II C 894/35 - Orzeczenie Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSN(C) 1936/2/81

Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1935 r. II C 894/35

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia dr. Wł. Dbałowski. Sędziowie: dr. J. Łopuszański (sprawozdawca), St. Staszewski.

Sentencja

Powiatowy Urząd Rozjemczy w Rzeszowie w sprawie wierzyciela Herscha H. przeciwko dłużnikom Janowi i Katarzynie P. zawiesił w dniu 29 kwietnia 1933 r. postępowanie egzekucyjno-sądowe sygn. E 107/34 Sądu Grodzkiego- w Tyczynie o przymusową licytację realności dłużników naskutek wniosku tychże dłużników o rozłożenie pretensji na raty.

W sprawie tego wniosku strony zawarły w dniu 30 sierpnia 1933 r. ugodę, którą dłużnicy zobowiązali się solidarnie do zapłaty wierzycielowi egzekwowanej pretensji w ratach.

Wnioskiem z dnia 12 stycznia 1934 r. wniósł wierzyciel mimo to o dalsze prowadzenie tej licytacji, a komornik Sądu Grodzkiego w Tyczvnie licytację tę przeprowadził:

Sąd Grodzki w Tyczynie uchwałą z dnia 18 kwietnia 1934 r. udzielił przybicia targu dla tejże licytacyjnej sprzedaży.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie wskutek rekursu zobowiązanych dłużników uchwalą z dna 9 lutego 1935 r. I Cz 692/34 zmienił tę uchwałę i odmówił z urzędu udzielenia przybicia targu, albowiem wedle art. 28 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. (Dz. U. Nr. 29, poz. 253) utrzymanego w mocy art. 106 p. 12 rozp. Preż. Rzplitej z dnia 24 października 1934 r. (Dz. U. Nr. 94. poz. 841) urząd rozjemczy (obecnie przewodniczący tego urzędu lub jego zastępca) ma prawo zabezpieczyć wniosek o rozłożenie pretensji na raty postanowieniem, zawieszającem postępowanie egzekucyjno-sądowe, które potem w razie odrzucenia lub nieuwzględnienia wniosku dłużnika o rozłożenie pretensji na raty może być podjęte przez wierzyciela; w razie zaś pomyślnego załatwienia wniosku dłużnika przez urząd rozjemczy czy to w formie orzeczenia czy ugody postępowanie egzekucyjno-sądowe winno być umorzone. gdyż orzeczenie to lub ugoda stanowi nowy tytuł dla wierzyciela, a tytuł dawny, na którym się oparła dotychczasowa egzekucja, wygasł. Wierzyciel zatem, chcąc uzyskać egzekucje na podstawie takiego orzeczenia lub ugody, winien postawić wniosek o wszczęcie nowej egzekucji. Dalsze zaś prowadzenie zawieszonej egzekucji w takim razie przedstawia się jako pogwałcenie istotnych zasad postępowania.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu rekursu rewizyjnego wierzyciela na tę uchwałę:

rekursu tego nie uwzględnił.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną uchwałę należało zatwierdzić z trafnych i wyczerpujących motywów Sądu Okręgowego.

Na wywody rekursu zauważa Sąd Najwyższy co następuje.

Powołana w zaskarżonej uchwale ustawa z dnia 28 marca 1933 r. (Dz. U. Nr. 29, poz. 253) w brzmieniu tekstu jednolitego (załącznik do Nr. 109, poz. 974 Dz. U. z 1934 r.), wywołana przesileniem gospodarczem, ma na celu ochronę zagrożonego stanu rolniczego i jako taka ze względu na swój wybitnie gospodarczy charakter ma wszelkie znamiona prawa bezwzględnie obowiązującego.

Słusznie zatem traktuje Sąd Okręgowy naruszenie tego prawa jako pogwałcenie kardynalnych zasad postępowania, a temsamem słusznie przepisy tego prawa z urzędu uwzględnia.

Wobec tego powoływanie się rekurenta na okoliczność, że postanowienie komornika, podejmującego dalszy tok postępowania egzekucyjnego, nie zostało zaskarżone i że przepisy §§ 184. 187 o. e. takiej przyczyny odmowy przybicia targu nie przewidują, pozostać musi bez skutku.

Wykładnię Sądu Okresowego odnośnie art. 98 powołanej ustawy (obecnie art. 16 tekstu jednolitego) Sąd Najwyższy w zupełności podziela.

Znajduje ona oparcie w art. 23 ust. l cyt. ustawy (tekst jednolity) według którego ugoda zawarta przed urzędem rozjemczym, jeżeli ją podpisały strony i zespół orzekający, ma moc prawną na równi z wyrokiem sądowym i stanowi tytuł egzekucyjny.

Ugoda k. 42 odpowiada wspomnianym przesłankom, a skoro stanowi nowy tytuł egzekucyjny, który dać mógł podstawę do wdrożenia nowej egzekucji dopiero na wypadek niewykonania tej ugody, słuszny jest pogląd Sądu Okręgowego, że postępowanie egzekucyjne, wdrożone na podstawie poprzedniego tytułu, powinno było ulec umorzeniu. W świetle tego poglądu i ze względu na formalny charakter tytułu egzekucyjnego okazują się bezprzedmiotowemi rozważania rekursu na temat, czy powyższa ugoda stanowi nowację z § 1376 u. c., i dlatego Sąd Najwyższy odnośne wywody pomija.

W tym stanie sprawy bezzasadny rekurs rewizyjny pozostać musiał bez uwzględnienia.