Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2170079

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 24 listopada 2016 r.
II FSK 1703/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca).

Sędziowie: NSA Beata Cieloch, del. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1279/15 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 25 sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

1. Wyrokiem z 9 lutego 2016 r., I SA/Łd 1279/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z 25 sierpnia 2015 r., (...) w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

2. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z dnia 10 maja 2012 r. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej "o.p.") a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia Ministra Finansów z 17 czerwca 2015 r., (...) i postanowienia Ministra Finansów z 25 sierpnia 2015 r., (...) i w efekcie doprowadzenie do niewydania interpretacji indywidualnej, pomimo iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku wymagane przez te przepisy zostały przez skarżącego spełnione, art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 5 o.p., poprzez brak uchylenia postanowień Ministra Finansów z 17 czerwca 2015 r. i z 25 sierpnia 2015 r., w wyniku których pozostawiono wniosek bez rozpatrzenia pomimo braku przesłanek negatywnych i spełnienia przesłanek pozytywnych wydania interpretacji, art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 o.p. w zw. z art. 14h o.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowień pomimo naruszenia przez organy zasady zaufania do organów podatkowych w związku z arbitralnym działaniem, w sytuacji gdy podatnik miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona przez Ministra Finansów i w jego indywidualnej sprawie zostanie wydana interpretacja indywidualna, jako że dopełnił wszystkich warunków formalnych i merytorycznych wydania interpretacji.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych postanowień Ministra Finansów z 17 czerwca 2015 r. oraz z 25 sierpnia 2015 r. Pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 176 § 2 zrzekł się rozprawy, a także wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą formułowanych zarzutów jest okoliczność, czy organ podatkowy mógł pozostawić wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji bez rozpoznania z tego powodu, że wnioskodawca, wezwany do uzupełnienia wniosku nie doprecyzował w odpowiedzi własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w odniesieniu do przeformułowanych w uzupełnieniu wniosku pytań nr 2 oraz nr 3, dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwzględnieniem mających zastosowanie w tym zakresie przepisów prawa podatkowego, na podstawie, których to stanowisko zajęto.

Zgodnie z art. 14b § 3 o.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wynika z tego, że przedstawienie zdarzenia, które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi się dużym stopniem precyzji i jednoznaczności. Przewidziana w art. 14b § 3 o.p. alternatywa powoduje, że opis zdarzenia przyszłego musi być równoważny opisowi zdarzenia, które miało już miejsce w przeszłości. Musi je, zatem także charakteryzować przesłanka wyczerpującego przedstawienia takiego zdarzenia. W judykaturze zaś zwrot "wyczerpująco" postrzegany jest jako taki, który wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli zaś wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny, a organ wydający interpretację nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje jednego z podstawowych celów tej instytucji, to jest nie chroni podatnika. Użyte w art. 14b § 3 o.p. ustawowe określenie "wyczerpująco" należy, więc rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi, co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., II FSK 2356/13).

W postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, zgodnie z art. 14h o.p., ma zastosowania art. 169 § 1-2 o.p. Z powołanych przepisów wynika, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie własnego stanowiska wnioskodawcy w sprawie.

W rozpatrywanej sprawie po uzupełnieniu wniosku, wnioskodawca zamierzał uzyskać odpowiedź na pytania:

- pyt. 2 "Czy do przychodu strony z tytułu udziału Spółki osobowej 1 w SCSp będzie miał zastosowanie art. 8 ust. 1 Ustawy o PIT?

- pyt. 3 "Czy do przychodu strony z tytułu udziału w SCSp w Spółce osobowej 2 będzie miał zastosowanie art. 8 ust. 1 Ustawy o PIT?",

Sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie zasadnie uznał, że wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia własnego stanowiska w sprawie w zakresie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego, tj. w sposób umożliwiający organowi udzielenie odpowiedzi na zadane dwa pytania.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca w odpowiedziach z 28 maja 2015 r. (akta adm.k. 15-19, data wpływu do organu - za pośrednictwem ePUAP) oraz 1 czerwca 2015 r. (akta adm.k. 24-28, data wpływu do organu - za pośrednictwem Poczty Polskiej) na wezwanie Ministra Finansów z 21 maja 2015 r. w żaden sposób nie ustosunkował się do pkt I. podpunktu 3) wezwania tj. nie doprecyzował własnego stanowiska w sprawie, pomimo pouczenia zawartego w wezwaniu i podkreśleniu przez organ, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca powinien przedstawić jasne stanowisko, które będzie stanowiło jednoznaczną odpowiedź na postawione pytania.

Brak uzupełnienia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji w żądanym przez organ interpretacyjny zakresie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadniał odmowę udzielenia interpretacji.

Z ugruntowanego poglądu sądów administracyjnych wynika, że organy podatkowe nie są uprawnione do modyfikacji, rekonstrukcji, czy też jakichkolwiek domniemań tak w zakresie stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego. Nie są tym bardziej upoważnione do wypowiedzi, co do wiarygodności i rzetelności dowodów, którymi podatnik zamierza wykazać istnienie określonych faktów. Brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznacza, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania. Nie zachodzi wówczas brak w zakresie elementów wniosku (art. 169 § 1 o.p.), lecz jego niedopuszczalność (art. 165a § 1 o.p.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2016 r., II FSK 1531/14).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 5 o.p., gdyż zaskarżone postanowienia zostały wydane na podstawie art. 14g § 1 i 3 o.p. oraz art. 169 § 1 o.p w zw. z art. 14h o.p.

Wbrew odmiennym wywodom skargi za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 o.p. w zw. z art. 14h o.p. z uwagi na prawidłowość orzeczenia sądu pierwszej instancji o oddaleniu skargi.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

--4

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.