Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721222

Postanowienie
Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 2 kwietnia 2019 r.
II Ca 2447/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Katarzyna Oleksiak.

Sędziowie: SO Joanna Czernecka (spr.), SR del. Monika Szczepaniec-Czech.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. przy uczestnictwie P. W., W. S. (1), K. S., Akademii (...) w K. oraz Gminy Miejskiej K. o zasiedzenie na skutek apelacji uczestnika Akademii (...) w K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 5 czerwca 2018 r., sygnatura akt I Ns 717/17/K

postanawia:

1. oddalić apelację;

2. zasądzić od uczestnika Akademii (...) w K. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Uzasadnienie faktyczne

postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r.

Wnioskiem z dnia 31 maja 2017 r. wnioskodawca - Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta (...) wniósł o stwierdzenie, iż nabył przez zasiedzenie udział 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. (...) w K., oznaczonej, jako działka nr (...), obręb (...), jednostka ewidencyjna K. o pow. 0,0015 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą nr (...), wskazując, że co najmniej od 1959 r. nieruchomość objęta wnioskiem wchodzi w skład ogrodzonego terenu (...) Liceum Ogólnokształcącego im. Z. N. w K. przy ul. (...), stanowiąc wjazd do działki nr (...) obręb (...), jednostka ewidencyjna K., a zatem część terenu, na którym Skarb Państwa wniósł budynek szkoły, wykonał urządzenia sportowe oraz ogrodzenie okalające cały teren szkoły. Nadto w trakcie okresu zasiedzenia Skarb Państwa dokonywał nakładów na przedmiotowy teren i przeprowadzał remonty wydatkując środki publiczne na bieżące funkcjonowanie szkoły, utrzymywanie w należytym stanie technicznym urządzeń oraz wzniesionych budowli a także inwentaryzował powyższe pod kątem wyposażenia i stanu technicznego urządzeń.

Uczestnik Gmina Miejska K. poparła w całości wniosek oraz przyznała okoliczności zawarte we wniosku.

Uczestnik Akademia (...) w K. wniosła o oddalenie wniosku zaprzeczając, by Skarb Państwa przez nieprzerwany okres od końca lat 50-tych ubiegłego stulecia władał przedmiotową nieruchomością jak właściciel. Wskazał, że działka ewidencyjna oznaczona numerem (...) pierwotnie objęta była księgą wieczystą o numerze (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie i wraz z działką (...) stanowiącą fragment ulicy (...) oraz działkami (...) stanowiła całość gospodarczą pozostającą we władaniu W. S. (2) i H. Ż. Wnioskodawca nie wykazał, że do objęcia przez niego w posiadanie działki ewidencyjnej oznaczonej numerem (...) doszło jeszcze przed śmiercią ówczesnych właścicielek oraz, aby teren objęty wnioskiem o zasiedzenie był przez niego wykorzystywany, jako szlak drożny do sąsiadującego liceum. Zaprzeczył twierdzeniom wnioskodawcy, że począwszy od 1959 r. nieruchomość pozostawała w posiadaniu Skarbu Państwa i była włączona w ogrodzony teren szkoły. Ogrodzenie zważywszy na jego stan techniczny musiało pojawić się najwcześniej z początkiem 2010 r. Przed wskazaną datą teren ten od strony działki ewidencyjnej oznaczonej numerem (...) pozostawał nieogrodzony. Nadto ogrodzenie w rejonie spornej działki nie jest jednolite i jego część w zakresie spornej działki została wzniesiona niedawno.

Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa -Krowodrzy w Krakowie stwierdził, że wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. z dniem 1 stycznia 1985 r. nabył udział 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy (...), oznaczonej, jako działka nr (...), obręb (...), jednostka ewidencyjna K., o powierzchni 0,0015 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...), w miejsce udziału W. S. (2); nakazał ściągnąć od wnioskodawcy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie kwotę 1.380,97 zł tytułem niepokrytych wydatków; oraz zasądził od uczestnika Akademii (...) w K. na rzecz wnioskodawcy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. kwotę 135 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż bezspornym w sprawie było, że pierwotnymi właścicielkami działki ewidencyjnej nr (...) o pow. 0,0015 ha były W. S. (2) oraz H. Ż. Każda z nich posiadała udział w wysokości 1/2. Obecnie jako właściciele działki ewidencyjnej nr (...) obręb (...), jednostka ewidencyjna K., dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą nr (...), w częściach równych wpisani są W. S. (2) oraz Akademia (...) w K. od dnia 28 września 2016 r. W. S. (2) zmarła jako wdowa w dniu 9 marca 1992 r. Jej spadkobiercami były jej dzieci: K. W. oraz Z. S. K. W. zmarła w dniu 15 kwietnia 2014 r., a jej spadkobiercą został P. W. Z. S. zmarł 1 czerwca 2004 r. Spadek po nim odziedziczyli W. S. (1) oraz K. S.

Sąd Rejonowy ustalił także, że projekt budowy (...) Liceum Ogólnokształcącego w K. przy ul. (...) wraz z ogrodzeniem został zatwierdzony orzeczeniem nr (...) z dnia 31 sierpnia 1959 r. Projekt techniczny przewidywał budowę ogrodzenia z siatki drucianej naciągniętej na linki stalowe, umocowane do słupków prefabrykowanych. Furtki i bramy miały zostać wykonane z siatki napiętej na kątowniki żelazne. W opisie technicznym do projektu technicznego architektonicznego (...) Liceum Ogólnokształcącego w K. został zaplanowany dojazd od strony ul. (...), która w tym fragmencie stanowiła parcelę I. kat. (...). W wyniku planu podziału KEM- (...) z dnia 27 sierpnia 1963 r. parcela ta uległa podziałowi na parcele I. kat. (...) oraz (...). Jako właścicielki drugiej z wymienionych parcel zostały wpisane W. S. (2) oraz H. Ż., a udział prawa własności każdej z nich wynosił 1/2. Parcela ta wchodzi w zakres terenu zajmowanego przez (...) Liceum Ogólnokształcące w K. Budowę budynku szkoły rozpoczęto w 1960 r., zakończono zaś w 1961 r. i wówczas budynek został oddany do użytku. Teren został ogrodzony w całości zgodnie z projektem. W 1983 r. został opracowany projekt nowego ogrodzenia (...) Liceum Ogólnokształcącego. Inwestycja została zakończona w roku 1987.

Brama wjazdowa do Liceum znajduje się na działce (...). Brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły. Niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i samego mechanizmu bramy. Z bramy tej korzystali uczniowie, nauczyciele jak też służby miejskie. W 2011 r. w związku z budową na terenie Liceum Centrum (...) stanowiącego integralną część szkoły położono kostkę brukową oraz dokonano wymiany bramy na przesuwaną automatycznie.

Działka nr (...) w przekonaniu pracowników i uczniów (...) Liceum Ogólnokształcącego stanowiła własność wnioskodawcy. Dokonując prac związanych z utrzymaniem nieruchomości wnioskodawca nie zwracał się do właścicielek o zgodę na dokonywanie czynności. Szkoła płaciła podatki za zajmowane grunty, w tym również za działkę objętą wnioskiem o zasiedzenie.

Właściciele działki nr (...) nie zgłaszali pretensji do wnioskodawcy o korzystanie z ich nieruchomości. Dopiero w 2016 r. Akademia (...) w K. zwróciła się do wnioskodawcy o zaprzestanie korzystania z bramy.

Cała obecna brama oraz pozostałości po starym ogrodzeniu, zawierają się w granicach działki (...).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone dokumenty, których autentyczność i treść nie budziła wątpliwości Sądu oraz nie była kwestionowana przez wnioskodawcę i uczestników. Sąd uwzględnił również zeznania świadków: R. S., E. G., W. Z., Z. F., B. O., B. T., L. L. (1), D. P. oraz A. C. uznając je za logiczne i wiarygodne oraz zbieżne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniom P. B. (1) w zakresie, w którym twierdził, iż obecne ogrodzenie Liceum znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie zbudowane oraz, że cała działka znajdowała się poza ogrodzeniem szkoły i na przedłużeniu pierwotnej bramy były posadzone przez (...) drzewa, topole, wskazując, że zeznania te pozostają w sprzeczności z uznanymi za wiarygodne zeznaniami pozostałych świadków, którzy w sposób jednoznaczny stwierdzili, iż obecna linia ogrodzenia jest zbieżna z pierwotną oraz wynikami oględzin. Sąd podzielił również wnioski płynące z opinii biegłego geodety wskazując, że sporządzona przez niego opinia jest wszechstronna, kompleksowa i odpowiada wymogom niniejszej sprawy.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wyjaśnił, iż wniosek w świetle art. 172 k.c., zasługiwał na uwzględnienie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż budowa (...) Liceum Ogólnokształcącego w K. rozpoczęła się w 1960 r., a całość budynku wraz z znajdującym się na tym terenie ogrodzeniem, została oddana do użytku w 1961 r. Fakt ten prowadzi do wniosku, iż najpóźniej od 31 grudnia 1961 r. wnioskodawca posiadał samoistnie przedmiotową nieruchomość. W chwili objęcia przez wnioskodawcę nieruchomości w posiadanie samoistne problematykę zasiedzenia obejmowały regulacje obowiązującego od 11 października 1946 r. Dekretu Prawo rzeczowe. Stosownie do treści art. 50 § 1 Dekretu, kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba, że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze. Temu, kto posiada nieruchomość przez lat trzydzieści, nie można zarzucać złej wiary (§ 2). Wobec uchwalenia w dniu 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego, do przedmiotowej sprawy znajdą zastosowanie przepis art. XLI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejście w życie kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa przez zasiedzenie (§ 1). Jeżeli termin zasiedzenia według kodeksu cywilnego jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie; jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego nastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej, zasiedzenie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (§ 2). Mając na względzie, iż przepisy Kodeksu cywilnego regulujące problematykę zasiedzenia w pierwotnym brzmieniu określały, w zależności od dobrej bądź złej wiary, odpowiednio 10 lub 20 letni termin posiadania samoistnego, w przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie te przepisy.

Jak argumentował Sąd, postępowanie dowodowe i ustalony na jego podstawie stan faktyczny pozwoliły stwierdzić, iż Skarb Państwa zasiedział udział W. S. (2). Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca podejmował czynności, które uzewnętrzniały jego wolę władania działką nr (...), korzystania z nieruchomości jak właściciel. Przede wszystkim wnioskodawca ogrodził teren nieruchomości, który następnie służył, jako droga dojazdowa oraz parking dla osób korzystających z budynku, a gdy stan ogrodzenia i bramy uległ pogorszeniu, wnioskodawca wymienił je na nowe. Wprawdzie z opinii biegłego wynika, że obecne ogrodzenie nie w pełni pokrywa się z przedmiotową działką, ale w niniejszej sprawie istotny jest fakt gdzie znajdowały się poprzednie słupki ogrodzeniowe, a te znajdowały się idealnie w granicy działki. Ogrodzenie do bramy z jednej i z drugiej strony zostało przeprowadzone idealnie w granicy, a jedynie ze względów technicznych brama została lekko przesunięta. Nie mniej jednak z uwagi na fakt, iż poprzednie ogrodzenie było stricte w granicy Sąd uznał, iż cała działka była w posiadaniu Skarbu Państwa. Takie nieprzerwane posiadanie przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości trwało zapewne do 1985 r. i zostało dopiero zakwestionowane w roku 2016 r. przez uczestnika Akademię (...) w K., który zwrócił się wówczas z pismem, aby wnioskodawca zaprzestał korzystania z bramy. Wnioskodawca przez cały okres swojego posiadania uiszczał także podatki od posiadanej nieruchomości, a także dbał o utrzymanie porządku na niej. Nadto zarówno nauczyciele jak i uczniowie uznawali przedmiotową działkę za teren szkoły.

Powyższe okoliczności wskazują, iż przewidziana w art. 172 k.c. przesłanka samoistnego posiadania działki nr (...) została spełniona, przy czym posiadanie to było nieprzerwane i trwa do chwili obecnej. Upłynął także czas niezębny do nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia. W ocenie Sądu Rejonowego - mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy - nie może budzić wątpliwości, iż wnioskodawca uzyskał posiadanie działki nr (...) w złej wierze. Przesądza o tym fakt, iż nieruchomość oznaczona obecnie, jako działka ewidencyjna nr (...) w chwili objęcia przez wnioskodawcę w posiadanie samoistne posiadała założoną księgę wieczystą, a w dziale drugim księgi, jako właścicielki wpisane były W. S. (2) oraz H. Ż. Powyższe przesądza o tym, iż nawet, jeśli wnioskodawca rzeczywiście nie wiedział, że nie jest właścicielem tejże nieruchomości, to z łatwością mógł się o tym dowiedzieć. Niedochowanie należytej staranności musi skutkować obaleniem domniemania dobrej wiary. Oznacza to, iż zgodnie z art. 172 § 2 k.c., wymagany okres dla zasiedzenia działki ewidencyjnej nr (...) dla posiadacza uzyskującego posiadanie w złej wierze wynosi 20 lat. Za początek biegu terminu, zgodnie z przywołanym powyżej art. XLI, Sąd przyjął dzień wejścia w życie Kodeksu cywilnego tj. 1 stycznia 1965 r. Skutkowało to ustaleniem, iż wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. z dniem 1 stycznia 1985 r. nabył udział 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy (...), oznaczonej, jako działka nr (...), obręb 4, jednostka ewidencyjna K., o powierzchni 0,0015 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...).

O kosztach postępowania, na które składały się wydatki na poczet opinii biegłego Sąd Rejonowy orzekł na mocy art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c., a pozostałych kosztach na mocy art. 520 § 2 i 3 k.p.c. oraz § 5 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnik Akademia (...) w K. i zaskarżając je w części tj. w zakresie punktu I i III, zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, a to:

1. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. 13 § 2 k.p.c., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez mylne przyjęcie, że brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i mechanizmu bramy, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie znajdowało się ogrodzenie nieruchomości,

2. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. 13 § 2 k.p.c., poprzez uznanie za niewiarygodne zeznań świadka P. B. (1), który twierdził, że obecne ogrodzenie znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie posadowione ogrodzenie, w sytuacji gdy tą okoliczność potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy,

3. art. 232 k.p.c. w zw. 13 § 2 k.p.c., poprzez mylne przyjęcie, że przesłanki zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości zostały wykazane, w sytuacji, gdy przedłożone dokumenty nie pozwalają na stwierdzenie przebiegu ogrodzenia nieruchomości, a w konsekwencji przesłanki posiadania samoistnego,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 172 k.c. poprzez mylne przyjęcie, że posiadanie przez wnioskodawcę udziału we współwłasności nieruchomości było posiadaniem samoistnym, w sytuacji gdy faktycznie nie ustalono jakim obszarem wnioskodawca władał jak właściciel.

W oparciu o powyższe zarzuty uczestnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika - Akademii (...) kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację Skarb Państwa oraz Gmina Miejska K. wnieśli o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestnika podlegała oddaleniu.

Zarzuty sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów Sąd Okręgowy uznał za niezasadne i podzielił ustalenia poczynione w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, czyniąc je podstawą rozstrzygnięcia.

Wbrew stanowisku apelacji brak jest podstaw do czynienia Sądowi Rejonowemu zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Uchybienia temu przepisowi apelujący upatrywał w mylnym przyjęciu, że brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i mechanizmu bramy, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie znajdowało się ogrodzenie nieruchomości oraz w uznaniu za niewiarygodne zeznań świadka P. B. (1), który twierdził, że obecnie ogrodzenie znajduje się w innym miejscu, w sytuacji gdy tą okoliczność potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Przypomnieć zatem wypada, że przepis art. 233 § 1 k.p.c. reguluje jedynie kwestię oceny wiarygodności i mocy (wartości) dowodowej przeprowadzonych w sprawie dowodów, a nie poczynionych ustaleń faktycznych, czy wyprowadzonych z materiału dowodowego wniosków. Uchybienia w tym zakresie winny się skonkretyzować w zarzucie sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, ewentualnie w przypadku kwestionowania wniosków wywiedzionych z prawidłowo poczynionych ustaleń, przybierać postać zarzutu naruszenia prawa materialnego. Tymczasem uczestnik, choć postawił zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., nie skonkretyzował (poza dowodem w z zeznań świadka P. B. (1)) które to dowody, jego zdaniem, zostały wadliwie ocenione przez Sąd Rejonowy i czym miałaby przejawiać się wadliwość rozumowania i oceny tego Sądu. W kwestii poczynionego przez Sąd Rejonowy ustalenia, że brama wjazdowa do Liceum wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i samego mechanizmu bramy, przypomnieć należy że ustalenia tego Sąd dokonał na podstawie dowodu z oględzin nieruchomości oraz zeznań świadków: R. S., E. G., W. Z., Z. F., B. O., B. T., L. L. (1), D. P. oraz A. C. Zeznania świadków były, zdaniem Sądu I instancji, spójne i zbieżne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wszelkie rozbieżności w zakresie umiejscowienia bramy, o których wspominali świadkowie są niewielkie i wynikają one raczej z zaniedbań i z przyczyn technicznych przy wykonywaniu nowego ogrodzenia. Co istotne, apelacja nie przetacza żadnych argumentów, w świetle których uzasadniona byłaby odmienna ocena dowodów z zeznań wskazanych świadków, ograniczając się do prezentowania stanowiska, że Sąd nie powinien czynić takiego ustalenia w sytuacji, gdy bark było jednoznacznych dowodów pozwalających na stwierdzenie przebiegu ogrodzenia w okresie od 1 stycznia 1965 r. do 1 stycznia 1985 r. Wypada więc podkreślić, że wszyscy wskazani świadkowie zeznali, że ogrodzenie i brama znajdowały się cały czas w tym samym miejscu (R. S. k. 99, E. G. k. 100, L. L. (1) k. 105, A. C. k. 119). Świadek W. Z. zeznał, że wcześniej ogrodzenie wyglądało nieco inaczej. Brama była cały czas w tym samym miejscu. Ogrodzenie było remontowane w latach 80-tych, a brama zużyła się w latach 90 - tych (k. 100). "L. ogrodzenia biegnie na prostej, ta działka należy do terenu użytkowanego przez szkołę. To ogrodzenie istniało jak rozpocząłem naukę w szkole. Zawsze było w tym samym miejscu. Został zmodfikowany cały wjazd w związku z budową Centrum - zeznania świadka Z. F. (k. 104). Świadek B. T. zeznała: "Od 1962-1966 r. byłam uczennicą i od 1971-2003 byłam nauczycielem fizyki. Ja pamiętam tą pierwsza bramę. Brama była jak został oddany budynek w 1962 r. Była wąska furtka i dwuczęściowa tradycyjna brama z siatki. Była zamykana. Ja często przechodziłam przez tą bramkę. Brama zawsze stała w linii płotu, a linia płotu nie zmieniła się. Obecna brama z pilotem powstała już po moim odejściu. Przed ostatnią bramą była jeszcze jedna wzmocniona. Bramy na pewno są w tym samym miejscu (k. 105). Z kolei z dowodu z opinii biegłego wynika, że słupki starej bramy były zlokalizowane dokładnie w granicy działki (...), co oznacza że cały teren działki znajdował się w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa także w 1985 r., gdyż inwestycja związana z budową nowego ogrodzenia i bramy, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, została zakończona w roku 1987.

Konieczne jest nadto wyjaśnienie, że polskiemu prawu postępowania cywilnego nie jest znana hierarchia środków dowodowych, gdyż system ten oparty jest w zasadzie na założeniu, że każdy środek dowodowy może służyć na równi z innymi do wykazywania prawdziwości określonego twierdzenia, a do sądu należy ocena jego wartości dowodowej z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Od tej generalnej zasady równorzędności środków dowodowych zachodzą wyjątki, które z jednej strony przyznają w określonym zakresie pierwszeństwo dowodowi z dokumentu w stosunku do dowodu z zeznań świadków i dowodu z przesłuchania stron (por. art. 74 k.c. oraz art. 246-247 k.p.c.), z drugiej zaś strony obniżają rangę dowodu z przesłuchania stron w stosunku do innych dowodów. Niekiedy przepisy przyznają pewnym dokumentom (np. aktom stanu cywilnego) walor dowodu wyłącznego w odniesieniu do zdarzeń w tych dokumentach stwierdzonych, ale nawet i wówczas moc dowodowa tych dokumentów może być podważona w odpowiednim postępowaniu. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, by fakt posiadania nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) przez wnioskodawcę Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków. Ich depozycje odnoszone do istniejącego ogrodzenia oraz bramy wespół z dowodem z opinii biegłego stanowiły wystarczającą podstawę do czynienia ustaleń w tym zakresie.

Co się z kolei tyczy oceny dowodu z zeznań świadka P. B. (2), Sąd Rejonowy nie dał mu wiary w zakresie, w którym twierdził, iż obecne ogrodzenie Liceum znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie zbudowane oraz, że cała działka znajdowała się poza ogrodzeniem szkoły i na przedłużeniu pierwotnej bramy były posadzone przez (...) drzewa, topole, przytaczając przyczyny, z powodu których takiej oceny dokonał. Sąd zwrócił uwagę, że zeznania te pozostają w sprzeczności z uznanymi za wiarygodne zeznaniami pozostałych świadków, którzy w sposób jednoznaczny stwierdzili, iż obecna linia ogrodzenia jest zbieżna z pierwotną oraz wynikami oględzin. Apelacja nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności, w świetle których uzasadniona byłaby odmienna ocena dowodu z zeznań świadka P. B. (1). Co do wniosków płynących z opinii biegłego geodety - to podkreślenia wymaga, że opinii wynika, że cała obecna brama oraz pozostałości po starym ogrodzeniu (bramie) zawierają się w granicach działki (...). Co więcej, słupki starej bramy posadowione były dokładnie na granicy ewidencyjnej tej działki.

Zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. jest całkowicie chybiony. Powołany przepis, o ile chodzi o normę zawartą w zdaniu pierwszym, nie jest adresowany do sądu lecz ustanawia dla stron obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Kolejna norma, zawarta w zdaniu drugim tego przepisu, daje sądowi możliwość dopuszczenia dowodu z urzędu. Nie jest zatem zrozumiałe przywołanie przez skarżącego naruszenia omawianego art. 232 k.p.c., skoro towarzyszyła mu teza apelacji o mylnym uznaniu przez Sąd I instancji, że wnioskodawca wykazał przesłanki zasiedzenia, która w żaden sposób nie przystaje do norm zawartych w tym przepisie.

Sąd Rejonowy nie naruszył art. 172 § 2 k.c., gdyż w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, prawidłowo uznał, że hipoteza tego przepisu została spełniona. Skoro Skarb Państwa posiadał samoistnie nieruchomość stanowiącą działkę nr (...) od 1961 r., to przy uwzględnieniu upływu terminu zasiedzenia, liczonego zgodnie z art. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 94), nabył prawo własności tej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, uznając apelację uczestnika za bezzasadną, oddalił ją w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., mając na względzie, że interesy wnioskodawcy oraz uczestnika były sprzeczne. Na koszty postępowania odwoławczego poniesione przez wnioskodawcę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce określonej w oparciu o § 2 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.