Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721991

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 24 września 2019 r.
II GSK 3869/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 382/17 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia (...) lutego 2017 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 382/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia (...) lutego 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

M. M. od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 17 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że ma informację o jego śmierci.

Na skutek wezwania Sądu kasacyjnego, Urząd Stanu Cywilnego w A. w dniu 30 maja 2019 r. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu M. M. Z dokumentu tego wynika, że skarżący zmarł w dniu (...) grudnia 2018 r.

Następnie, w wykonaniu wezwania Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. poinformował, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia (...) lutego 2017 r. o nałożeniu na M. M. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie została wykonana. Jednocześnie organ wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie należało umorzyć z przyczyn niżej wskazanych.

Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Co do zasady obowiązek zapłaty kary pieniężnej - nałożonej, jak w niniejszej sprawie, przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej - jest obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji. W prawie administracyjnym nie występuje bowiem generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa (tak też m.in. NSA w postanowieniu z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II GSK 3700/17).

Naczelny Sąd Administracyjny miał przy tym na uwadze, że mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej o nałożeniu kary mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji, zadaniem Sądu jest ocena, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07).

Sąd kasacyjny w niniejszej sprawie uznał jednak, że wobec śmierci skarżącego - adresata decyzji wymierzającej karę pieniężną - zachodziły przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Należy zauważyć, że gdyby zaskarżona decyzja została wykonana, a w wyniku sądowoadministracyjnej kontroli tej decyzji okazało się, że jest ona sprzeczna z prawem, to zachodziłaby możliwość domagania się zwrotu kwoty uiszczonej tytułem tej kary. Skoro skarżący zmarł, roszczenie o zwrot tej kwoty przechodziłoby na spadkobierców (tak też NSA w postanowieniu z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07). W tym sensie wykonana decyzja o nałożeniu kary za urządzanie gier na automatach dotyczyłaby interesu prawnego spadkobierców M. M. Wówczas, do czasu ich zgłoszenia się, postępowanie w sprawie należałoby zawiesić.

W rozpoznawanej sprawie ten przypadek jednak nie miał miejsca. Zaskarżona decyzja nie została bowiem wykonana, a obowiązek zapłaty kary pieniężnej pozostał wyłącznie obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.