Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585871

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 listopada 2018 r.
II GZ 421/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Izby A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2360/17 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia (...) września 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usług wchodzących w skład usługi powszechnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 13 kwietnia 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2360/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Spółki A (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z (...) września 2017 r. (nr (...)) w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usług wchodzących w skład usługi powszechnej.

WSA wskazał, że na wskazaną wyżej decyzję Prezesa UKE z (...) września 2017 r. - w zakresie jej pkt II - skargi wniosły poza skarżącą również: Izba A (dalej: uczestnik postępowania), Spółka B, Spółka C, Spółka D, Izba B, przy czym skargi te zostały zarejestrowane w WSA pod odrębnymi sygnaturami. WSA zwrócił uwagę, że postanowieniami z 12 stycznia 2018 r. w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i Vi SA/Wa 2399/17 WSA odrzucił skargi wniesione przez Spółkę B, Spółkę C i Spółkę D, uznając że podmioty te nie miały interesu prawnego w zaskarżeniu wspomnianej decyzji i wniesione przez nich skargi są niedopuszczalne. Od postanowień tych zostały wniesione skargi kasacyjne.

Zdaniem WSA, postępowanie w niniejszej sprawie należało zawiesić do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych wniesionych w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i VI SA/Wa 2399/17. W ocenie WSA, nie można bowiem rozpoznać niniejszej sprawy z uwagi na konieczność ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu z tejże skargi.

Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Orzeczeniu WSA zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez bezzasadne przyjęcie, że rozstrzygnięcie skarg kasacyjnych Spółki B, Spółki C oraz Spółki D na odrzucenie skarg tych podmiotów na decyzję Prezesa UKE, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi zagadnienie prejudycjalne uzasadniające zawieszenie postępowania.

W uzasadnieniu uczestnik postępowania stwierdził w szczelności, że WSA jest władny samodzielnie ustalić krąg stron i uczestników postępowania, a rozstrzygnięcie skarg kasacyjnych Spółki B, Spółki C i Spółki D nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z niniejszą sprawą.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Przed odniesieniem się do istoty niniejszego postępowania incydentalnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 października 2018 r. (sygn. akt II GZ 344/18) rozważał już kwestię analogiczną do tej, jaka jest przedmiotem zażalenia złożonego w niniejszej sprawie. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane we wspomnianym postanowieniu WSA i stwierdza, że jest ono trafne również w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy.

Zażalenie złożone zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (vide wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I FSK 845/05).

Zawieszenie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Rzecz jasna, nie może być ono dowolne. Analizując celowość zawieszenia postępowania sąd powinien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu (por. Komentarz M. Niezgódki-Medek do art. 125 p.p.s.a., Lex Omega 39/2013).

Należy mieć także na uwadze, że związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (wpływ pośredni nie jest przesłanką zawieszenia postępowania w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać w czasie postępowanie główne. Tylko taki układ obu postępowań jest możliwy dla konstruowania prejudycjalności. Samo merytoryczne powiązanie rozpatrywanej sprawy z innymi nie oznacza, że wniosek o zawieszenie postępowania na ww. podstawie jest zasadny (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, komentarz do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 4. wyd. zmienione i uzupełnione, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 561 oraz powołane tam orzecznictwo).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA niezasadnie zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od postanowień WSA wydanych w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i VI SA/Wa 2399/17.

Podkreślenia wymaga, że pomiędzy niniejszą sprawą, a sprawami prowadzonymi pod wskazanymi wyżej sygnaturami akt nie występuje realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni związek, który pozwalałby uznać, że sprawy te zależą od siebie. Takiego związku nie uzasadnia błędne stwierdzenie WSA, że postępowanie należało zawiesić "z uwagi na konieczność ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu" (vide: s. 3 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA). Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w niniejszej sprawie nie jest uzależnione od prawomocnego rozstrzygnięcia spraw o sygnaturach akt: VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i VI SA/Wa 2399/17, gdyż każda sprawa rozpoznawana przez sąd administracyjny ma charakter indywidualny i wymaga zindywidualizowanej oceny. Poza tym omawianej tu kwestii nie można łączyć z kontrolą legalności zaskarżonej w tej sprawie decyzji Prezesa UKE z (...) września 2017 r., do dokonania której WSA jest władny niezależnie od rozstrzygnięć sądowych podejmowanych w innych, choćby "podobnych" sprawach.

Reasumując, przyjąć należy, że prawomocne rozstrzygnięcia w sprawach o sygn. akt: VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i VI SA/Wa 2399/17, nie stanowią prejudykatu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Brak zatem było podstaw do zastosowania przez WSA art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co trafnie wykazał uczestnik postępowania w zażaleniu.

Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny odnotowuje, że przed datą rozpoznania niniejszego zażalenia skargi kasacyjne od postanowień WSA w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 2361/17, VI SA/Wa 2362/17 i VI SA/Wa 2399/17 zostały oddalone postanowieniami NSA o sygn. akt: II GSK 704/18, II GSK 1132/18 i II GSK 1641/18.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.