Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564072

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 13 maja 2014 r.
I SAB/Wa 53/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska.

Sędziowie WSA: Iwona Maciejuk Tomasz Szmydt (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość

1.

zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. (...) - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2.

stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. (...).

Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność W. R., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 z późn. zm.) na własność Skarbu Państwa.

Z akt sprawy wynika, że M. R. - spadkobierca poprzedniej właścicielki - pismem z dnia 8 listopada 2007 r. (data stempla pocztowego) wystąpił o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość.

W związku z otrzymaną informacją z Urzędu Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych, iż koniecznym jest anulowanie decyzji Prezydium Rady Narodowej W. - skarżący M. R. pismem z dnia 6 października 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. zwrócił się do Wojewody (...) o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia (...) marca 1972 r., orzekającej o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznaniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r., nr (...) Wojewoda (...) stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Powyższa decyzja wpłynęła do Kancelarii Urzędu W. w dniu 19 kwietnia 2011 r.

W związku z brakiem rozpatrzenia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość (...) M. R. pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie przez organ - Prezydenta W. przedmiotowego postępowania.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 8/13 powyższa skarga została odrzucona przez Sąd z uwagi na nie wyczerpanie trybu określonego w art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Sądu.

Następnie w związku z dalszym niezałatwieniem przez Prezydenta W. przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. skarżący M. R. wystąpił do Wojewody (...) z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia (...) października 2013 r., nr (...) uznał za nieuzasadnione

Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie przedmiotowego wniosku M. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podniesiono, że mimo upływu ponad 2 lat od wydania ww. decyzji Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) kwietnia 2011 r. wniosek o odszkodowanie za grunt (...) nie jest realizowany. Ponadto skarżący wskazał, że w odpowiedzi na jego interwencje pisemne i telefoniczne, Prezydent W. informował go, że decyzja w sprawie zostanie wydana do 30 listopada 2012 r., potem kolejnym pismem, że wydanie decyzji nastąpi do 30 listopada 2013 r.

Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ww. ustawy, kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. W przedmiotowej sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość ww. nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. strona została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

skarga jest uzasadniona.

Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do organu w dniu 13 listopada 2007 r. wniosku z dnia 8 listopada 2007 r. o odszkodowanie, po stronie Prezydenta W. powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.

W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek z dnia 8 listopada 2007 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo podejmowanych przez skarżącego interwencji pisemnych i telefonicznych, Prezydent nie zakończył postępowania.

Zatem, mimo upływu ponad 6 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. o przekazanie akt przedmiotowej nieruchomości i ewentualnie decyzji komunalizacyjnej wydanej na powyższy teren (vide: pism z dnia 4 lutego 2009 r.), do skarżącego o uzupełnienie wniosku m.in. o oryginał lub uwierzytelnioną kopię notarialnego zrzeczenia się prawa do odszkodowania za nieruchomość przez W. R. na rzecz skarżącego (vide: pismo z dnia 30 czerwca 2009 r.), do Dyrektora Archiwum Państwowego (...) o przekazanie m.in. materiałów dotyczących ewentualnego przedwojennego budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości i dokumentu potwierdzającego datę lustracji tej nieruchomości oraz czytelnego zdjęcia lotniczego z roku 1945 z Kolekcji Fotogrametrycznej, planu hipotecznego sprzed roku 1945 z kolekcji map i planów W. i montażu fotoplanu W. sprzed 1939 r. ww. nieruchomości (vide: pismo z dnia sierpnia 2009 r.), do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy (...) o nadesłanie aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla przedmiotowej nieruchomości wraz z odbitką mapy sytuacyjnej miasta z naniesionymi granicami hipotecznymi nieruchomości (vide: pismo z dnia 13 lipca 2011 r.), do Urzędu (...) Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy (...) o udzielenie informacji: - czy teren przedmiotowej nieruchomości dz. Ew. nr (...) objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną;

- kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji; - kiedy ewentualnie inwestycja została zrealizowana; - czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny (vide: pismo z dnia 21 grudnia 2011 r.), do S. o udzielenie informacji, czy na grunt przedmiotowej nieruchomości były wydawane decyzje lokalizacyjne, w wyniku których były właściciel utracił możliwość władania nieruchomością (vide: pismo z dnia 21 grudnia 2011 r.), do Biura Administracyjno - Gospodarczego Wydziału Archiwum w W. o przesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, administrowania, prowadzonych remontów (vide: pismo z dnia 7 stycznia 2013 r.). Odstępy czasu pomiędzy kolejnymi czynnościami organu, podczas gromadzenia materiału dowodowego świadczą, zdaniem Sądu, że czynności te realizowane były sprzecznie z wyrażoną w art. 12 k.p.a zasadą. Ponadto po raz pierwszy o dodatkowym terminie załatwienia sprawy organ poinformował skarżącego dopiero przy piśmie z dnia (...) grudnia 2011 r., nr (...), wyznaczając go wówczas do dnia 31 marca 2012 r., a uczynił to dopiero w reakcji na pismo Przewodniczącej Rady Miasta W. o przekazanie Komisji informacji na temat działań podjętych przez organ w tej sprawie (co wynika z zestawienia daty tego pisma - 7 grudnia 2011 r. oraz daty pisma organu).

W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.

Stwierdzona przewlekłość miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą tłumaczyć zaniechania podejmowania czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Za niedopuszczalne również uznać należy zaniechanie dopełnienia obowiązków, nałożonych na organ prowadzący postępowanie administracyjne z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem M. R. z dnia 8 listopada 2007 r. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie przewlekłość, trwającą ponad 6 lat, należy zakwalifikować jako rażącą.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.