Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2089885

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 maja 2015 r.
II GSK 562/14
Rola organu w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska.

Sędziowie: NSA Magdalena Bosakirska, del. WSA Inga Gołowska (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) Spółdzielni (...) w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1716/13 w sprawie ze skargi (...) Spółdzielni (...) w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie przywrócenia terminu oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

I.

Wyrokiem z 29 listopada 2013 r. sygn. akt: V SA/Wa 1716/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę (...) Spółdzielni (...) w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.

Referując stan sprawy, Sąd I instancji podał, że zaskarżonym postanowieniem Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (zwany dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR) z (...) lutego 2013 r., nr (...) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

Postanowieniem z (...) grudnia 2009 r. Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Organ I instancji wskazał, że decyzją z (...) grudnia 2008 r. Spółdzielni przyznana została pomoc finansowa na okres od 6 października 2008 r. do 5 października 2013 r. W zw z tym, aby ubiegać się o pomoc finansową na poszczególne lata skarżąca powinna złożyć wniosek o płatność w terminie 30 dni od upływu okresu 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę producentów, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Spółdzielnia uzyskała wpis do rejestru w dniu 6 października 2008 r., co powoduje, że termin kolejnych 12 miesięcy liczony od tej daty upływa 5 października 2009 r., zatem termin 30-dniowy, w czasie którego należało złożyć wniosek o płatność upłynął 4 listopada 2009 r.

Wniosek o płatność za 2009 r. został przez Spółdzielnię złożony 16 listopada 2009 r., wobec tego w ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR doszło do przekroczenia terminu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.

Nr 81, poz. 550 z późn. zm.). W ocenie organu termin ten ma charakter materiainoprawny, co oznacza, że brak jest możliwości jego przywrócenia na podstawie art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, daiej-k.p.a,), niezależnie od przyczyn, które doprowadziły do jego uchybienia.

W wyniku rozpoznania zażalenia Prezes ARiMR postanowieniem z (...) marca 2010 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojego postanowienia, że termin, o którym mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia nie jest terminem prawa materialnego i możliwe jest jego przywrócenie, jednak awaria komputera, która według strony była przyczyną spóźnionego wniosku nastąpiła już po upływie terminu do jego złożenia, który upływał 4 listopada 2009 r., a awaria komputera miała miejsce 5 listopada 2009 r. Strona zatem nie wykazała stosownie do art. 58 k.p.a., że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z 15 października 2010 r. sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) grudnia 2009 r. W ocenie Sądu organ nieprawidłowo obliczył termin do złożenia wniosku o płatność. Sąd wyjaśnił, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 57 § 3 k.p.a., który wskazuje, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Decyzja o wpisie Spółdzielni do rejestru została wydana 6 października 2008 r., zatem termin 12 miesięcy, w którym Spółdzielnia prowadziła działalność upłynął 6 października 2009 r., gdyż to ten dzień odpowiadał początkowemu dniowi terminu. W tym stanie rzeczy termin 30 dni liczony po upływie terminu 12 miesięcy, w którym należało złożyć wniosek o płatność, upłynął 5 listopada 2009 r., zatem awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ winien rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście, mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

NSA wyrokiem z, 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 184/11 oddalił skargę kasacyjną Prezesa ARiMR podzielając stanowisko sądu I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu Dyrektor Oddziału ARiMR postanowieniem z (...) lutego 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

Rozpoznając zażalenie Spółdzielni Prezes ARiMR zaskarżonym postanowieniem z (...) maja 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z (...) lutego 2013 r. W

uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu II instancji pomimo awarii sprzętu komputerowego w dniu 5 listopada 2009 r. Spółdzielnia mogła przygotować dokument spełniający wymagania zawarte w § 7 ust. 1 rozporządzenia odręcznie i go przekazać do Agencji. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie dokonała nawet najmniejszych starań w celu złożenia wniosku o płatność w terminie. Strona nie uprawdopodobniła okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Fakt awarii komputera nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia w sprawie złożenia wniosku o płatność. Organ podkreślił, że nie ma wymogu komputerowego wydruku wniosku co powoduje, że przedmiotowy wniosek mógł zostać przygotowany odręcznie i złożony w dniu 5 listopada 2009 r.

II.

Spółdzielnia złożyła skargę na postanowienie Prezesa ARiMR z (...) maja 2013 r. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

art 76 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności wynikających z wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 201 Or., sygn. akt: V SA/WA

1204)10 oraz NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 184/11, w których to Sądy wprost wypowiedziały się, iż awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu; art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania reprezentanta skarżącej w osobie P. K., czy też osób odpowiedzialnych za przygotowanie i składanie wniosków u skarżącej (B. K.), celem ustalenia dlaczego awaria komputera w dniu 5 listopada 2009 r. - uniemożliwiła złożenie wniosku w terminie, celem przeprowadzenia pełnej oceny okoliczności składania wniosku o płatność tym bardziej, iż we wniosku z 16 listopada 2009 r. strona w sposób klarowny i precyzyjny przedstawiła okoliczności dla których awaria komputera w dniu 5 listopada 2009 r. uniemożliwiła jej złożenia wniosku w terminie.

Odpowiadając na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była niezasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 art. 58 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Spółdzielnia wniosek o przywrócenie terminu argumentowała awarią komputera, która to awaria uniemożliwiła skorzystanie z wcześniej przygotowanego wniosku i wymaganych załączników a czasochłonność procesu wprowadzania danych z faktur sprzedaży i zakupów do wniosku (pond tydzień) sprawiła, że ponowne wypełnienie dokumentów stało się niemożliwe nawet na jakimkolwiek innym sprzęcie komputerowym.

Zasadnie organy ARiMR wywodzą, iż w rozpatrywanej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W stosunku do osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych dopuszczonych do obrotu, osoby powołane do zarządzania przedsiębiorstwem, zobowiązane są należycie organizować pracę jednostki.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie można uznać powoływanych argumentów za nagłą trwałą przeszkodę w złożeniu zarzutów w terminie. Słusznie bowiem organy wskazały na możliwość złożenia samego formularza wniosku (bez obligatoryjnych załączników).

Formularz ten mógł zostać bądź sporządzony w formie odręcznej bądź też mógł zostać wygenerowany elektronicznie. Trzeba bowiem zauważyć, że formularze wniosków o płatność dostępne są zarówno w siedzibie organu, tj., Oddziale Regionalnym ARiMR oraz podległych mu biurach powiatowych, jak również na stronie internetowej Agencji, co wynika z art. 24 ust. 1 z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 173), który stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że formularz wniosku udostępniony jest także na szeregu innych stronach internetowych, w tym przede wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych. Zasadnie zatem organy wskazały, że nic nie stało na przeszkodzie, by w celu zachowania terminu osoby reprezentujące Spółdzielnię ostatniego dnia złożyły nawet niekompletny wniosek a w terminie późniejszym dokonały jego bądź samodzielnego, bądź też na wezwanie organu uzupełnienia. Słusznie organy wskazały, że brak jest konieczności składania wniosku o płatność w formie komputerowego wydruku. Powszechna praktyka sporządzania dokumentów urzędowych w wersji drukowanej nie oznacza w żadnym wypadku takiego obowiązku i awaria sprzętu komputerowego nie stała na przeszkodzie do ręcznego, terminowego sporządzenia i nadesłania/złożenia wniosku. Żaden bowiem przepis tego nie nakazuje, co więcej w zakresie działania "Grupy producentów rolnych" do dnia dzisiejszego wykluczona jest możliwość składania takiego wniosku za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej (art. 23 ust. 2 i 4 ww. ustawy z 7 marca 2007 r.),

Zasadne było twierdzenie organu I instancji, iż działanie skarżącej nosiło cechy niedbalstwa przejawiające się przez brak starannego działania wymaganego od profesjonalnego przedsiębiorcy. Co więcej na żadnym z etapów postępowania Spółdzielnie nie negowała możliwości złożenia wniosku w innej formie niż wydruk z uszkodzonego komputera. Z jej wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż założyła ona, że wydruk z tego komputera był jedyną możliwą formą sporządzenia wniosku. Ponadto Spółdzielnia, po odmowie przywrócenia terminu, w żaden sposób nie odniosła się do możliwości odręcznego sporządzenia niekompletnego wniosku. Argumenty dotyczące tygodniowej analizy dokumentów niezbędnych do sporządzenia prawidłowego wniosku, nie mogły mieć zasadniczego znaczenia, gdyż zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, wystarczającym warunkiem do zachowania terminu było złożenie wniosku nawet niekompletnego.

Wszelkie argumenty skarżącej wskazujące na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi. Trzeba bowiem wskazać, że awaria komputera nie była kwestionowana. Organy obydwu instancji natomiast dokonały oceny wskazywanych przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu i zasadnie uznały, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. To na skarżącej ciąży ciężar dowodu, tj. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, natomiast rola organu ogranicza się jedynie w zasadzie do oceny tych okoliczności. W sprawie brak było jakichkolwiek wątpliwości, które wymagałby dodatkowego wyjaśnienia, gdyż skarżąca jako przyczynę podała jedynie awarię sprzętu komputerowego, która to awaria została właściwie oceniona.

Niezasadny był zarzut naruszenia art. 76 k.p.a, bowiem Sądy obydwu instancji nakazały jedynie ocenę czy awaria komputera mogła uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. WSA w Warszawie stwierdził bowiem, że cyt. "awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu". Organy obydwu instancji w całości wypełniły zalecenie Sądu i oceniły podnoszone przez skarżącą argumenty. Negatywna dla skarżące) ocena nie oznacza, wbrew twierdzeniom skarżącej podnoszonych na rozprawie, że organy wbrew art. 153 w zw. z 190 p.p.s.a. nie zastosowały się oceny prawnej zawartej w wyroku. Trzeba bowiem zaznaczyć, że Sąd żadnej kategorycznej oceny nie zawarł nakazał jedynie odniesienie się do podnoszonej argumentacji, która mogła, ale nie musiała mieć znaczenie przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu wystąpić muszą wszystkie wskazane powyżej przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Skarżąca, co zostało wykazane w uzasadnieniu nie uprawdopodobniła braku winy przy uchybieniu terminu.

Bezzasadne były także pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 8, 9, 10,

11,12 k.p.a.

IV.

(...) Spółdzielnia (...) w L., działając przez pełnomocnika adwokata zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzuciła:

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej-p.p.s.a.), w zw z art. 775-77 k.p.a i art. 58 § 1 k.p.a. w zw z art. 153 p.p.s.a. w zwz art. 190 p.p.s.a.-poprzez ich niezastosowanie w sprawie tj, rozpoznanie skargi z pominięciem zasady zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego w konkretnej sprawie w sposób wyczerpujący, celem rozpoznania twierdzenia strony, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, przez co strona poniosła szkodę w postaci niewypłacenia jej pomocy finansowej za okres od 6 października 2008 r. do 5 października 2009 r. mimo przyznania jej pomocy finansowej w drodze decyzji na okres od 6 października 2008 r. do 5 października 2013 r., naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zw z art. 9 k.p.a. w zw z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez nie zastosowanie ww. przepisów a w konsekwencji wydanie orzeczenia z naruszeniem ww. przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 p.p.s.a. w zw z art. 106 p.p.s.a. poprzez orzekanie nie na podstawie akt sprawy i czynienie nie wynikających z akt sprawy ustaleń (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) polegających na tym, iż wniosek jest dostępny na szeregu stronach internetowych w tym przede wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych, podczas gdy te okoliczności wynikają z akt sprawy, a jeżeli zostały poczynione przez skład orzekający na datę wyrokowania to nie odnoszą się do stanu faktycznego na dzień składania wniosku o płatność tj. listopad 2009 r. albowiem w aktach takich dowodów nie ma.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej. Dodać przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto.

W skardze sformułowano jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Punktem wyjścia dla dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku była kwestia związania organów administracji oraz sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu WSA w Warszawie z 15 października 2010 r. sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a. Sąd w cyt. wyroku skonstatował, że awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

Skarga kasacyjna organu administracji od tego wyroku, została oddalona wyrokiem NSA z 18 kwietnia 2012 r. sygn, akt: li GSK 184/11. Godzi się przypomnieć, że art. 170 p.p.s.a. statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu a jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten odnosi się więc do sytuacji, gdy w sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który dokonał określonej oceny prawnej.

Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, jak również po wzruszeniu pierwotnego orzeczenia, która to sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe.

Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia barku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed to organem administracji publicznej, jak i oceny prawnej. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest główne kryterium poprawności nowo wydanego postanowienia.

Interpolując powyższe na grunt sprawy poddanej osądowi należy zauważyć, że zarówno WSA w Warszawie jak i organy administracji podporządkowały się ocenie prawnej i zrealizowały wskazania co do dalszego sposobu postępowania co było przedmiotem analizy ze strony Sądu I instancji, który w pisemnych motywach wyroku zbadał czy organy respektowały wcześniejsze wytyczne sądu. Sąd I instancji ponownie orzekając w sprawie, prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. z art. 134 § 1 i art. 190 p.p.s.a. oraz art. 75-77 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie w ogóle nie mógł mieć zastosowania art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA i nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Sąd II instancji w wyroku z 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt: II GSK 184/11, oddalił skargę kasacyjną organu zatem art. 190 p.p.s.a. nie był stosowany.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice orzekania sądu administracyjnego I instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Innymi słowy, granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyii tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny.

Podkreślenia wymaga to, że WSA w Warszawie, ponownie kontrolując postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę' pomocy finansowej, był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu z 15 października 201 Or.

sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a.

Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, jakie powstały w wyniku niedochowania terminu prawa procesowego. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §

2 jest niedopuszczalne (§ 3). Stosownie zaś do art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj, że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej,

(vide wyroki WSA; w Rzeszowie z 4 września 2013 r. o sygn. akt; II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013 r. o sygn. akt: I SA/Bd 106/13, w Poznaniu z 17 października 2012 r. o sygn. akt: II SA/Po 648/12, w Warszawie z 17 lutego 2011 r. o sygn. akt: II SA/Wa

1697)10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.

Co istotne, to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu niewyjaśnienia przez organ okoliczności sprawy poprzez brak podjęcia wszelkich czynności wyjaśniających.

Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania zaniedbanej czynności procesowej prowadzone jest na prośbę strony i opiera się na ocenie okoliczności przez stronę wskazanych. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu a nie organ ma dociekać. przyczyn spóźnienia strony. Chybiony jest tym samym zarzut naruszenia art. 9 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca kasacyjnie nie składała w toku postępowania administracyjnego żadnych wniosków dowodowych w związku z czym trudno czynić zarzut, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego a Sąd I instancji nie dostrzegł tych uchybień.

Wadliwie zostały sformułowane zarzut naruszenia art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, który dzieli się na cztery ustępy oraz art. 106 p.p.s.a. i art. 133 p.p.s.a., które składają się z kilku paragrafów. Skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała którego z tych przepisów odnosi się zarzut jak również do której wersji Traktatu. Podzielić należy prezentowany w judykaturze pogląd, wedle którego, skoro skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w art. 176 p.p.s.a., to w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r. sygn. akt: I OSK 1799/12, LEX nr 1295809).

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.