Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1659859

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 11 lipca 2013 r.
I SA/Wr 382/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski.

Sędziowie WSA: Marta Semiczek, Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi K. B. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia (...) Nr (...), wydane na podstawie art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. dalej: OP), którym organ odmówił podatniczce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (UKS) we W. z dnia (...) dotyczącej rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia (...) organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Dyrektora UKS z dnia (...) Nr (...) - określająca K. B. (zwanej dalej: podatniczką, stroną, skarżącą) zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące (od stycznia do grudnia) 2007 r.- została prawidłowo doręczona skarżącej w dniu 16 lipca 2012 r. w trybie art. 150 OP (doręczenie zastępcze - po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (2 i 10 lipca) i przechowywaniu na poczcie przez okres 14 dni).

Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) dołączając do niego odwołanie od przedmiotowej decyzji wymiarowej. W zawartej w nim argumentacji skarżąca wskazywała, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie powstało z jej winy a z treścią decyzji mogła zapoznać się dopiero w dniu 6 listopada 2012 r. tj. po otrzymaniu jej kserokopii.

Organ odwoławczy uznał, że zajęcie stanowiska w sprawie wymaga dodatkowych wyjaśnień. Po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy o wyjaśnienia Dyrektora UKS stwierdził, że w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym, w dniu (...) wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów K. B., zaś w dniu 16 października 2012 r. ogłoszono je stronie. Podstawą stawianych zarzutów były właśnie decyzje z dnia (...) wydane w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. (nr (...)) oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. (nr (...)). Dla ustalenia, czy spełniona została przesłanka z art. 162 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) warunkująca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - złożeniem podania o przywrócenie w terminie 7 dniu od ustania przyczyny jego uchybienia, organ zwrócił się też do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o wskazanie, czy zaistniały okoliczności z których może wynikać, kiedy skarżąca powzięła informację o treści ww. decyzji. Z udzielonej odpowiedzi organu wynika, że strona nie podejmowała żadnych czynności mających na celu zapoznanie się z treścią decyzji. Ponieważ nie uregulowała wynikającej z nich należności, organ wystawił tytuły wykonawcze i w dniu (...) zastosował środek egzekucyjny zajmując stronie wynagrodzenie za pracę na rachunku bankowym. Zajęcie wraz z egzemplarzem tytułu wykonawczego przesłano zobowiązanej, a doręczenie (przez fikcję doręczenia) nastąpiło w dniu 28 września 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wskazał też, że w dniu (...) (obrońca podatniczki w postępowaniu karnym - skarbowym) adw. D. N. przeglądał akta sprawy i w dniu (...) złożył wniosek o wydanie kserokopii ww. decyzji, które zostały mu wydane dnia 6 listopada 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu (...) postanowienie na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1 i § 2Ordynacji podatkowej - odmawiając stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podając jako zasadniczy i rozstrzygający powód - niezłożenie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. niespełnienie wymogu z art. 162 § 2 OP. Ponadto, w ocenie organu - strona nie uwiarygodniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy (art. 162 § 1 OP).

Powyższe postanowienie organu odwoławczego strona zaskarżyła skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 2 OP - przez niewłaściwe jego zastosowanie. Odnosząc się do stwierdzonego przez organ naruszenia 7 dniowego terminu do wniesienia odwołania podniosła, że za początek biegu tego terminu przyjęła dzień uzyskania kserokopii decyzji wymiarowej i zapoznania się z aktami sprawy (6 listopada 2012 r.), bowiem dopiero zapoznanie się z zawartą w nich argumentacją organu, umożliwiło podjęcie działań zmierzających do złożenia odwołania. Podtrzymała swoje stanowisko dotyczące obiektywnych przeszkód w terminowym dokonaniu czynności procesowych, uzasadniając to nie doręczeniem do dnia 17 lipca 2012 r. przedmiotowej decyzji oraz brakiem awizowania przesyłki przez pocztę. Skarżąca podniosła też, że przywołane przez organ twierdzenia dotyczące kryteriów winy, ostrożności i niedbalstwa nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem powodem nie dopełnienia przez nią czynności w terminie był brak informacji o wydaniu decyzji.

Podnosiła też, że zwracała się wcześniej (9 maja 2012 r.) do organów podatkowych o udzielenie informacji o toczących się w stosunku do niej postępowaniach, jednak odpowiedź UKS na skierowane bezpośrednio do tego organu pismo z dnia 12 września 2012 r. - uzyskała dopiero pismem z dnia 10 października 2012 r. (doręczonym pełnomocnikowi dla doręczeń 16 października 2012 r.).

W konkluzji skargi pełnomocnik wywodzi, że skoro skarżąca spełniła wszystkie przesłanki z art. 162 § 2 OP warunkujące przywrócenie terminu, to odmowa przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania jest w pełni niezasadna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) wydane na podstawie art. 163 § 2 OP w związku z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej - odmawiające K. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS z dnia (...) (nr (...) - określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r.).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z art. 162 § 1 OP, w razie uchybienia terminu, należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie natomiast do art. 162 § 2 OP podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Skarżąca jako okoliczność stanowiącą o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania powołała nieskuteczność doręczenia decyzji wymiarowej twierdząc, że organ nie doręczył jej decyzji a doręczenie w trybie art. 150 OP (fikcja doręczenia), nie było skuteczne, bowiem poczta nie doręczyła jej ani jej pełnomocnikowi dla doręczeń awiza przedmiotowej przesyłki. W ocenie Sądu - ten aspekt sprawy jest niewątpliwie istotny, albowiem w przypadku braku skutecznego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania, a skoro tak to nie może on zostać przekroczony, a w konsekwencji również przywrócony, stosownie do treści art. 162 § 1 OP. Kwestia skutecznego doręczenia stanowi swoiste zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie wpływa na losy oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Należy zatem podkreślić, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - strona nie zakwestionowała skutecznie prawidłowości zastosowanej w tej sprawie procedury doręczenia zastępczego. Ponadto, ocena okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w zakresie podatku VAT za miesiące 2007 r. była już przedmiotem wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 OP postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) (nr (...) (K-257 akt administracyjnych]) stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowych VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. Postanowienia tego podatniczka nie zaskarżyła do sądu administracyjnego, zatem stało się ono prawomocne i w tym zakresie jego ustaleniami związany jest zarówno organ jak i skarżąca strona (strona zaskarżyła jedynie postanowienie dot. stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w podatku dochodowym za 2007 r., nie zaskarżyła natomiast postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi w podatku VAT).

Na potrzeby tego postępowania można jedynie dodać, że doręczenie decyzji wymiarowej (VAT) z (...) było prawnie skuteczne w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 OP) z dniem 16 lipca 2012 r., co w sposób oczywisty wynika z akt spornej sprawy.

Z akt tych wynika bowiem, że decyzja wymiarowa Dyrektora UKS z dnia (...) (nr (...)) w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. została prawidłowo wysłana na adres zamieszkania strony, który jest jednocześnie adresem zamieszkania ojca skarżącej - J. B., wskazanego jako pełnomocnika dla doręczeń. Pod wskazanym adresem przesyłka nie została odebrana ani przez skarżącą ani przez jej pełnomocnika dla doręczeń ani przez dorosłego domownika. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 OP - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 OP poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej o czym - zgodnie z art. 150 § 1a i art. 150 § 2 OP zawiadamia się dwukrotnie, pozostawiając awizo adresatowi. Jeżeli adresat nie odbierze przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego zawiadomienia, doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Tak też stało się w tej sprawie. Przesyłka nie została odebrana - pomimo jej dwukrotnego awizowania przez pocztę w dniach 2 i 10 lipca 2012 r. Z adnotacji poczty umieszczonych na kopercie oraz na dołączonym do niej dokumencie "Potwierdzenie odbioru" - wynika, że doręczyciel nie mógł doręczyć przesyłki bezpośrednio adresatowi ani też innym osobom, które podjęłyby się oddania pisma adresatowi. Umieścił też na kopercie adnotację, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym w O. umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na kopercie odciśnięto też datowniki: 2 lipca 2012 r. - jako data pierwszego awiza oraz 10 lipca 2012 r. - jako data powtórnego awizowania przesyłki. Umieszczono też informację o zwrocie niepodjętej przesyłki w dniu 17 lipca 2012 r. W ocenie Sądu - w oparciu o tak wskazane informacje, organ podatkowy zasadnie stwierdził, że zachowany został 14 - dniowy okres przechowywania przesyłki w Urzędzie Pocztowym, a adresat został o tym skutecznie poinformowany dwukrotnym awizem z zachowaniem terminów określonych ustawą. Wobec zachowania wymogów doręczenia zastępczego określonych w art. 150 § 1 i § 2 OP - zasadnie organ podatkowy uznał, że przesyłka zawierająca decyzję wymiarową w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. (z dnia (...)) została skutecznie doręczona w dniu 16 lipca 2012 r. Wynikająca z akt sprawy procedura doręczenia przesyłki czyni całkowicie bezzasadnymi zarzuty strony skarżącej o niedoręczeniu decyzji wymiarowej. Skoro więc skuteczne doręczenie decyzji wymiarowej w trybie art. 150 OP nastąpiło w dniu 16 lipca 2012 r., to termin do wniesienia odwołania - zgodnie z art. 223 § 2 OP upływał z dniem 30 lipca 2012 r. Bezspornym jest zatem, że złożenie odwołania w dniu 13 listopada 2012 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Oceniając natomiast argumentację Strony w zakresie zasadności złożonego wniosku trzeba przyznać, że nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem zarzut naruszenia art. 162 § 1 i § 2 OP także nie zasługiwał na uwzględnienie. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa - Komentarz, TNOiK Toruń 2002, s. 556-588; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa - Komentarz, Wyd. LexisNexis 2004, s. 486-487).

Z treści zaskarżonego postanowienia z dnia (...) wynika, że przesłanką odmowy przywrócenia uchybionego terminu było przede wszystkim stwierdzenie przez organ, że skarżąca nie zachowała terminu określonego w art. 162 § 2 OP, który stanowi, że "Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin".

W ocenie Sądu - w przypadku gdy uchybienie terminowi do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje środek zaskarżenia, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 OP, musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminowi do jego zaskarżenia. Przy tym, okoliczności sprawy muszą wskazywać, że przy zachowaniu co najmniej zwykłej staranności - strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość powzięcia wiedzy o fakcie i dacie wydania aktu administracyjnego, którego nie zaskarżyła w terminie.

Odnosząc się do podnoszonych zarzutów w tym zakresie Sąd stwierdza, że zarzuty skargi są całkowicie bezzasadne, bowiem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony z zachowaniem ww. 7 dniowego terminu od ustania przyczyny jego uchybienia.

Bezspornym w sprawie jest, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w dniu 13 listopada 2012 r. Wobec tego, dla zachowania terminu, strona winna wykazać, że informację o wydaniu decyzji powzięła najwcześniej 6 listopada 2012 r. Tymczasem z dokumentów, w tym dokumentu pochodzącego od samej skarżącej wynika, że o wydaniu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia (...) (nr (...)) w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. strona wiedziała wcześniej i to z kilku źródeł. Jak sama uzasadniała we wniosku o przywrócenie terminu i powtórzyła w argumentacji skargi - otrzymując w dniu 16 października 2012 r. pismo UKS z dnia (...) - informujące o wszystkich prowadzonych i zakończonych w stosunku do niej postępowaniach - powzięła też wiadomość o wydaniu zaskarżonej decyzji (skarga - s. 3 in fine). Ponadto, jak wynika z informacji przekazanej przez Dyrektora UKS pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. - w dniu (...) wydane zostało postanowienie o przedstawieniu K. B. zarzutów a w dniu (...) ogłoszono je skarżącej. Co istotne przy tym, podstawą postawionych zarzutów były decyzje z dnia (...) w przedmiocie podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług dotyczące 2007 r. Już te okoliczności wskazują w sposób bezsporny, że wnosząc w dniu 13 listopada 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - skarżąca przekroczyła określony w art. 162 § 2 OP termin do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Bezsporne fakty wskazują przy tym, że nie była to tylko wiedza o fakcie wydania decyzji (pismo UKS) ale z ogłoszonych jej w dniu (...) zarzutów w postępowaniu karnym skarbowym powzięła pełną informację o treści tych decyzji i okolicznościach ich wydania. Zatem co najmniej w dniu (...) rozpoczął się bieg 7 dniowego terminu, w którym strona, należycie dbająca o swoje interesy - powinna podjąć czynności, aby najpóźniej 23 października 2012 r. złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, dopełniając przy tym pozostałych wymogów warunkujących jego przywrócenie (art. 162 § 1 i § 2 OP). Powyższe okoliczności, ustalone w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że K. B. powzięła wiadomość o wydaniu decyzji wymiarowych VAT za miesiące 2007 r. najpóźniej w dniu (...), zatem składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero w dniu 13 listopada 2012 r. - skarżąca przekroczyła (określony w art. 162 § 2 OP) siedmiodniowy termin dla złożenia wniosku, warunkujący skuteczne ubieganie się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Bez znaczenia jest przy tym podnoszona w skardze okoliczność, że pełnomocnik skarżącej (adw. D. N.) przeglądał akta sprawy w dniu (...) ani to, że kserokopię decyzji strona uzyskała 6 listopada 2012 r.

Skoro strona twierdziła, że powodem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania był brak wiedzy o wydaniu decyzji, to pełną wiedzę w tym zakresie powzięła ona co najmniej w dniu (...). W tym bowiem dniu skarżąca otrzymała informację z UKS o wydaniu decyzji wymiarowych i jednocześnie w tym dniu przedstawiono jej w postępowaniu karnym skarbowym zarzuty, których podstawą były między innymi decyzje wymiarowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. Zatem, ponad wszelką wątpliwość, przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała z dniem (...) a nie jak przyjęła strona 6 listopada 2012 r. Konsekwentnie też, liczony od tej daty - 7 dniowy termin do złożenia wniosku (określony w art. 162 § 2 OP) upłynął 23 października 2012 r. a nie jak wywodzi strona - w dniu 13 listopada 2012 r. Niezależnie zatem od spełnienia (lub niespełnienia) pozostałych wymogów warunkujących przywrócenie uchybionego terminu, spóźnione w świetle art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej złożenie wniosku o jego przywrócenie - musiało skutkować odmową przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z powyższych względów - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.