Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSASz 2014/3/111-115

Postanowienie
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 6 listopada 2013 r.
II AKzw 1100/13
Postępowanie w sprawie wniosku skazanego o udzielenie warunkowego zwolnienia.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Andrzej Mania.

Protokolant: Natalia Wiśniewska.

Sentencja

Sąd Apelacyjny, przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie (...), po rozpoznaniu w sprawie J. J. zażalenia wniesionego przez skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Sz. z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt (...), w przedmiocie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w., postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sz.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt (...), Sąd Okręgowy w Sz. odmówił skazanemu J. J. udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania reszty kary pozbawienia wolności.

W uzasadnieniu stwierdził, że skazany odbywa kary pozbawienia wolności w znacznym rozmiarze, do końca kar pozostało mu ponad dwa lata.

W toku odbywania kary skazany był kilkanaście razy nagradzany, ale też niejednokrotnie karany dyscyplinarnie. Skazany dopuszczał się przestępstw nawet podczas odbywania kary, przy czym był to nie tylko niepowrót z przepustki, ale i dokonane w trakcie pobytu w zakładzie karnym wyłudzenia. Nie jest uczestnikiem podkultury przestępczej, karę odbywa w systemie programowego oddziaływania, ale nie realizuje nałożonych zadań. Choć deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw, to jest zarazem osobą dobrze znającą realia i wymogi odbywania kary i przystosowania do nich. Tym samym nie jest osobą wiarygodną i nie ma co do niego takiej prognozy resocjalizacyjnej, która pozwalałaby na warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary.

Na powyższe postanowienie zażalenie wywiódł osobiście skazany.

Podniósł, że spełnia zarówno wymagania formalne jak i merytoryczne, uzasadniające zastosowanie w jego przypadku warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary. Odbył 5 lat i 8 miesięcy kary i do jej końca pozostało mu jedynie dwa lata. Poza tym w czasie odbywania kary był wielokrotnie nagradzany, pracuje nieodpłatnie w zakładzie karnym w lokalnym radiowęźle, nie uczestniczy w subkulturze więziennej, a proces resocjalizacji przebiega bez zakłóceń. Do tego utrzymuje bardzo dobry kontakt z najbliższą rodziną, która obiecała mu pomóc po opuszczeniu zakładu karnego. Zadeklarował, że po uzyskaniu warunkowego zwolnienia niezwłocznie może podjąć pracę w swoim zawodzie w Wielkiej Brytanii.

Dodał również, że występki, których się dopuścił, nie zagrażały życiu i zdrowiu ludzkiemu. Jest przy tym osobą bardzo zdyscyplinowaną. Zapewnił, że w przyszłości będzie przestrzegał norm i porządku prawnego.

Tak argumentując, skazany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Uzupełniając zaś swoje zażalenie - pismem z dnia 9 września 2013 r. - skazany podniósł, że poprzedni jego wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie był rozpoznawany w dniu 21 marca 2013 r., a tym samym sześciomiesięczny termin umożliwiający rozpoznanie kolejnego wniosku upłynął dopiero w dniu 21 września 2013 r. Tymczasem on stawał na warunkowe zwolnienie już w dniu 6 września 2013 r. Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia 6 września 2013 r. i ponowne rozpoznanie jego wniosku.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie skazanego okazało się o tyle zasadne, że doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem w związku z terminem poprzedniego odmownego rozpoznania wniosku skazanego o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, przedwczesnym było wypowiadanie się przez Sąd Okręgowy w przedmiocie kolejnego wniosku. Znowelizowany ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 240, poz. 1431) przepis z art. 161 § 4 k.k.w. stanowi bowiem, że jeżeli orzeczona kara lub suma kar przekracza 3 lata pozbawienia wolności, wniosku skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

Użyte w tym przepisie sformułowanie "nie rozpoznaje się" ma charakter imperatywny i nakazuje sądowi bezczynność, czyli zaniechanie rozpoznania wniosku pochodzącego od skazanego lub jego obrońcy przed upływem sześciomiesięcznego okresu, a oczekuje on na merytoryczne rozpoznanie do jego upływu. Takie zresztą stanowisko zajął już Sąd Najwyższy na gruncie pierwotnego brzmienia przepisu z art. 161 § 3 k.k.w. w uchwale z dnia 20 czerwca 2000 r., sygn. I KZP 16/00, OSNKW 2000/7-8)60, stwierdzając, że sformułowanie "nie rozpoznaje się" wniosku skazanego oznacza, że do czasu upływu okresu wymienionego w tym przepisie (art. 161 § 3 k.k.w. przed zmianą), sąd nie podejmuje żadnej decyzji w sprawie. W zamierzeniu ustawodawcy zakaz rozpoznawania wniosku skazanego lub jego obrońcy o warunkowe przedterminowe zwolnienie przed upływem okresów przewidzianych w obecnym brzmieniu art. 161 § 3 i § 4 k.k.w., ma zaś na celu zapobieżenie regularnie powtarzanym co 3 miesiące przez skazanych, którym wymierzono długoterminowe kary pozbawienia wolności, bezzasadnym wnioskom o warunkowe zwolnienie i konieczności rozpoznania tych wniosków przez sąd. Poza tym, co 6 miesięcy dokonuje się okresowych ocen postępów skazanego w resocjalizacji, więc okres 6 miesięcy pomiędzy jednym a drugim wnioskiem mógłby być połączony z taką oceną. Z treści art. 161 § 1 k.k.w. wynika przy tym, że w posiedzeniu dotyczącym warunkowego przedterminowego zwolnienia ma prawo wziąć udział skazany. Dłuższy upływ czasu pomiędzy kolejnymi wnioskami o warunkowe zwolnienie ma też być szansą dla skazanego na wykazanie długofalowej i konsekwentnej poprawy jego zachowania i postawy. Wcześniejsze rozpoznanie wniosku, także więc i z tej przyczyny nie powinno mieć miejsca. Z akt załączonych do niniejszej sprawy wynika zaś jednoznacznie, że poprzedni wniosek J. J. został odmownie rozpoznany postanowieniem Sądu Okręgowego w Sz. z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt (...). Nie ma przy tym też żadnych wątpliwości co do ustalenia, że suma kar orzeczonych wobec J. J. przekracza 3 lata pozbawienia wolności. Zgodnie zatem z brzmieniem powołanego wyżej art. 161 § 4 k.k.w., kolejny wniosek skazanego w tym samym przedmiocie, który złożył w dniu 15 lipca 2013 r., powinien być rozpoznany nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy, tj. dopiero po dniu 21 września 2013 r. Do tego zatem czasu sąd I instancji nie powinien był podjąć żadnej decyzji w sprawie. Zachodziła ku temu bowiem przeszkoda procesowa. Z uwagi zaś na upływ tego terminu, dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, Sąd Apelacyjny zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.