Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2170097

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 16 grudnia 2016 r.
II FSK 2115/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca).

Sędziowie NSA: Stefan Babiarz, (del.) Teresa Porczyńska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R.T. o wyłączenie: sędziego NSA Aleksandry Wrzesińskiej - Nowackiej, sędziego NSA Krzysztofa Winiarskiego, sędziego NSA Małgorzaty Wolf - Kalamali w sprawie ze skargi kasacyjnej R.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1793/13 w sprawie ze skargi M.T. i R.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r., nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 grudnia 2016 r. R.T. (dalej jako "Skarżący") oświadczył, że złożony przez niego w dniu 15 września 2016 r. wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów składu orzekającego, tj. sędziego NSA Krzysztofa Winiarskiego, sędziego NSA Małgorzaty Wolf-Kalamali oraz sędziego del. NSA Anny Marii Świderskiej, należy traktować jako nowe żądanie w rozpoznawanej sprawie. Po poinformowaniu go, że wśród członków składu orzekającego nie było i nie ma sędzi del. NSA Anny Świderskiej, Skarżący wniósł o zakreślenie terminu do skorygowania wniosku. Wobec powyższego wnioskiem z dnia 7 grudnia 2016 r. Skarżący, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniósł o wyłączenie wszystkich członków składu sędziowskiego, tj: sędziego NSA Aleksandry Wrzesińskiej-Nowackiej, sędziego NSA Krzysztofa Winiarskiego oraz sędziego NSA Małgorzaty Wolf-Kalamali, orzekających w sprawie ze skargi kasacyjnej Skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1793/13.

W uzasadnieniu wniosku Skarżący poddał w wątpliwość bezstronność ww. sędziów. W jego ocenie, "sąd najwyższej instancji nie może dawać do zrozumienia stronom, że sprawa zakończyła się przed jej rozpoznaniem". Skarżący podniósł, że "używanie przez sędziów określonych stwierdzeń, w sposób jednoznaczny wskazujących na podjęta już decyzję, nie licuje z obliczem sędziego i prawem do sądu, a co za tym idzie, przemawia jednoznacznie za ich wyłączeniem z przedmiotowego postępowania."

Każdy z sędziów, których wniosek o wyłączenie z orzekania w rozpoznawanej sprawie dotyczy, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą wobec niego żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 lub w art. 19 p.p.s.a.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Instytucja wyłączenia sędziego stanowi jedną z ustawowych gwarancji zabezpieczających konstytucyjne prawo do bezstronnego sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt SK 27/01, OTK-A 2002, Nr 7, poz. 93). Wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź na wniosek (art. 19 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających jej istnienie.

Art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten wskazuje, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie każdy z sędziów, których wniosek o wyłączenie dotyczy, złożył wyjaśnienie w rozumieniu art. 22 § 2 p.p.s.a., w którym oświadczył, iż nie zachodzą wobec niego żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 lub w art. 19 p.p.s.a. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego oświadczenia. Jeżeli zatem strona żąda wyłączenia członków składu orzekającego, pomimo złożenia przez każdego z nich oświadczenia, iż nie zachodzą wobec niego żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 lub w art. 19 p.p.s.a., obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych w sprawie oświadczeń.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że podniesione przez Skarżącego argumenty nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. Osobiste przeświadczenie Skarżącego co do tego, że sędziowie prowadzą proces wadliwie, nie może być bowiem uznane za powód przemawiający za ich wyłączeniem. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarczy do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 40/15).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.