie obszaru analizy jest w sposób oczywisty sprzeczne z § 3 rozporządzenia. Powyższe oczywiste uchybienie, a w szczególności jego konsekwencje można ustalić bez potrzeby szczegółowej oceny części tekstowej sporządzonej analizy, gdyż wynika ono wprost z rażąco zawężonego obszaru analizy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżyło wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 lutego 2014 r. skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie i oddalenie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a.; a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa w zakresie wykładni następujących przepisów:

1)

art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wrysowanie linii podziału działki w decyzji o warunkach zabudowy (także linii postulatywnych), które de facto określały podział nieruchomości;

2)

art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia tego przepisu ponieważ żadna z działek w obszarze analizowanym nie była zabudowana zespołem budynków mieszkalnych wolnostojących z budynkami gospodarczo-garażowymi, dostępnymi z drogi wewnętrznej. W obszarze objętym analizą brak było działki, która byłaby zabudowana kilkunastoma budynkami mieszkalnymi oraz kilkunastoma budynkami gospodarczo - garażowymi;

3)

§ 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 54 pkt 3 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia powołanych wyżej przepisów podczas gdy nie dawały one organowi I instancji podstawy prawnej do ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy linii zabudowy od granicy działki;

4)

art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że nie doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, aby dla spornej inwestycji istniało lub było projektowane w rozumieniu art. 61 ust. 5 ww. ustawy uzbrojenie terenu wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

5)

art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że na chwilę wydania decyzji o warunkach zabudowy zapewnienie dostępu do drogi publicznej nie musi oznaczać istnienia zjazdu na drogę publiczną czy też zgody właściwego organu na jego ustanowienie, podczas gdy w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dostęp do drogi publicznej oznacza prawnie i faktycznie zagwarantowaną możliwość komunikacji pomiędzy terenem inwestycji a drogą publiczną.

W skardze kasacyjnej postawiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 54 pkt 3 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wrysowanie linii podziału działki w decyzji o warunkach zabudowy (także linii postulatywnych), które de facto określały podział nieruchomości;

2)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia powołanych wyżej przepisów podczas gdy wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nastąpiło w sytuacji w której żadna z działek w obszarze analizowanym nie została zabudowana zespołem budynków mieszkalnych wolnostojących z budynkami gospodarczo-garażowymi, dostępnych z drogi wewnętrznej. W obszarze objętym analizą brak było działki, która byłaby zabudowana kilkunastoma budynkami mieszkalnymi oraz kilkunastoma budynkami gospodarczo - garażowymi;

3)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 54 pkt 3 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa powołanych wyżej przepisów podczas gdy nie dawały one organowi I instancji podstawy prawnej do ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy linii zabudowy od granicy działki;

4)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 158 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium miało obowiązek przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe podczas gdy w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwyczajnym;

5)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów podczas gdy z akt sprawy nie wynika, aby dla przedmiotowej inwestycji istniało lub było projektowane w rozumieniu art. 61 ust. 5 ww. ustawy uzbrojenie terenu wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

6)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w powiązaniu z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że na chwilę wydania decyzji o warunkach zabudowy zapewnienie dostępu do drogi publicznej nie musi oznaczać istnienia zjazdu na drogę publiczną czy też zgody właściwego organu na jego ustanowienie, podczas gdy w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "dostęp do drogi publicznej" oznacza prawnie i faktycznie zagwarantowaną możliwość komunikacji pomiędzy terenem inwestycji a drogą publiczną;

7)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i uchylenie decyzji Kolegium z dnia (...) maja 2013 r. znak: (...), w sytuacji gdy WSA w Krakowie stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że decyzja Wójta Gminy rażąco narusza § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury na skutek rażącego zaniżenia obszaru analizy;

8)

art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania konsekwencji prawnych stwierdzonego przez Sąd naruszenia przez Wójta Gminy P. prawa, polegającego na nieumieszczeniu na załączonych do decyzji wynikach analizy funkcji i cech zabudowy oraz na mapie, pieczątek (adnotacji) potwierdzających, że stanowią one załączniki do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, podczas gdy obowiązkiem Sądu w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Wójta Gminy P. ww. obowiązków było określenie konsekwencji prawnych tych zaniedbań, na podstawie powołanego wyżej art. 141 § 4 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ rozwinął zarzuty skargi. Stwierdził, że niezasadne jest stanowisko Sądu, że linie podziałowe działki nr ewid. (...) wskazane na załączniku graficznym decyzji o warunkach zabudowy są jedynie limami postulowanymi i nie wskazują podziału nieruchomości. Postulowane linie podziałowe działki może nanieść inwestor we wniosku złożonym, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Natomiast, wrysowanie linii podziału działki w decyzji o warunkach zabudowy stanowi rażące naruszenie art. 54 pkt 3 w związku z art. 64 ust. 1 tej ustawy. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy do ustalania warunków podziału geodezyjnego nieruchomości w decyzji o warunkach zabudowy. Pod pojęciem ustalania zasad zagospodarowania terenu nie można rozumieć zasad ustalania warunków podziału nieruchomości. Podział nieruchomości nie stanowi jej zagospodarowania i jest następczy w stosunku do sposobu zagospodarowania terenu. W treści decyzji o warunkach zabudowy powinny znaleźć się tylko i wyłącznie warunki, jakie inwestor winien spełnić, aby zrealizowane przedsięwzięcie inwestycyjne harmonijnie wpisywało się w istniejącą przestrzeń. Przy czym, żaden przepis ustawy, nie przewiduje możliwości określania w decyzji o warunkach zabudowy postulowanych linii podziałowych nieruchomości. Postulowane linie podziału działki nr ewid. (...), stanowiły podstawę do wskazania "identycznych" linii podziałowych w decyzji Wójta Gminy P. z dnia (...) września 2011. Ponadto w pkt 2.3 decyzji postanowiono, że "odprowadzenie ścieków bytowych do zbiorników bezodpływowych po jednym dla każdej wyodrębnionej działki (...)". Wynika z tego, że decyzją o warunków zabudowy przewidziano podział nieruchomości na 14 mniejszych działek.

Organ podkreślił, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Krakowie Kolegium stwierdzając nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nie zarzuciło braku kontynuacji funkcji, lecz brak kontynuacji sposobu zagospodarowania terenu. Nie jest prawidłowe stanowisko Sądu, iż w graniach terenu analizowanego, na działkach nr ewid. (...) i (...) i od nr (...) do (...) występuje zabudowa pozwalającą na uznanie kontynuacji sposobu zagospodarowania terenu inwestycji. W ocenie Sądu, aby kryterium sąsiedztwa zostało spełnione, "wystarczy, aby w obszarze analizowanym występowały budynki mieszkalne jednorodzinne oraz budynki garażowo-gospodarcze". Tymczasem sporna decyzja określa warunki zabudowy dla osiedla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wbrew stanowisku Sądu, w przedmiotowej sprawie żadna z działek w obszarze analizowanym nie została zabudowana zespołem budynków mieszkalnych wolnostojących z budynkami gospodarczo-garażowymi, dostępnych z drogi wewnętrznej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wbrew stanowisku Sądu decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Decyzja wskazuje bowiem na potrzebę uzyskania takich zapewnień gestorów sieci. To uchybienie, wbrew Sądowi I instancji nie może zostać "naprawione" w kolejnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności ("Kolegium winno dokonać weryfikacji akt organu I instancji, by ustalić w oparciu o jakie dokumenty organ przyjął, iż inwestor uzyskał zapewnienia, o jakich mowa w analizie") ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania dowodowego. Organ nie posiada uprawnień do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie nieważnościowe nie może zastępować lub powtarzać postępowania odwoławczego. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwyczajnym.

Zdaniem organu nie jest prawidłowe stanowisko Sądu, że projektowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej (powiatowej). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej na potrzeby ustalenia warunków zabudowy tego terenu, nie można utożsamiać z dostępem faktycznym. Dostęp ten musi być zagwarantowany prawnie (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Gl 522/08, wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. II OSK 1116/08, wyrok WSA w Białymstoku z 23 września 2010 r. sygn. II SA/Bk 426/10, wyrok WSA w Warszawie z 8 maja 2009 r. sygn. IV SA/Wa 157/09, wyrok NSA z 8 lipca 2009 r. sygn. II OSK 1102/08 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), co oznacza, że musi wynikać z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy administracyjnego. Dostęp do drogi publicznej musi istnieć w dacie orzekania o warunkach zabudowy, a nie może powstać dopiero w przyszłości. Z tych przyczyn jest niedopuszczalne, by na etapie ustalania warunków zabudowy, dostępność ocenianego terenu inwestycji do drogi publicznej określać w sposób warunkowy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zwrócił uwagę, że w zaskarżonym wyroku sąd stwierdził jednoznacznie, że obszar analizowany został rażąco zaniżony. Tak znaczne, wręcz kadłubowe zawężenie obszaru analizy obiektywnie nie pozwala więc nie tylko na prawidłowe ustalenie wskazanych parametrów, ale także zakłóca prawidłowe ustalenie charakteru zabudowy i jej funkcji na właściwie rozumianym terenie sąsiednim. Powyższe oczywiste uchybienie, a w szczególności jego konsekwencje można ustalić bez potrzeby szczegółowej oceny części tekstowej sporządzonej analizy, gdyż wynika ono wprost, z rażąco zawężonego obszaru analizy. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw prawnych do uchylenia decyzji Kolegium, która stwierdzała nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Sam fakt, że Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja rażąco narusza prawo jednakże z innych powodów, niż określone w uzasadnieniu decyzji Kolegium nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji Kolegium, skoro orzeczenie co do zasady okazało się trafne. W takim przypadku brak było podstaw do przyjęcia, że Kolegium dopuściło się naruszenia prawa w stopniu istotnym na wynik sprawy.

Zdaniem organu WSA w Krakowie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ w uzasadnieniu wyroku nie zawarł wskazań co do dalszego postępowania przy stwierdzaniu naruszenia przez Wójta Gminy P. przepisów, poprzez brak na załączonych do decyzji wynikach analizy funkcji i cech zabudowy oraz na mapie, pieczątek (adnotacji) potwierdzających, że stanowią one załączniki do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Obowiązkiem Sądu w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Wójta Gminy P. tych obowiązków było określenie konsekwencji prawnych tych zaniedbań, na podstawie powołanego wyżej art. 141 § 4 p.p.s.a., czego Sąd nie uczynił.

B. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznał, że nie było podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 14 budynków jednorodzinnych szeregowych i 14 budynków gospodarczo - garażowych na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sporna decyzja nie jest bowiem dotknięta wadą kwalifikowaną określoną w tym przepisie.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że taka wada nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w związku z tym decyzja Kolegium o stwierdzeniu nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy naruszyła prawo.

Trzeba podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie instytucją szczególną, prowadzącą do podważenia zasady trwałości decyzji administracyjnych. Ustalenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa z oczywistych względów ma charakter ocenny, wymaga ustalenia, czy powołane przez stronę naruszenie prawa było "rażące" (oczywiste, jednoznaczne, widoczne "na pierwszy rzut oka"). Nie chodzi tu więc o jakiekolwiek naruszenie prawa, np. w zakresie jego wykładni lecz o naruszenie oczywiste, niedwuznaczne, nie budzące wątpliwości. tego wymagania nie spełnia naruszenie przepisu, którego interpretacja budzi wątpliwości i rozbieżności w jego stosowaniu czy rodzi spory w piśmiennictwie (por. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r. II GSK 190/12). Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza możliwość różnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1642/94, publikowany: Prokuratura i Prawo z 1995 r. nr 7-8, s.70 oraz z dnia 18 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 422/96, publikowany: Glosa z 1998 r. nr 10, s. 29 oraz Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz pod red. Prof. Marka Wierzbowskiego i prof. Aleksandry Wiktorowskiej, Warszawa 2013 r., s. 942).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy, że nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz zasad zagospodarowania terenu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność miedzy tą analizą a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa (wyrok NSA z 30 marca 2010 r. II OSK 600/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy o rażącym naruszeniu prawa można byt mówić wówczas, gdy wynik nawet najbardziej ogólnej potencjalnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu byłby w sposób oczywisty sprzeczny z warunkami zabudowy określonymi w decyzji (wyrok WSA w Poznaniu z 18 grudnia 2013 r. II SA/Po 532/13, wyrok WSA w Olsztynie z 19 stycznia 2012 r. II SA/Ol 916/11 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa można by wówczas mówić, gdyby w ogóle nie przeprowadzono analizy, bądź też nie byłoby możliwe ustalenie, jaki obszar został wzięty pod uwagę przy sporządzaniu analizy (wyrok NSA z 16 marca 2012 r. II OSK 2559/10, lex nr 1145616).

Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie organ nie dopuścił się tak rażącego naruszenia wymagań związanych z ustaleniem warunków zabudowy. Co do zasady zbadał i wypowiedział się na temat spełnienia przez inwestycję określonych w art. 61 ust. 1 ustawy przesłanek wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.

Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że inwestycja spełnia wymaganie tzw. dobrego sąsiedztwa. Tego wymagania nie można bowiem rozumieć w sposób, który całkowicie podporządkowuje projektowana inwestycję zabudowie sąsiadującej, tj. wymaga od niej identycznej funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Kontynuacja, tych wskaźników, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. pozostawia miejsce na różnorodność, a więc pewne odstępstwa, pod warunkiem zachowania harmonii (ładu przestrzennego). Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, że projektowana inwestycja rażąco odbiega od sąsiedniej zabudowy pod względem cech wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe i materialnoprawne, dotyczące naruszenia wymagań w zakresie zachowania dobrego sąsiedztwa, nie są uzasadnione. Można dodać, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące niezachowania ładu przestrzennego są oparte również na niewłaściwym przyjęciu przez wnoszącego skargę kasacyjną linii zabudowy, która może być wyznaczona w takim przypadku jedynie dla pierwszego z budynków, położonego najbliżej drogi publicznej (na podstawie § 4 pkt 4 rozporządzenia). Dla zabudowy "na zapleczu" nie jest wymagane ustalanie kolejnej (drugiej lub trzeciej) linii zabudowy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 marca 2011 r. II OSK 406/10 i z 16 marca 2011 r. II OSK 496/10, lex nr 863095).

Nie ma również wagi rażącego naruszenia prawa podnoszone przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie, że inwestycja ma dostęp do drogi publicznej. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że warunek dostępu do drogi publicznej został spełniony. Oparł się na (niejednolitym) poglądzie, wyrażanym w orzecznictwie sądowym, że zagwarantowana, potencjalna możliwość uzyskania dostępu do drogi publicznej spełnia wymaganie określone w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy (wyroki NSA z 12 kwietnia 2011 r. II OSK 634/10, z dnia 20 marca 2012 r. II OSK 10/11 i z dnia 19 marca 2013 r. II OSK 2208/11 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec występujących w tym zakresie rozbieżności w orzecznictwie stanowiska Sądu I instancji nie można uznać za rażąco naruszające przepis wyżej wymieniony.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również uzasadniony zarzut traktujący jako rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. przez wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy mimo braku dokumentu (umowy) gwarantującej, że uzbrojenie terenu zostanie wykonane. W decyzji o ustaleniu warunków zabudowy organ stwierdził, że istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzonej inwestycji. Taka jego ocena istniejącej sytuacji faktycznej jest kwestią natury dowodowej. Jeżeli nawet organ niewłaściwie ocenił materiał dowodowy w tym zakresie, to takie uchybienie nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podnoszone w postępowaniu nadzwyczajnym. W związku z tym ma rację organ kwestionując zalecenie Sądu I instancji co do przeprowadzenia w ponownym postępowaniu w trybie stwierdzenia nieważności decyzji postępowania dowodowego na okoliczność istnienia dokumentów - przesłanek spełnienia wymagania określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu wnoszącego skargę kasacyjną, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem art. 54 pkt 3 u.p.z.p. Z przepisu art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) wynika, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenie tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli ten podział jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jest zatem dopuszczalne określenie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - warunków podziału nieruchomości. Zgodnie z art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy określa m.in. linie rozgraniczające teren inwestycji. Określenie tych linii jest obowiązkiem organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy, od którego organ ten nie może się uchylić. Linie rozgraniczające teren inwestycji nie mogą przy tym być utożsamiane z granicami działki, chociaż nie jest wykluczone oznaczenie tych linii po granicach działki (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2008 r. II SA/Gl 903/07, lex nr 499866). Oczywiście decyzja o warunkach zabudowy nie może dokonywać podziału nieruchomości. Jednakże sporna decyzja Wójta Gminy P. nie stanowi o podziale nieruchomości, a jedynie określa tzw. postulatywne linie podziału nieruchomości. Okoliczność, ze te linie zostały "powtórzone" w decyzji Wójta Gminy z (...) września 2011 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, oraz że ustalony w decyzji o warunkach zabudowy sposób odprowadzania ścieków został określony dla każdej z wyodrębnionej działki, nie oznacza, że działki te zostały w tej decyzji wyodrębnione. W związku z tym zarzut naruszenia art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. jest nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego niekonsekwencji Sądu I instancji polegającej na uchyleniu zaskarżonej decyzji i jednoczesnym stwierdzeniu, że decyzja będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności dotknięta jest wadą prawną polegającą na rażącym zaniżeniu obszaru analizowanego, a więc wadą kwalifikującą do stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Stanowisko Sadu i wynikające z niego zalecenia co do przyjęcia wielkości obszaru analizowanego według linii zabudowy od strony drogi wewnętrznej nie jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądowym. Przyjmuje się bowiem również, że przez front działki rozumie się część działki budowlanej przylegającą do drogi publicznej (por. np. wyrok NSA z 4 marca 2011 r. II OSK 406/10, lex nr 1080273). W tym stanie wadliwość zarzucana przez Sąd decyzji będącej przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym nie kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa, co oznacza, że ta podniesiona wada nie pozwala przyjąć, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy rażąco naruszyła prawo.

Nie jest wreszcie uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji stwierdzając brak na załączonych do decyzji wynikach analizy funkcji i cech zabudowy oraz na mapie, pieczątek (adnotacji) potwierdzających, że stanowią one załączniki do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy był zobowiązany określić konsekwencje prawne tego zaniechania, czego Sąd nie uczynił. Odnosząc się do tego zarzutu, należy podkreślić, że przepis art. 141 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Zdaniem sądu kasacyjnego to uchybienie tych cech nie posiada.

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.