Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564070

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 6 czerwca 2014 r.
I SAB/Wa 253/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. L. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy

1.

zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku K. L. z dnia (...) maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...) w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2.

stwierdza, że bezczynność nie miała rażącego charakteru;

3.

zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z 7 kwietnia 2014 r. K. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w "sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) czerwca 1958 r. nr (...)", wnioskując o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym.

Skarga wniesiona została na etapie ponownego rozpoznawania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej sprawy zakończonej jego własną decyzją z (...) kwietnia 2013 r. nr (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z (...) czerwca 1958 r.

Wniosek K. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z kwietnia 2013 r. wpłynął do organu 29 maja 2013 r. i dotychczas nie został rozpoznany. Skarżąca podała, że w toku prowadzonego postępowania organ z uwagi na konieczność ustalenia stron postępowania oraz aktualizacji stanu prawnego nieruchomości, której dotyczy kontrolowana decyzją, pismem z 26 czerwca 2013 r.r. wyznaczył dodatkowy termin zakończenia postępowania do dnia 30 września 2013 r. We wskazanym terminie sprawa jednak nie została załatwiona. Ponowny zaś termin zakończenia postępowania nie został wskazany. Bezskuteczne okazało się także wystosowane przez nią do Ministra wezwanie z 19 lutego 2014 r. do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca podkreślała także, że samo postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1958 r. trwa już 10 lat. W tym stanie rzeczy wniosła ona o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w sprawie w terminie określonym przez Sąd oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku ponownego rozpoznawania sprawy zmarła jedna ze stron postępowania, w związku z czym konieczne było ustalenie jej następców prawnych. Wskazał także na konieczność badania ksiąg wieczystych nieruchomości objętych postępowaniem i znaczną ilość spraw prowadzonych równolegle przez referenta oraz zmianą w toku postępowania dotychczasowego referenta sprawy. Ponadto organ wyjaśnił, iż na zwłokę w jej załatwieniu wpływ miały zmiany organizacyjne związane z likwidacją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i powołaniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a także wprowadzenie nowego sytemu informatycznego. W przedmiocie zgłoszonego przez stronę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym Minister nie zajął stanowiska.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Wyjaśnić jednocześnie należy, iż przedmiot postępowania, w którym organ pozostaje w bezczynności (rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) określono mając na względzie z jednej strony treść skargi, a z drugiej moment jej wniesienia (po wydaniu pierwszej decyzji w sprawie).

Bezczynność organu zachodzi zaś, jak zasadnie wywodziła skarżąca, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy w postępowaniu odwoławczym - a z tym etapem mamy do czynienia w niniejszej sprawie - powinno nastąpić w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Infrastruktury i Rozwoju (uprzednio Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy w ustawowym terminie i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek K. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z (...) kwietnia 2013 r. nr (...) wpłynął wszak do organu 29 maja 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Niekwestionowaną również okolicznością jest, że do dnia wydania niniejszego wyroku sprawa nim objęta nie została zakończona w sposób przewidziany kodeksem postępowania administracyjnego. Określony zaś w art. 35 § 3 k.p.a. termin do jej załatwienia rozpoczął swój bieg od ww. daty. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem zakończenie postępowania winno nastąpić najpóźniej 29 czerwca 2013 r. Stwierdzony stan bezczynności implikował z kolei wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie. Wyznaczając zaś dwumiesięczny termin załatwienia sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.

Zdaniem Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do formułowania oceny, że stwierdzona bezczynność organu miała postać kwalifikowaną, a więc, że jej zaistnienie stanowi konsekwencję rażącego naruszenia przez organ norm postępowania administracyjnego. Przy ocenie stanu zwłoki w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od jej historycznego i skomplikowanego charakteru. Postępowanie nadzorcze prowadzone w niniejszej sprawie dotyczy orzeczenia nacjonalizacyjnego wydanego ponad 60 lat temu. Oczywistym jest, że przez tak znaczny okres czasu stan prawny nieruchomości objętych orzeczeniem i istniejące na nich stosunki własnościowe ulegały zmianom. Organ rozpoznający sprawę musi zaś zapewnić wszystkim podmiotom mającym interes w sprawie prawo czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a to z kolei implikuje konieczność weryfikacji przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia kręgu tych stron, z punktu widzenia aktualności ich legitymacji procesowej. To zaś związane jest często z czasochłonnym ustalaniem następców prawnych podmiotów dotychczas biorących udział w postępowaniu. W niniejszej sprawie właśnie taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do jednej ze stron, która w toku postępowania zmarła - U. P. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, że do dnia ustalenia jej następców prawnych nie było możliwości zakończenia postępowania. Zważywszy przy tym na konieczność wspomnianej wyżej weryfikacji aktualności legitymacji procesowej pozostałych stron postępowania (których w niniejszej sprawie jest ponad sześćdziesiąt), a to poprzez ustalenie aktualnie istniejących stosunków własnościowych na nieruchomościach objętych postępowaniem, w tym badaniem treści ksiąg wieczystych - co organ w toku postępowania czynił - nie można stwierdzić, by zwłoka w załatwieniu sprawy (wynosząca w dacie składania skargi 9 miesięcy, a na dzień wyrokowania 11 miesięcy) była efektem intencjonalnego i nacechowanego "złą wolą" lekceważenia przez Ministra zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a więc takim działaniem czy zaniechaniem, które można by zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.