Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1398100

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 16 października 2013 r.
II GZ 569/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia (...) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2199/12 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze (...) na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) sierpnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2199/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie (...) na postanowienie tego Sądu z dnia 24 maja 2013 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi (...) na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) sierpnia 2012 r., nr (...) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że (...) (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na ww. decyzję Ministra Finansów.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów WSA. Skarżąca w terminie wniosła zażalenie na to postanowienie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 11 czerwca 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do: uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł oraz usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia - w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. W zakreślonym terminie uiszczono jedynie wpis w kwocie 100 zł. Nie uzupełniono natomiast braku formalnego poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia.

W ocenie Sądu I instancji zażalenie należało odrzucić z uwagi na treść art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którymi wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak podkreślił Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie mimo prawidłowego wezwania, w którym został wskazany rygor odrzucenia zażalenia, strona skarżąca nie usunęła braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia. Ponadto nie wskazano na żadne okoliczności uniemożliwiające wykonanie tej czynności.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 178 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w sprawie zachodzą przesłanki do odrzucenia zażalenia z dnia 5 czerwca 2013 r. z uwagi na brak złożenia o akt sprawy odpisu podpisanego zażalenia oraz przyjęcie przez Sąd I instancji, iż odpis musi mieć identyczną formę jak oryginał pisma w sprawie, w sytuacji gdy formalizm taki w sporządzaniu odpisów pism (1) nie jest akceptowany w orzecznictwie sądowym, (2) nie wynika z przepisów prawa;

- art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w sprawie zachodziły przesłanki do odrzucenie zażalenia z dnia 5 czerwca 2013 r. z uwagi na brak uzupełnienia zażalenia w wyznaczonym terminie, w sytuacji gdy opłata sądowa została uiszczona zgodnie z wezwaniem, natomiast do akt sprawy został złożony (niepodpisany) odpis zażalenia, który zgodnie z dominującym orzecznictwem spełniał wymogi formalne odpisu pisma. Ponadto, gdyby uznać, iż niepodpisany odpis zażalenia nie ma cech dokumentu wymaganych przez sąd administracyjny, nie jest to brak istotny mający wpływ na bieg sprawy;

- art. 2 oraz 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie wobec skarżącej interpretacji przepisów, które skutkowały pozbawieniem skarżącej drogi sądowej.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zależenie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie skarżącej uznając, że mimo prawidłowego wezwania, w którym został wskazany rygor odrzucenia zażalenia, strona skarżąca nie usunęła braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia.

Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Należy jednocześnie podkreślić, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów WSA. Skarżąca w terminie wniosła zażalenie na to postanowienie. Do zażalenia skarżąca załączyła jego niepodpisany odpis. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wzywał skarżącą m.in. do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wobec nieusunięcia tego braku Sąd I instancji odrzucił zażalenie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji, które w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia zażalenia należy uznać za zbyt rygorystyczne. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu (por. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2013 r., I OSK 1910/13, z dnia 27 czerwca 2008 r., I OZ 430/08).

Brak odpisu zażalenia nie można zakwalifikować jako braku istotnego (postanowienia NSA: z dnia 10 września 2013 r., II OZ 723/13, z dnia 30 sierpnia 2012 r., II GZ 280/12, z dnia 14 lutego 2012 r., I OZ 84/12, z dnia 14 czerwca 2011 r., II OSK 1168/11). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się również, że brak odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego powodującego jej odrzucenie, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię takiej skargi we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2013 r., II OSK 42/13, z dnia 13 września 2011 r., II GSK 1654/11; z dnia 19 listopada 2008 r.; I OZ 851/08 z dnia 1 grudnia 2009 r., II OZ 1046/09). Skoro zatem brak odpisu zażalenia nie można zakwalifikować jako braku istotnego, to tym bardziej brak podpisu na dołączonym do zażalenia jego odpisie nie można zakwalifikować jako braku istotnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącej do nadesłania podpisanego odpisu zażalenia było uzasadnione, jednakże jego niewykonanie w terminie nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady zapisanej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazujących zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie (por. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2013 r., I OSK 1910/13, z dnia 18 czerwca 2013 r., I GSK 741/13, z dnia 5 grudnia 2012 r., II OSK 2852/12, z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 3050/12).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1 i art. 49 § 1 oraz art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, należy wskazać, że brak jest podstawy prawnej do ich przyznania stronie w postępowaniu zażaleniowym (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II GZ 271/13).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.