Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2098233

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 23 maja 2016 r.
I SAB/Sz 5/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.).

Sędziowie WSA: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego

I.

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności,

II.

stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

III.

zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt organowi,

IV.

zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego M. M. kwotę (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 3 września 2015 r. na M. M. została nałożona opłata dodatkowa za nieopłacony postój pojazdu samochodowego marki (...) na drodze w obszarze strefy płatnego parkowania, przy ul. (...) w Sz.

Pismem złożonym w dniu 4 września 2015 r. w Wydziale (...) sp. z o.o. M. M. wniósł o jej anulowanie. W dniu 22 września 2015 r. kierownik Wydziału (...) (dalej: Kierownik) poinformował Skarżącego, że sprawa została rozpatrzona negatywnie.

Następnie pismem datowanym na 8 września 2015 r. (data wpływu 13 października 2015 r.) Skarżący wyjaśnił, że wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego celem ustalenia słuszności nałożenia opłaty (istnienia obowiązku zapłaty). W odpowiedzi pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Kierownik poinformował, że Skarżącemu od upomnienia nie przysługuje odwołanie, a nadto iż będzie mógł on złożyć zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego po otrzymaniu tytułu wykonawczego.

Wobec powyższego Skarżący uznał, że nie rozpoznano jego wniosku o wszczęcie postępowania i pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta Sz., polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione.

W następstwie pismem z dnia 24 marca 2016 r. M. M. złożył za pośrednictwem Prezydenta Miasta Sz. skargę na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarża bezczynność Prezydenta Miasta Sz., polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, złożonego 4 września 2015 r. oraz ponowionego 13 października 2015 r., zarzucając naruszenie: art. 28, 35 § 1, 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - dalej: "k.p.a." i ewentualnie 61a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na zupełnym zignorowaniu jego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym Skarżący wnosił o:

1.

rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

2.

zobowiązanie Prezesa SKO w Sz., do przesłania akt (...), celem wykazania, że spełniony został warunek formalny do złożenia skargi,

3.

nakazanie organowi rozpoznania jego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

4.

stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

5.

przyznanie na rzecz Skarżącego od organu sumy pieniężnej (...) zł,

6.

zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania, tj. opłaty od skargi oraz kwoty (...) zł wydanej na znaczek pocztowy kupiony celem nadania skargi.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jego zdaniem w odniesieniu do opłaty dodatkowej, organ powinien przeprowadzić na jego wniosek postępowanie administracyjne w toku którego zostałoby ustalone czy ciąży na nim obowiązek uiszczenia opłaty, a w sytuacji gdy organ nie zgadzał się z jego wnioskiem, to musiał wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Według Skarżącego wskazane zaniechanie jest rażące, ponieważ nic nie zwalnia organu od rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania. Żądanie przyznania kwoty (...) zł uzasadnił treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazując, że kwota ta stanowi odpowiednie zadośćuczynienie należne mu za nieuzasadnioną ignorancję ze strony organu.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Sz., wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

W ocenie Sądu, skarga na bezczynność organu jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie jej żądania zasługują na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Trafnie wskazał Skarżący, iż w sprawach dotyczących bezczynności złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przed wniesieniem skargi na bezczynność wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zatem w niniejszej sprawie powyższy warunek formalny niewątpliwie został spełniony.

Z akt sprawy wynika co prawda, że wbrew stanowisku Skarżącego w jego piśmie złożonym dnia 4 września 2015 r. nie zawarto wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jednakże pismo złożone w dniu 13 października 2015 r. zawierało takie żądanie, sformułowane w sposób jasny i zrozumiały.

Termin "bezczynność organu" nie został zdefiniowany ustawowo. W orzecznictwie wskazuje się m.in., że przez bezczynność organu należy rozumieć sytuację w której organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt. II SAB/Wa 443/13, oraz oddalający skargę na ten wyrok, wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14). Z kolei jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I SAB/Ol 20/14 o bezczynności organu możemy mówić wówczas, gdy organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.

W uznaniu Sądu, odnośnie ocenianego stanu faktycznego istotnie można mówić o bezczynności organu. Organy zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. winny załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Dniem rozpoczynającym bieg terminu jest w badanej sprawie dzień złożenia wniosku czyli 13 października 2015 r. W przekonaniu Sądu w myśl powyższego przepisu art. 35 § 1 k.p.a. bez zbędnej zwłoki winien być też rozpatrzony wniosek Skarżącego. Nie sposób uznać, że niniejsza sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany. Jak trafnie wskazał Skarżący wobec wyraźnego żądania wszczęcia postępowania administracyjnego organ powinien podjąć czynności postępowania, a w sytuacji gdy nie zgadza się z wnioskiem winien na podstawie art. 61a k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W myśl obowiązujących przepisów wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego winien być zweryfikowany w oparciu o przesłanki określone w art. 61a § 1 k.p.a. Przy czym nawet w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W związku z tym załatwienie wniosku strony zwykłym pismem nie czyni zadość wymogom określonym w k.p.a. Ocena zasadności żądania jednostki, a zwłaszcza zasadność jej zarzutów, winna być bowiem dokonana wyłącznie w formach procesowych. Zatem żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego albo poprzez nadanie sprawie biegu, albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Brak któregokolwiek z tych czynności powoduje stan bezczynności organu administracji publicznej. (por. też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol 4/16, dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej zaś sprawie organ ograniczył się do przesłania Stronie pisma z dnia 9 listopada 2015 r. które jednak nie było właściwą czynnością jakiej winien był dokonać organ, aby doprowadzić do załatwienia wniosku. Czynności takiej jak wynika z akt sprawy organ nie dokonał także do dnia wniesienia skargi.

Równocześnie mając na uwadze, że okres bezczynności nie był długi, a nadto organ odpowiedział w dniu 9 listopada 2015 r. na pismo Skarżącego, złożone w dniu 13 października 2015 r. co jednak nie było czynnością mogącą zgodnie z prawem załatwić wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd uznał jednocześnie, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do zasądzania na rzecz Skarżącego żądanej kwoty tytułem zadośćuczynienia. Strona w żaden sposób nie wykazała bowiem aby kwota (...) zł była adekwatna do skutków zaniechania organu. Instytucja umożliwiająca przyznanie Skarżącemu od organu sumy pieniężnej uregulowana w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie może natomiast prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia Skarżącego.

Natomiast wobec wykazanych wcześniej okoliczności, uznając skargę za zasadną na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.