II GSK 544/14, Dwuetapowość postępowania wznowieniowego. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2033793

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r. II GSK 544/14 Dwuetapowość postępowania wznowieniowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Drachal.

Sędziowie: NSA Gabriela Jyż (spr.), del. WSA Lidia Ciechomska-Florek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 626/13 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., uchylił objętą skargą F. Spółki z o.o. w W. decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) czerwca w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oraz orzekł o kosztach postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

skarżąca spółka wnioskiem z dnia 1 października 2012 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izy Celnej w G. z dnia (...) lutego 2010 r., którą odmówiono zmiany decyzji Dyrektora Izby S. z dnia (...) września 2009 r. w zakresie proponowanych miejsc urządzania gier, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Dyrektora Izby Celnej w G., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. W motywach, wskazał na art. 245 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749), stwierdzając że w sprawie zaszła sytuacja określona w tym przepisie, przemawiająca za odmową uchylenia decyzji z (...) stycznia 2010 r., albowiem zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), nie można dokonać zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych odnośnie zmiany miejsca urządzania gry. Organ wskazał ponadto, że w jego ocenie powołany art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym, w związku z czym nie wymagał do swojej skuteczności notyfikacji w myśl art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz.UE.L 98.204.37 z późn. zm.).

Objętą skargą decyzją z dnia (...) czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w G. uchylił w całości swoje poprzednie rozstrzygnięcie oraz umorzył postępowanie w spawie. W uzasadnieniu podał, że wnioskiem z dnia 30 lipca 2010 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w G. o zmianę zezwolenia w części poprzez wykreślenie 32 punktów gier, wśród których znajdowała się również przedmiotowa lokalizacja - R., J. J. w G. ul. L. (...). Punkty te zostały wykreślone z zezwolenia na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) sierpnia 2010 r. Wykreślenie wskazanego punktu z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. skutkowała, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w G. bezprzedmiotowością postępowania wobec nieistnienia punktu gier na automatach o niskich wygranych, który miałby podlegać zmianie.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że organ umarzając postępowanie wznowienie za przedmiot postępowania przyjął wadliwie zmianę określenia punktu prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Zauważył, że ocena organu byłaby trafna gdyby postępowanie toczyło się w trybie zwykłym, nie mogło się jednak ostać w trybie postępowania wznowieniowego.

Zdaniem Sądu I instancji, organ orzekając merytorycznie w sprawie zaniechał oceny, czy występowała w sprawie przesłanka wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, a więc, czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydany w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C- 217/11 miał wpływ na treść decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) lutego 2010 r. Dopiero, bowiem udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie skutkować powinno rozpatrzeniem sprawy co do istoty.

Sąd I instancji wskazał, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłankach wznowienia postępowania, jak również został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 241 § 2 tej ustawy, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do uznania, że postępowanie wszczęte przez skarżącą było bezprzedmiotowe. Wobec tego Sąd stwierdził, że objęta skargą decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 208 Ordynacji podatkowej, polegającym na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w G. zaskarżył wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.

art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez organ oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku;

2.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 - 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone;

3.

art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz sformułowanie błędnych wskazówek dla organu.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej sformułowano tylko zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia, w ocenie kasatora, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów tych nie podzielił. Po pierwsze nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji w analizowanej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 - 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uznał, iż postępowanie wznowieniowe nie może być umorzone. Stwierdził natomiast, że w tej konkretnej sprawie, ponieważ wniosek strony o wznowienie postępowania był oparty na wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłankach wznowienia postępowania, jak również został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa jest w art. 240 § 2 O.p., brak było podstaw do uznania, że postępowanie wszczęte przez stronę skarżącą było bezprzedmiotowe. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organ orzekając w sprawie zaniechał oceny, czy w sprawie przesłanka wznowieniowa, na którą powołał się skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania, określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., a więc wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., wydany w połączonych sprawach: C-213/11, C-214/11 i C-217/11, miał wpływ na treść ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) lutego 2010 r., nr: (...) odmawiającej dokonania zmiany w zakresie proponowanego miejsca urządzania gier w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia (...) października 2003 r., przedłużonej na kolejne 6 lat decyzją z dnia (...) września 2009 r., nr: (...), na mocy której udzielono Spółce skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego. Zasadnie Sąd I instancji przypomniał, iż po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia postępowania i wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji, działający w oparciu o art. 243 § 2 O.p. zobowiązany jest do przeprowadzenia dwóch kolejno następujących po sobie etapów postępowania. Pierwszym z nich jest ocena czy zachodzi jedna z wyliczonych w ustawie (art. 240 § 1 O.p.) przesłanek wznowieniowych, drugi zaś, w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi przesłanka wznowieniowa, ma na celu rozstrzygnięcie istoty sprawy. Sąd I instancji zasadnie zaakcentował, iż mając na uwadze treść art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., na który organ powołał się w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy mógłby wydać takie rozstrzygnięcie jak w zaskarżonej decyzji gdyby postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania było od samego początku bezprzedmiotowe, zaś organ I instancji wadliwie wznowił postępowanie i wydał decyzję merytoryczną w sprawie (art. 245 § 1 O.p.).

W drugiej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż nie podziela zarzutów autora skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji: art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz sformułowanie błędnych wskazówek dla organu oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez organ oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego tu wyroku Sądu I instancji odpowiada wymogom unormowanym w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., z uwagi na wydanie tej decyzji przez organ z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 O.p., polegającym na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył także przepisu ustrojowego, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ dokonał prawidłowej kontroli działalności organów administracji publicznej w tej sprawie i zastosował środki określone w ustawie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.