II FSK 1488/16, Decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty stanowi decyzję podatkową. Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego a brak odniesienia się przez sąd do skargi. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2503140

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2018 r. II FSK 1488/16 Decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty stanowi decyzję podatkową. Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego a brak odniesienia się przez sąd do skargi.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz.

Sędziowie: NSA Jacek Brolik (spr.), WSA (del.) Marek Olejnik.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.(...) sp. z o.o. Oddział w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 708/15 w sprawie ze skargi P.(...) sp. z o.o. Oddział w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 30 stycznia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r.

1)

uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,

2)

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie na rzecz P.(...) sp. z o.o. Oddział w P.kwotę 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. w sprawie sygn. akt I SA/Po 708/15 ze skargi P. (...) sp. z o.o. Oddział w P. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia 28 października 2014 r. Burmistrz Gminy i Miasta K. (dalej: Burmistrz) odmówił Spółce stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 1.230,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wszczęte na wniosek skarżącej postępowanie potwierdziło, że skarżąca w 2011 r. pozostawała właścicielem nieruchomości położonych na terenie gminy K., od których to należne było zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na kwotę 37.285,00 zł. Organ podatkowy wskazał, że w dniu 31 grudnia 2012 r. złożony został przez skarżącą wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2012. Wraz z wnioskiem złożono skorygowane deklaracje podatkowe na podatek od nieruchomości za wskazane powyżej lata. W świetle skorygowanej deklaracji podatkowej za 2011 r. u skarżącej doszło do powstania nadpłaty w kwocie 1.230,00 zł. Zaznaczono, że według wyjaśnień Spółki zmiana wysokości zobowiązania podatkowego wynikała z faktu wyłączenia z opodatkowania obiektów niebędących jej zdaniem budowlami w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Burmistrz zaznaczył, że nie zgadzając się ze złożoną przez Spółkę korektą deklaracji podatkowej za 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za ten rok. Zaznaczono, że decyzją z dnia 11 lutego 2013 r. określono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., jednak na skutek wniesionego przez spółkę odwołania - decyzja Burmistrza została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 28 czerwca 2013 r. i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ podatkowy I instancji wskazał również, że w toku postępowania wymiarowego powołano biegłego celem dokonania klasyfikacji położonych na terenie gminy K. obiektów, będących własnością skarżącej, znajdujących się w stacjach pomiarowych, punktach pomiarowych oraz w punktach redukcyjno-pomiarowych. W ocenie organu I instancji skarżąca nieprawidłowo zaniżyła wartość budowli. Zaznaczono, że przedłożony przez Spółkę, sporządzony na potrzeby audytu księgowego operat szacunkowy nie może być podstawą dokonywania klasyfikacji obiektów budowlanych jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. Burmistrz ponownie określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia 30 września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Po otrzymaniu przez organ I instancji decyzji organu odwoławczego przystąpiono do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty organ podatkowy I instancji wskazał, że w wyniku zakończonego postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. stwierdzono, że po stronie skarżącej nie doszło do powstania nadpłaty. W ocenie Burmistrza skarżąca w pierwotnej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. wykazała zobowiązanie podatkowe we właściwej wysokości.

Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy. Wniosła również o uchylenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

1)

prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, dalej: "P.b.") w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej jako: "u.p.o.l.") oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez - opodatkowanie od wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynku, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku;

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo iż nie stanowią one budowli, tylko są częścią budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b P.b. i art. 3 pkt 3 tej ustawy w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektem budowlanym stanowiącym budowlę są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniem technicznym a ich częścią budowlaną skutkującą przyjęciem, że urządzenia techniczne są budowlami;

- art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 3 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne, mimo braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną, a tym bardziej siecią gazową;

- art. 3 pkt 1 lit. b P.b. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle styczne z budowlą (gazociągiem), a jedynie z urządzeniem budowlanym (przyłączem);

2)

prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej: "O.p."), art. 122, art. 124, art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1, art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego nie znajdują uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jak i obowiązujących przepisów prawa. W ocenie SKO punkty redukcyjno-pomiarowe wraz z zamontowanymi rejestratorami impulsów oraz urządzeniami technicznymi i pomiarowymi współtworzą całość techniczno-użytkową, zapewniając korzystanie z sieci gazowej, zgodnie z jej przeznaczeniem, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1 pkt 2 u.p.o.l. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa procesowego Kolegium wskazało, że przedłożonym przez stronę ekspertyzom nie można przyznać waloru opinii biegłego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1)

przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 3 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;

- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a P.b. poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a P.b. i art. 3 pkt 2 tej ustawy poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b P.b. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle związane z gazociągiem a jedynie z urządzeniami budowlanymi jakimi są przyłącza;

2)

prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie dowodów (ekspertyz prawnych) przytoczonych przez spółkę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Burmistrz decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. Sąd z urzędu posiadał wiedzę, że decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia 30 września 2014 r. Decyzja wydana przez organ drugiej instancji została natomiast zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r., I SA/Po 198/15 skargę oddalił. Wobec powyższego w dacie wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., będącej przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie, była już w obrocie prawnym, skutecznie doręczona, decyzja określająca zobowiązanie w tym samym podatku, za ten sam okres, wobec tego samego podatnika. W tej sytuacji organ rozpoznający wniosek Spółki wniesiony w dniu 31 grudnia 2012 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2012 r. był związany rozstrzygnięciem zawartym w decyzji z dnia 24 czerwca 2014 r., określającej Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. Bez wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia innego niż to, które zapadło i było zgodne z decyzją wiążącą organ. W świetle wyroku Sądu oddalającego skargę od decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2011 r., w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, decyzja określająca zobowiązanie podatkowe pozostawała w obrocie, a zatem nie było podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia stwierdzono, że nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie został naruszony art. 120, art. 121 § 2, art. 122 O.p. i wyjaśnił, że w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, a zwłaszcza wobec wydania przez organ pierwszej instancji decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. organ nie był zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do zbadania, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku. Ustalenia tego rodzaju poczynione zostały w odrębnym postępowaniu podatkowym. Ustalenia odmienne od ustaleń wynikających z decyzji kończącej tamto postępowanie wymagałoby, zgodnie z art. 212 zd. pierwsze O.p., w pierwszej kolejności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a do tego nie doszło do momentu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w niniejszym postępowaniu. W tej sytuacji, wobec związania organu rozstrzygającego w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., decyzją tego organu w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku, za ten okres, czynienie ustaleń faktycznych w zakresie, w jakim organ jest związany inną decyzją nie jest zasadne.

W ocenie Sądu odnośnie do naruszenia art. 124 O.p. poprzez niewykazanie Spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że organ wydając decyzję w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., związany był ustaleniami wynikającymi z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Tym samym organ nie był zobowiązany do ponownego badania okoliczności ustalonych w innym postępowaniu zakończonym wydaniem i doręczeniem Spółce decyzji. Z tych samych powodów jako niezasadny Sąd ocenił zarzut dotyczący naruszenia art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego.

Sąd wyjaśnił, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie wskazanym w skardze, ponieważ nie stanowiły one podstawy prawnej ani decyzji organu pierwszej instancji, ani decyzji organu odwoławczego, mimo powołania ich w sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Wobec określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. rozstrzygnięcie w przedmiocie nadpłaty miało charakter w istocie proceduralny, a podstawą jego wydania był w szczególności przepis art. 212 zd. pierwsze O.p. Organ był w tej sytuacji zobowiązany do uznania zasadności wniosku Spółki wyłącznie w takim zakresie, jaki wynikał z decyzji określającej zobowiązanie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były zatem wyłącznie przepisy O.p. dotyczące stwierdzenia nadpłaty oraz przepis proceduralny art. 212 zd. pierwsze.

Na marginesie, odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, przepisy prawa materialnego, w tym powołane w skardze przepisy u.p.o.l. znalazłyby w sprawie zastosowanie, gdyby organ rozpoznał wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty bez wcześniejszego określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. W tym przypadku, przy braku decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, kompleksowe postępowanie dowodowe, mające na celu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, winno być przeprowadzone w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Sytuacja taka nie zachodzi jednak, gdy organ wcześniej określi w decyzji wymiarowej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 212 zd. pierwsze O.p, decyzja ta wiąże organ od chwili jej doręczenia we wszystkich innych postępowaniach, w tym w postępowaniu dotyczącym nadpłaty w tym samym podatku, za ten sam okres, wobec tego samego podatnika. W tych okolicznościach w ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów postępowania podatkowego i przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie wskazanym w skardze.

Spółka wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg. norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.

art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie, która została wydana z poważnym naruszeniem art. 122 O.p. w zw. z art. 187 tej ustawy z uwagi na fakt, iż Sąd nie zarzucił organom podatkowym niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienia tym samym błędnych założeń w sprawie;

2.

art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stoi w sprzeczności z dorobkiem orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w zakresie opodatkowania urządzeń technicznych, którymi są, co do istoty działania i konstrukcji, urządzenia redukcyjno-pomiarowe, i pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji oraz wydaniem wyroku, które rażąco naruszają zasady sprawiedliwości opodatkowania przedmiotowych obiektów jako urządzeń technicznych;

3.

art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ich zastosowanie i niewłaściwą wykładnię, tj.:

1.

art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne, mimo braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną, a tym bardziej siecią gazową;

2.

art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 P. b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektem budowlanym stanowiącym budowlę są urządzenia techniczne a nie wyłącznie części budowlane tych urządzeń oraz pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniem technicznym a ich częścią budowlaną skutkującą przyjęciem, że części niebudowlane urządzeń technicznych są budowlami;

3.

art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b P.b. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle powiązane z budowlą (gazociągiem), a jedynie z urządzeniem budowlanym (przyłączem);

4.

art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 4 ust, 1 pkt 2 tej ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a P.b. poprzez zaakceptowanie pominięcia przez organy podatkowe, iż stacje redukcyjno-pomiarowe mogą stanowić budynki, oraz zaakceptowanie nieprzeprowadzenia dowodu w tym kierunku, a w konsekwencji nierozważenie, że wówczas urządzenia techniczne zlokalizowane wewnątrz budynku stanowią przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co skutkuje tym, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. W następstwie tego wniosku organ podatkowy wszczął - w miejsce postępowania w przedmiocie dochodzonej nadpłaty - postępowanie w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Sąd pierwszej instancji zauważył wprawdzie ten fakt i krótko się na ten temat wypowiedział, jednakże wzmiankowanym konstatacjom nie towarzyszyło niezbędnie wnikliwe, merytoryczne uzasadnienie prawne, tak w relacji do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. Ewentualna konkurencja postępowania o nadpłatę podatku i postępowania o wymiar podatku jest zagadnieniem tak istotnym, czasami również tak kontrowersyjnym, że Naczelny Sąd Administracyjny poświęcił tej tematyce uchwałę - z dnia 27 stycznia 2014 r., II FPS 5/13; uchwała ta, w czasie wyrokowania Sądu pierwszej instancji, powinna być mu znana; moc wiążąca uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a.) zobowiązywała co najmniej do nie pomijania jej ocen i rozważań prawnych w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji: wobec określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości decyzją podatkową rozstrzygnięcie w przedmiocie nadpłaty miało charakter w istocie proceduralny a podstawą jego wydania był w szczególności przepis art. 212 zd. pierwsze O.p. (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Pogląd ten jest niewątpliwie błędny.

Nie negując treści i znaczenia przepisu art. 212 O.p. podnieść i podkreślić należy, że żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku i rozstrzygniecie w tym przedmiocie dotyczy praw i obowiązków strony postępowania uregulowanych - również i przede wszystkim - w materialnym prawnie podatkowym, w związku z czym decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty jest decyzją podatkowa w rozumieniu i w obszarze ustawy Ordynacja podatkowa.

Abstrahując już nawet w tym miejscu od przywołanego powyżej zignorowania w przedstawieniu analizy prawnej sprawy treści uchwały II FPS 5/13, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że okoliczność uprzedniego wydania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego nie zwalniała Sądu pierwszej instancji od obowiązku merytorycznego odniesienia się do skargi strony skarżącej, zwłaszcza w niewątpliwie istotnym dla sprawy przedmiocie - czy sporne obiekty należą do prawnie znaczącej kategorii podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a jeżeli tak, to w szczególności - czy lub w jakim zakresie stanowią opodatkowany ustawowo budynek albo budowlę.

Powołując się - w istocie ogólnikowo - na postępowanie odnośnie do wymiaru podatku Sąd pierwszej instancji zasadniczo uchylił się od merytorycznej oceny stanu faktycznego w kontekście jego subsumcji pod odpowiednie regulacje prawa materialnego oraz zaniechał - co najmniej przedstawienia - ich wykładni oraz oceny możliwości uzasadnionego zastosowania.

Powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi ewidentne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dotyczyło meritum rozstrzygnięcia. Niedokładność, pobieżność i zaniechania Sądu pierwszej instancji w tym zakresie uniemożliwiają też merytoryczną kontrolę wyroku, ponieważ - w szczególności wobec trafności zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - Sąd administracyjny drugiej instancji nie może sporządzić prawidłowego uzasadnienia za Sąd administracyjny pierwszej instancji albowiem ograniczałoby to bardzo poważnie prawa stron do rzeczywiście i efektywnie dwuinstancyjnego postępowania sądowego.

Wobec powyższego, wskazane i uzasadnione naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiło istotną i wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania a także do uznania pozostały zarzutów kasacyjnych za przedwczesne, ponieważ w ich obszarze, w ocenianym postępowaniu sądowym, doszło do zaniechania prawidłowego ustosunkowania się do meritum sprawy.

Z tych powodów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.