Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1616416

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 listopada 2013 r.
II FSK 2841/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień.

Sędziowie NSA: Maciej Jaśniewicz, Tomasz Zborzyński (sprawozdawca).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 172/11 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 13 grudnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości (III i IV rata za rok 2005 oraz I, II, III, i IV rata za rok 2006) w łącznej kwocie 9.386,80 zł z odsetkami za zwłokę w kwocie 4.274 zł, argumentując, że współwłaścicielką nieruchomości, z którą związana jest zaległość podatkowa, była do dnia 15 października 2006 r., ale od 2003 r. jej nie posiadała, bowiem jej były mąż nieruchomość tę wykorzystywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Powołała się na złą sytuację materialną, bowiem utrzymuje się z wypłat świadczonych przez fundusz alimentacyjny oraz z zasiłku rodzinnego w łącznej kwocie 1.182 zł miesięcznie.

Burmistrz P. decyzją z dnia 31 sierpnia 2010 r. odmówił umorzenia zaległości, wskazując, że skarżąca była świadoma ciążących na niej zobowiązań, skoro odbierała decyzje wymiarowe, upomnienia i pisma w postępowaniu egzekucyjnym. W wyniku sprzedaży nieruchomości i podziału uzyskanej stąd sumy uzyskała kwotę 54.038,98 zł i chociaż była zobowiązana do zwrotu pobranej zaliczki alimentacyjnej w kwocie 22.000 zł, dysponowała środkami na uregulowanie zaległości podatkowych.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zamierza przeznaczyć na edukację dzieci oraz że nie miała świadomości istnienia zaległości podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 13 grudnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P., wskazując, że za umorzeniem zaległości nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny, w rozumieniu art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej: O.p.) oraz stwierdzając, że skarżąca wiedziała o powstałej zaległości podatkowej, a suma ze sprzedaży nieruchomości stanowiła nie tylko równowartość zaległych alimentów na dzieci, ale także na skarżącą, na rzecz której zasądzono kwotę po 2.000 zł miesięcznie, poczynając od dnia 15 sierpnia 2005 r., toteż mogła być spożytkowana na spłatę zaległości podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zarzuciła, że nie dostrzeżono, iż znalazła się w trudnej sytuacji materialnej bez swojej winy, a środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości nie stanowią jej własności.

Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, że rozstrzygnięcie o umorzeniu zaległości podatkowej pozostawione jest uznaniu organu podatkowego nawet wtedy, gdy zaistnieją ku temu przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, aprobując przy tym ocenę, że w badanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca, nie można bowiem przypisać charakteru nadzwyczajnego zdarzenia losowego, a istnienie ważnego interesu podatnika nie może być wyprowadzane z jego własnego, subiektywnego odczucia. Z kolei względy ogólnospołeczne przemawiają za respektowaniem zasady powszechności i równości opodatkowania.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła:

- nieprawidłowe zastosowanie art. 67a § 1 pkt 3 z uwagi na naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. i uznanie, że w toku postępowania podatkowego słusznie odmówiono skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i umorzenia zaległości podatkowej skarżącej, podczas gdy z przedstawionych przez nią okoliczności wynikało, że w sprawie występuje ważny interes podatnika;

- naruszenie art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. przez podzielenie poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do uznania, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do umorzenia zaległości podatkowej skarżącej, w sytuacji, gdy wskazywała ona na okoliczności świadczące o jej nadzwyczajnej sytuacji i istnieniu ważnego interesu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy zauważyć, że - wbrew sugestii zawartej w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej - Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiadał się o słuszności odmówienia skorzystania przez organy podatkowe z uprawnienia przewidzianego w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ten podzielił jedynie poczynione przez organy podatkowe ustalenie faktyczne co do niewystępowania w sprawie przesłanek umożliwiających rozważenie możliwości umorzenia zaległości, w postaci ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek otwierało możliwość zastosowania żądanej ulgi w spłacie zaległości podatkowych, ale bynajmniej zastosowania tej ulgi nie gwarantowało, skoro organy podatkowe i w takim przypadku rozstrzygałyby w ramach uznania administracyjnego, co mogłoby doprowadzić także do nieuwzględnienia wniosku skarżącej. Ponadto zarzucając naruszenie art. 122 O.p., statuującego zasadę, w myśl której organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz rozwijającego tę zasadę art. 187 § 1 O.p., stanowiącego, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, skarżąca nie wskazała, jakie konkretnie okoliczności faktyczne nie zostały zbadane i rozważone w toku postępowania podatkowego, a czego nie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za skuteczny - pomijając już okoliczność, że jako przynajmniej po części odnoszący się do błędu w ustaleniach faktycznych (niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy) nie powinien być podnoszony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów określa wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, jest więc nieadekwatny do zarzutu błędnej oceny ustalonej w sprawie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 lutego 2010 r. (II FPS 8/09) przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - o czym już wspomniano - stanowisko takie zawiera. W każdym razie twierdzenie o występowaniu w sprawie ważnego interesu podatnika jest prostą polemiką z odmiennymi ustaleniami organów podatkowych, dokonanymi na podstawie określonej oceny dowodów; jeżeli skarżąca ocenę tę kwestionuje, winna postawić zarzut naruszenia określonych przepisów postępowania podatkowego, powiązany z zarzutem niewłaściwego zastosowania przez sąd administracyjny art. 151 p.p.s.a. lub niewłaściwego niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Co się natomiast tyczy zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiącego, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. przeprowadził kontrolę działalności administracji publicznej, a oddalając tę skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. zastosował środek określony w ustawie. Zastosował się zatem w pełni do normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Zarzut jest więc oczywiście chybiony.

Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego ze względu na brak stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w postępowaniu kasacyjnym. Z tych też względów nie orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.