Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2089898

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 maja 2015 r.
II GSK 761/14
Charakter postępowania wznowionego. Cel udzielania wsparcia w podwyższonej wysokości.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska.

Sędziowie: NSA Magdalena Bosakirska, del. WSA Inga Gołowska (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 875/13 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie płatności na zalesianie gruntów rolnych

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

zasądza od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz A. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

I.

Wyrokiem z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt: I SA/Rz 874/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględnił skargę A. S. na decyzję Dyrektora

(...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z (...) maja 2013 r. nr (...), określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz skarżącej kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Referując stan sprawy, Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor

(...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z (...) maja 2013 r. stwierdzającej, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z (...) listopada 2006 r. w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, została wydana z naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 dalej-k.p.a.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), § 3 ust. 1, §

4 ust. 1, ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73)2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady

(WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2008 r.s. 18 z późn. zm.).

Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu 20 czerwca 2006 r. A. S. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zdeklarowała do zalesienia działki rolne oznaczone jako "A" o powierzchni 0,73 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 467/3, działkę rolną oznaczoną jako "CM o powierzchni 0,50 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 474/2 oraz działkę rolną oznaczoną jako "B" o powierzchni 1,95 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 552/1. Całą powierzchnię działek oznaczonych jako "A" i "C" oraz cześć powierzchni tj. 0,76 ha działki oznaczonej jako "B" wnioskodawczyni zdeklarowała do zalesienia na stokach o nachyleniu powyżej 12°, co stanowiło w przeliczeniu 1,99 ha. Do wniosku zostały załączone wszystkie wymagane załączniki.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. postanowieniem z (...) lipca 2006 r. stwierdził spełnienie niezbędnych warunków do przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 24 listopada 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wpłynęło oświadczenie A. S. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego załączono zaświadczenie z 21 listopada 2006 r. z Nadleśnictwa D.

potwierdzające ten fakt.

Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu (...) listopada 2006 r. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności na zalesianie. Płatność obejmowała: wsparcie na zalesianie w wysokości 11.157,00 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premię pielęgnacyjną w wysokości 1.492,50 zł - płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, premię zalesieniową w wysokości 2.786,00 zł - płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Płatności przyznane przedmiotową decyzją zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W latach 2007-2012 A. S. składała wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, na podstawie których wypłacane były kolejne premie pielęgnacyjne i zalesieniowe.

W marcu 2013 r. przeprowadzono kontrolę gruntów rolnych zadeklarowanych do zalesienia. W wyniku kontroli wykryto uchybienia dotyczące nachylenia zalesionego gruntu oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Kontrola wykazała, że na działce rolnej A, na której strona deklarowała zalesienie na stokach o nachyleniu 12° o powierzchni 0,73 ha stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu od 8,60 stopni do 9,30 stopni, natomiast na działce rolnej C, na której strona deklarowała również zalesienie na stokach o nachyleniu 12° o powierzchni 0,50 ha stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu od 8° do 8,7°. Dla wyżej wymienionych działek w protokole odnotowano kod pokontrolny ZGR 20-nieuprawnione korzystanie z płatności wynikającej z utrudnień w wykonaniu zalesienia i pielęgnacji zalesienia (nachylenie stoku powyżej 12°). Natomiast w przypadku działki rolnej B uchybienia dotyczyły powierzchni kompleksu leśnego. Powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła 0,76 ha, natomiast powierzchnia zmierzona przez inspektorów terenowych wynosiła 0,48 ha. W protokole dla wyżej wymienionej działki wpisano kod pokontrolny ZGR 5-zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona.

W ocenie organu w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które w dniu wydania decyzji z (...) listopada 2006 r. nie były organowi znane. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R.

postanowieniem z (...) kwietnia 2013 r. wznowił postępowanie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu (... maja 2013 r. o stwierdzeniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych z (...) listopada 2006 r. z naruszeniem prawa. Na skutek rozpoznania odwołania od tej decyzji, Dyrektor

(...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., decyzją z (...) lipca 2013 r., utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z (...) maja 2013 r. w mocy.

Uzasadniając decyzję wyjaśnił, że podczas kontroli wykryto uchybienia dotyczące nachylenia zalesionego gruntu oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Wyniki kontroli zawarto w protokole z czynności kontrolnych. Protokół ten odebrała i podpisała A.

S., która o terminie przeprowadzonej kontroli została powiadomiona telefonicznie a prace terenowe zostały wykonane zostały bez jej udziału za jej zgodą.

II.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

1.

naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

- błędne zastosowanie § 3 w zw z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegające na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie wykonała warunków określonych planem zalesienia,

- błędne zastosowanie § 4 ust. 1, 2 i 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do otrzymania wsparcia na zalesienie i przyznania premii pielęgnacyjnej oraz zalesieniowej, które uzależnione są od kąta nachylenia stoku powyżej 12° który to stopień nachylenia musi wystąpić na całej powierzchni działki rolnej podczas gdy w omawianej sprawie bezspornym jest, że zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez specjalistę służby leśnej W. Ś., który będąc osobiście na ww. działkach, których dotyczyła kontrola stwierdził, że działki ieżą na stoku o nachyleniu powyżej 12° oraz, że posiadają odpowiednią powierzchnię zalesienia, błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. polegające na błędnej subsumcji, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa poprzez przyjęcie, że przedekl arowa na różnica u beneficjentki między obszarem zdeklarowanym we wniosku o płatność, a stwierdzonym w trakcie kontroli przekroczyła 16,37

%, a zatem winny mieć zastosowanie w sprawie przepisy tego rozporządzenia Komisji podczas gdy obszar zgłoszony bez A. S. wypełnił dyspozycję § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004 r., gdzie obszar zgłoszony nie przekroczył obszaru ustalonego;

niezastosowanie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r., podczas gdy beneficjentka w należyty sposób złożyła wniosek poprawny pod względem faktycznym.

naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a przez to wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że zostały one błędnie zastosowane poprzez niezachowanie standardów obiektywizmu w ocenie dowodów w szczególności przyznanie wiążącej mocy dowodowej protokołowi kontroli z pominięciem innych dowodów świadczących na korzyść skarżącej.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga była zasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że płatność na zalesianie przyznawana jest producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej jeśli zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.

określanym dalej jako rozporządzenie), spełni warunki w nim przewidziane, w tym, jeśli m. in. zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności, była prowadzona produkcja rolnicza.

W rozpoznawanej sprawie jak ustaliły organy, działki rolne objęte wnioskiem i planem zalesienia nie były nachylone pod kątem powyżej 12°. W ocenie organów, zgodnie zatem z przepisem § 4 ust. 3 rozporządzenia, wysokość wsparcia na zalesianie i premii pielęgnacyjnej nie mogła być przyznana w zwiększonej wysokości. Wskazany przepis stanowi bowiem, źe wsparcie w takiej wysokości może być przyznane pod warunkiem, że cała działka rolna przewidziana do zalesiania jest nachylona pod kątem powyżej 12°. W sprawie dokonano wadliwej interpretacji przepisu § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Sprawa zainicjowana przez organy jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ na uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak, jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana. Zdaniem organów literalna treść tego przepisu, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka rolna sugeruje, że to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu powyżej 12°. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane nachylenie. Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać nawet za naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12°, nie zawsze musi być uznana za grunt o "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że ta właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z 8 października 2012 r. sygn. akt: li GSK 1324/11.

W wyroku tym wskazano, że zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie powierzchni działki rolnej, ma za zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane w sposób jednolity, tj. w ich obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie przekraczają swoim nachyleniem 12°, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie w podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12°. Nie należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej przez producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają nachylenie niższe niż 12°, bądź nawet cała działka ma nachylenie niższe niż 12° nie oznacza automatycznie, że wsparcie w podwyższonej wysokości nie będzie przysługiwało.

Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, że koszty związane z założeniem i utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej jednak na stoku o nachyleniu powyżej 12°, są również wysokie, np. producent rolny ma utrudniony dostęp do tych "płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć ponadprzeciętne starania, aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ, kwestionując stanowisko wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a więc pod zarzutem naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, że konfiguracja danej działki nie uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu widzenia istoty omawianych dopłat.

§ 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia jest przepisem, który wykonuje normę ustawową, której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Organy, odnosząc się tylko do literalnej treści przepisu, nie dostrzegły jego istoty i funkcji. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka rolna, w kontekście publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych, znajdowała się na stoku o nachyleniu powyżej 12°. Nie chodzi natomiast o działanie polegające na modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w całości posiadające nachylenie powyżej 12°. Celem wsparcia w podwyższonej wysokości jest promowanie tych producentów rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na których wykonanie zabiegów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się z koniecznością poniesienia podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, że producenci, których działki rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym położeniu ich na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w odpowiednio wyższej wysokości.

IV.

Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., działając przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.

dalej-p.p.s.a.) naruszenie:

I.

prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich-poprzez przyjęcie, że wysokość wsparcia na zalesienie i premii pielęgnacyjnej w wyższej, preferencyjnej stawce jest uzależnione od kąta nachylenia stoku powyżej 12°, który to stopień nachylenia nie musi wystąpić na całej powierzchni działki rolnej przewidzianej do zalesienia, a nawet cała działka rolna przewidziana do zalesienia może mieć nachylenie poniżej 12° gdy znajduje się na stoku, który ma nachylenie powyżej 12°; w sytuacji gdy brak jest jednoznacznych przepisów uprawniających zajęcie takiego stanowiska, bowiem z przepisów nie wynika kąt nachylenia jakiej powierzchni poza działką rolną należy zmierzyć by można było przyjąć, że jest to nachylenie stoku na którym znajduje się działka rolna, przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia miały wpływ istotny na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji przy błędnym przyjęciu przez WSA w Rzeszowie, że dokonane przez organy ARiMR pomiarów donośnie kątów nachylenia zalesionych działek rolnych w warunkach zalegającego śniegu, mogło mieć wpływ na dokładność pomiarów, gdy tymczasem w tym konkretnym przypadku grubość pokrywy śnieżnej nie była przeszkodą w przeprowadzeniu czynności kontrolnych, pomiary kątów nachylenia stoku zostały wykonane klinometrem, a wszystkie czynności kontrolne wykonano zgodnie z obowiązującą Książką Procedur oraz Instrukcją dla inspektorów terenowych realizujących czynności kontrolne w ramach działania Zalesienie gruntów rolnych.

Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez oddalenie skargi A. S. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej. Dodać przy tym naieży, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem Sąd I instancji uchylił kontrolowany akt administracyjny z powodu naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego nie zaś z powodu dostrzeżonych uchybień proceduralnych.

Także zarzut naruszenia § 4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez błędną wykładnię jest chybiony.

Na wstępie rozważań zauważyć ogólnie należy, iż sprawa zainicjowana przez organy jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ na uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak, jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, treść § 4 ust. 3 pkt 1 załącznika nr 1 rozporządzenia, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka rolna sugeruje, iż to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu powyżej 12 stopni. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane nachylenie.

Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać nawet za naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12 stopni, nie zawsze musi być uznana za grunt o tzw. "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że ta właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia.

Zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie powierzchni działki rolnej, ma za zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane w sposób jednolity, tj. w ich obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie przekraczają swoim nachyleniem 12 stopni, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie w podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12 stopni.

Nie należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej przez producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają nachylenie niższe niż 12 stopni nie oznacza automatycznie, iż wsparcie w podwyższonej wysokości nie będzie przysługiwało. Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, iż koszty związane z założeniem i utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej jednak na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, są również wysokie, np. producent rolny ma utrudniony dostęp do tych "płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć ponadprzeciętne starania, aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ, kwestionując stanowisko wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a więc pod zarzutem naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, iż konfiguracja danej działki nie uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu widzenia istoty omawianych dopłat.

Dokonując wykładni przepisu § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia należy pamiętać, iż wykonuje on normę ustawową, której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Tymczasem organy, odnosząc się tylko do literalnej treści tego przepisu, nie dostrzegają jego istoty, a przede wszystkim funkcji, jaką ma do spełnienia w obrocie prawnym. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka rolna, w kontekście publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych, znajdowała się na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni. Nie chodzi w tym przepisie natomiast o działanie polegające na modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w całości posiadające nachylenie powyżej 12 stopni. Celem wsparcia w podwyższonej wysokości jest promowanie tych producentów rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na których wykonanie zabiegów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się z koniecznością poniesienia podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, iż producenci, których działki rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym położeniu ich na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w odpowiednio wyższej wysokości.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 120,00 zł określono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

--2

4

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.