Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1963494

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 27 sierpnia 2014 r.
I SAB/Wa 130/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz.

Sędziowie WSA: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), Dariusz Chaciński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego

1.

stwierdza, że bezczynność organu przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego co do działek ew.: nr (...) z obrębu (...) i nr (...) z obrębu (...), położonych w W. przy ulicy (...), ozn. nr hip. (...) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2.

oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny;

3.

w pozostałej części umarza postępowanie sądowe.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z (...) r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. (...), ozn. Hip. (...) dotyczącego części działek ewidencyjnych nr (...) z obrębu (...) oraz (...) z obrębu (...), które stanowią własność Skarbu Państwa. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji i stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja w sprawie nie została do dnia wniesienia skargi wydana. Podniósł, że postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) r. Wojewoda (...) uznał zażalenie na bezczynność Prezydenta W. za uzasadnione i wyznaczył temu organowi 2 miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że złożony wniosek dotyczył trzech działek oznaczonych jako działka nr (...) z obrębu (...) stanowiącej własność W. oraz działek nr (...) z obrębu (...) i nr (...) z obrębu (...) stanowiących własność Skarbu Państwa. Prezydent W. podniósł, że decyzją z dnia (...) r. nr (...) orzekł co do działki nr (...) z obrębu (...), od której to decyzji zostało wniesione odwołanie. W związku z powyższym akta administracyjne wraz z odwołaniem zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Odwołanie do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie zostało rozpoznane. Prezydent W. podniósł, że poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.

Pismem z dnia (...) r. Prezydent W. poinformował o wydaniu decyzji z dnia (...) r. nr (...) przesyłając jednocześnie tę decyzję.

Pismem z (...) r. skarżący przedstawił stanowisko wobec odpowiedzi na skargę wskazując jednocześnie, że podtrzymuje skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz ustalenia, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi i zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy Prezydent W. decyzją z dnia (...) r. nr (...) orzekł w przedmiocie odmowy A. B., W. M., A. M., E. W. oraz A. M. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. (...), ozn. Nr hip. (...), która stanowi obecnie część działek ew. nr (...) z obrębu (...) i nr (...) z obrębu (...). Zdaniem Sądu, wydanie przez Prezydenta W. wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) r. Oczywistym jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 3 sentencji wyroku).

Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.).

Oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd stwierdza, że brak aktywności organu w przedmiotowej sprawie wypełnia przesłanki bezczynności organu, nie zaś przewlekłego prowadzenia postępowania. Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek w niniejszej sprawie został złożony (...) r. Oznacza, to, że do dnia wydania decyzji Prezydenta W. z dnia (...) r. orzekającej w zakresie działek ew. nr (...) z obrębu (...) i nr (...) z obrębu (...) minęło 65 lat. Jednakże należy zauważyć, że możliwość stwierdzenia przez sąd czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa możliwe jest w odniesieniu do stanów faktycznych powstałych po dniu 17 maja 2011 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), kiedy to na mocy art. 14 pkt 2 ustawy zmieniającej wprowadzono do art. 149 § 1 zdanie "Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.".

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika przy tym, by przedmiotowe postępowanie było kiedykolwiek zawieszone.

Nie usprawiedliwia przy tym organu twierdzenie, że akta sprawy zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wraz z odwołaniem od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) r. nr (...), jak to też miało miejsce przy poprzednim odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) r., albowiem orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że rolą organu jest wykonać akta zastępcze celem rozpoznania sprawy wniesionej do tego organu. Ponadto dla oceny naruszenia w niniejszej sprawie istotnym jest, że aktywność organu w latach (...)-(...) sprowadziła się w istocie do wydania decyzji w odniesieniu jedynie do części wniosku z (...) r., tj. w zakresie działki nr (...) z obrębu (...). Jednocześnie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., tj. nie informował wnioskodawców o stanie sprawy, przyczynach nie rozpoznania jej w terminie oraz o terminie, w którym możliwe będzie możliwe jej rozpoznanie.

Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a.

Jednocześnie, pomimo stwierdzonego rażącego naruszenia prawa, w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tym samym wydanie decyzji przez Prezydenta W. w dniu (...) r. rodzi ten skutek, że nie jest potrzebnym mobilizowanie organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania decyzji.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.