Orzeczenia sądów
Opublikowano: POP 2011/5/482-483

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 czerwca 2011 r.
II FSK 213/10

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, przeto zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej w przedmiocie istoty ochrony sądowej udzielanej w sytuacji zaskarżenia postanowienia oddalającego skargę na czynności egzekucyjne, gdy jej rozpatrzenie następuje już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Jak trafnie zaznaczono w skardze kasacyjnej (s. 6), brak jest podstaw do przyjęcia tezy, iż w rozważanym przypadku organ nadzoru bądź organ egzekucyjny nie może merytorycznie rozpatrzyć skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W razie skutecznego dokonania zajęcia egzekucyjnego, w rezultacie którego zostaną uzyskane środki pieniężne w wysokości wystarczającej do zaspokojenia dochodzonych należności, dojdzie do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta powodowałaby zatem - gdyby opowiedzieć się za tokiem rozumowania sądu administracyjnego pierwszej instancji - wyłączenie dopuszczalności oceny kwestionowanej w przewidzianym przez ustawę trybie czynności egzekucyjnej, która doprowadziła do całkowitego zaspokojenia wierzyciela. Podmiot uruchamiający środek zaskarżenia pozbawiony byłby tym samym ochrony prawnej, co naruszałoby jego interes prawny zwłaszcza w kontekście uregulowania z art. 168b u.p.e.a. (możność dochodzenia odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z prawem wszczęcia albo prowadzenia egzekucji administracyjnej). Sens ochrony udzielanej z kolei przez sąd administracyjny uwidacznia się z kolei w tym, iż sąd powszechny orzekający o odszkodowaniu nie jest umocowany do rozstrzygania o zgodności z prawem czynności organu egzekucyjnego, które zakwestionowano w trybie art. 54 powołanej uprzednio ustawy. Jest on natomiast związany orzeczeniem sądu administracyjnego, któremu powierzono badanie zgodności z prawem aktów i czynności organów administracji publicznej. Uznanie, iż organ nadzoru nie może rozpatrzyć złożonej skargi na czynność egzekucyjną, jeżeli przed wydaniem postanowienia w tym przedmiocie postępowanie egzekucyjne zostanie zakończone, czyniłoby deklarowaną ustawowo ochronę iluzoryczną, niwecząc także sens kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Kontrola ta, utożsamiana przez art. 1 § 1 ab initio ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) z wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości, nie odpowiadałaby europejskim standardom prawa do skutecznej ochrony sądowej - right to the effective protection of the courts/droit a une protection effective par les cours et les tribunaux. Potrzebę ich respektowania zaakcentowano m. in. w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 25 stycznia 2000 r. w sprawie Miragall Escolano i inni przeciwko Hiszpanii, § 37; LEX nr 76911).