Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1817942

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 13 stycznia 2015 r.
I SA/Wr 2083/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska.

Sędziowie WSA: Dagmara Dominik-Ogińska, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje radcy prawnemu T. S., ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wynagrodzenie w kwocie (...) (słownie: (...)) zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie (...) (słownie: (...)) zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Skarżoną decyzją z (...) sierpnia 2014 r. (nr (...)), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS), po rozpatrzeniu odwołania C. S. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US) z (...) czerwca 2014 r. (nr (...)), w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu zbycia (zamiany) lokalu mieszkalnego, wynikającym z decyzji Naczelnika US z (...) kwietnia 2014 r. (nr (...)),

w kwocie należności głównej (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę, których wartość na dzień złożenia wniosku wynosiła (...) zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej: O.p.).

Z akt sprawy wynika, że pismem z 14 kwietnia 2014 r., zatytułowanym "prośba", strona wniosła o umorzenie podatku z tytułu zamiany mieszkania. Podała, że musiała zamienić mieszkanie, gdyż nie była w stanie utrzymać mieszkania o powierzchni 77,82 m2 (w wyniku zamiany otrzymała mieszkanie o powierzchni 32,40 m2). Uzasadniała, że zamiana mieszkania uchroniła ją od "utraty dachu nad głową". Zarzuciła, że nikt jej nie poinformował, iż - z tytułu zamiany mieszkania - powinna zapłacić podatek i że - bez konieczności zapłaty podatku - zamiany mogła dokonać dopiero po upływie pięciu lat od daty wykupu mieszkania. Zważyła na konieczność ponoszenia przez nią wysokich kosztów związanych z utrzymaniem, zakupem leków, spłatą zadłużenia, które musi pokryć z niewielkiej emerytury. Wskazała na swoją trudną sytuację rodzinną (śmierć męża w 1993 r., konieczność utrzymania trójki nieletnich i uczących się dzieci), zdrowotną (liczne schorzenia, częstą hospitalizację, wymóg brania leków i trzymania ścisłej diety). Oświadczyła, że nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów (innych możliwości), które pozwoliłyby jej na zapłacenie tak wysokiej kwoty podatku i że jej emerytura wynosi (...) zł, z czego na opłaty i leki wydatkuje ponad (...) zł.

W konkluzji, strona poprosiła o zrozumienie, uwzględnienie jej ciężkiej sytuacji życiowej i finansowej oraz umorzenie kwoty podatku. Do wniosku strona załączyła: oświadczenie o stanie majątkowym, decyzję potwierdzającą wysokość emerytury, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wyciąg z rachunku bankowego, harmonogram spłat pożyczki, dowód wpłaty czynszu.

Organ podatkowy wezwał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających jej stan chorobowy, konieczność przyjmowania leków i wydatki na leki. W odpowiedzi, do organu wpłynęło zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że strona jest przewlekle chora - wymaga stałego leczenia i systematycznej kontroli lekarskiej.

Powołaną wyżej decyzją, Naczelnik US odmówił przyznania wnioskowanej przez stronę ulgi. Po przeanalizowaniu regulacji traktujących o uldze podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ stwierdził, że zaprezentowana we wniosku argumentacja oraz przedłożone dowody, potwierdzające - niewątpliwie bardzo trudną - sytuację materialną i zdrowotną strony, dają podstawę do uznania, że w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika. Wskazał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Korzystając z przewidzianego w ww. przepisie uznania administracyjnego, Naczelnik US końcowo odmówił stronie umorzenia zaległości wraz z odsetkami.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym powieliła argumentację powołaną we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor IS utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Dokonując wykładni art. 67a § 1 pkt 3 O.p. (określonych tam przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego oraz zasady uznania administracyjnego) uznał, że - w jego ocenie - w sytuacji strony nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej. Zastrzegł, że fakt, iż ww. przepis został skonstruowany na zasadzie uznania administracyjnego, upoważniał organy podatkowe do wydania decyzji odmownej nawet w sytuacji zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika lub/i przesłanki interesu publicznego.

Odnośnie przesłanki ważnego interesu podatnika, organ podniósł, że przesłanka ta winna być - w pierwszej kolejności - rozpatrzona w kontekście przyczyny powstania zaległości podatkowej, która w przypadku strony wygenerowana została wskutek braku uregulowania zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia - zamiany - lokalu mieszkalnego, co zostało usankcjonowane przez Naczelnika US w decyzji z (...) kwietnia 2014 r. Uznał, że przyznaniu wnioskowanej ulgi - w kontekście przesłanki ważnego interesu podatnika - sprzeciwia się właśnie podana przyczyna powstania zaległości, która nie była wynikiem obiektywnie nadzwyczajnej sytuacji, na którą strona nie miała wpływu. W ocenie organu, bez znaczenia dla sprawy pozostaje powołana przez stronę okoliczność braku poinformowania jej o skutkach zbycia (zamiany) mieszkania przed upływem pięciu lat od daty jego nabycia. Organ zauważył, że obowiązek zapłaty podatku wynikał wprost z powszechnie obowiązujących i ogólnie dostępnych przepisów prawa. Dodał, że strona nie kierowała do organów podatkowych zapytania w zakresie prawno-podatkowych skutków zbycia nieruchomości przed upływem 5-ciu lat.

Dyrektor IS ocenił, że aktualna - bardzo trudna w kontekście możliwości spłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami - sytuacja osobista, majątkowa, jak i finansowa strony, wskazuje na wystąpienie w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika. Zastrzegł, że - działając w ramach przyznanego mu przez ustawodawcę uznania administracyjnego - nie dopatrzył się jednak podstaw dla umorzenia stronie zaległości podatkowej, z uwagi na zaistnienie w sprawie tej przesłanki, mając na względzie całokształt istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, przede wszystkim ww. przyczynę powstania zaległości oraz fakt otrzymania przez stronę - w związku z zamianą lokalu - dopłaty ((...) zł), pozwalającej jej na uregulowanie - należnego z tytułu zamiany lokalu mieszkalnego - podatku.

Organ odwoławczy poinformował, że przepisy prawa wyłączają spod egzekucji przedmioty i wartości, które są niezbędne dla utrzymania podatnika i jego rodziny.

Dalej, Dyrektor IS stwierdził, że w sprawie nie zaistniała także druga przesłanka, tj. przesłanka interesu publicznego, nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (powszechność i równość opodatkowania...).

W skardze, strona informowała, że nie jest w stanie spłacić wymierzonej jej

- z tytułu zamiany lokalu - kwoty podatku. Argumentowała jak we wniosku o ulgę w spłacie podatku. Dodała, że oczekuje na operację barku. Wskazała, że jest wręcz zbulwersowana faktem, że Urząd Skarbowy nie poinformował jej niezwłocznie, iż ma do zapłacenia podatek, czyniąc to dopiero po 6 latach. Skarżąca podniosła przy tym, że nie jest osobą po studiach, która zna wszystkie obowiązujące przepisy.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie.

Ustanowiony dla strony z urzędu pełnomocnik procesowy (radca prawny), złożył pismo procesowe, w którym podtrzymał skargę strony. Dodatkowo skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a)

art. 122 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, orzekającej w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, bez wyjaśnienia rzeczywistej istoty pisma strony z 14 kwietnia 2014 r. przez wezwanie jej, w trybie art. 169 § 1 O.p., do sprecyzowania, czy pismo to stanowiło wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, czy też odwołanie od decyzji określającej zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu zbycia (zamiany) lokalu mieszkalnego;

b)

art. 121 § 1 O.p. (zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych) poprzez arbitralne zakwalifikowanie pisma strony z 14 kwietnia 2014 r. jako wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, zamiast jako odwołania od decyzji Naczelnika US z (...) kwietnia 2014 r., wydanej w sprawie określenia stronie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia (zamiany) lokalu mieszkalnego, mimo że pismo to strona złożyła w okresie otwartym do wniesienia odwołania od tej decyzji oraz że w swej treści powielało ono dotychczasową argumentację strony, prezentowaną w toku postępowania w sprawie określenia zryczałtowanego podatku, jak również, pomimo iż sformułowanie zawarte w treści tego pisma, dotyczące "umorzenia podatku", było wyłączną konsekwencją sugestii Naczelnika US, zawartą w treści uzasadnienia decyzji z (...) kwietnia 2014 r., aby argumentację prezentowaną dotychczas w toku postępowania w sprawie określenia zryczałtowanego podatku skarżąca wyartykułowała właśnie w postaci wniosku o umorzenie zaległości podatkowej;

c)

art. 121 § 2 O.p. (zasady udzielania podatnikom informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania) poprzez zaniechanie przez organy podatkowe obu instancji udzielenia stronie informacji i wyjaśnień o przepisach dotyczących zaskarżenia decyzji podatkowej, związanych z tym wymogach oraz różnicy między zaskarżeniem decyzji dotyczącej określenia wysokości podatku a wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego.

Tak stawiając zarzuty, pełnomocnik strony zażądał uchylenia skarżonej decyzji. Zasugerował - gdyby do uwzględnienia skargi Sąd uznał za konieczne przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego - przeprowadzenie dowodu i wystąpienie do Naczelnika US o akta postępowania zakończonego decyzją z (...) kwietnia 2014 r., celem przeprowadzenia dowodu z dokumentów - pism strony tam zawartych, na okoliczność jej intencji wyrażonej podaniem z 14 kwietnia 2014 r. (rzekomo inicjującym sprawę będącą przedmiotem niniejszej kontroli sądowej).

Pełnomocnik szeroko uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Zważył m.in., że na konieczność dogłębnej analizy intencji strony wskazywała dodatkowo okoliczność, że strona nie jest osobą o dużej świadomości prawnej, co sama podnosi w skardze.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: u.p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze i w piśmie procesowym zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, prawidłowo przeprowadzono postępowanie podatkowe (dowodowo-wyjaśniające), skierowane na ustalenie zaistnienia w przypadku strony, określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., przesłanek pozwalających na umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (przesłanki ważnego interesu podatnika i/lub przesłanki interesu publicznego). Sąd zauważa, że dokonując finalnego rozstrzygnięcia w sprawie, tj. odmawiając stronie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, organy podatkowe orzekły w ramach przyznanego im przez ustawodawcę uznania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom sformułowanym w piśmie procesowym przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika strony, organ podatkowy I instancji, a za nim organ odwoławczy (utrzymując w mocy decyzję tego organu), słusznie zakwalifikował pismo (prośbę) strony z 14 kwietnia 2014 r., jako wniosek o umorzenie zryczałtowanego podatku dochodowego, wymierzonego stronie w decyzji Naczelnika US z (...) kwietnia 2014 r.

Według Sądu, fakt, że intencją strony było uzyskanie umorzenia podatku, wynikał nie tylko z wyraźnie określonego w treści ww. pisma stwierdzenia "proszę o umorzenie podatku", zawartego na początku i w podsumowaniu argumentacji strony, ale przede wszystkim z tego, że strona nie kwestionowała zasadności wymierzenia jej podatku z tytułu zamiany mieszkania (prawidłowości określenia podmiotu, przedmiotu, stawki, czy też wysokości podatku; nie zarzucała np. wydania decyzji wymiarowej mimo upływu terminu przedawnienia...). Podając przyczyny, które zmusiły ją do zamiany mieszkania, strona nie negowała, że naliczony dla niej z tego tytułu podatek jest nienależny - nie twierdziła, że nie powinna płacić podatku, lecz że - ze względu na swoją trudną sytuację - nie jest w stanie tego podatku zapłacić. Strona wyraziła tylko swoje niezadowolenie (oburzenie), z uwagi na to, że nikt nie poinformował jej o konieczności zapłaty podatku od zamiany mieszkania (o sposobach uniknięcia podatku z tego tytułu) oraz ze względu na fakt, że organ podatkowy nie zażądał od niej podatku niezwłocznie, ale dopiero po upływie kilku lat. Co więcej, w treści analizowanego pisma z dnia 14 kwietnia 2014 r., strona skoncentrowała się do wykazaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej i materialnej - finansowej (śmierć męża w 1993 r.; konieczność utrzymania trójki nieletnich i uczących się dzieci; wysokie koszty związane z utrzymaniem, zakupem leków, spłatą zadłużenia; niska emerytura ((...) zł); liczne schorzenia; częsta hospitalizacja; wymóg brania leków i trzymania ścisłej diety; brak jakichkolwiek wartościowych przedmiotów (innych możliwości), które pozwoliłyby na zapłacenie tak wysokiej kwoty podatku...). To, że intencją strony było uzyskanie zwolnienia od podatku (umorzenie podatku), ze względu na swoją trudną sytuację, potwierdzają niewątpliwie także dołączone do ww. pisma dokumenty, typowe w przypadku wnioskowania o ulgę podatkową, tj.: oświadczenie o stanie majątkowym, decyzja potwierdzająca wysokość emerytury, karta informacyjna leczenia szpitalnego, orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wyciąg z rachunku bankowego, harmonogram spłat pożyczki, dowód wpłaty czynszu.

Podsumowując, w ocenie Sądu, z treści pisma (prośby) strony wyraźnie wynikało, że jej intencją było uzyskanie zwolnienia od podatku (niepłacenie/umorzenie podatku), nie zaś kwestionowanie samego wymiaru podatku, dokonanego w decyzji Naczelnika US. To zaś nakazuje przyjąć, że orzekające w sprawie organy podatkowe słusznie zakwalifikowały pismo strony z 14 kwietnia 2014 r., jako wniosek o przyznanie ulgi w spłacie podatku (wniosek o umorzenie podatku/zaległości podatkowej), mimo że ów wniosek został złożony w terminie przewidzianym (otwartym) do złożenia odwołania od decyzji w sprawie wymiaru podatku. Zdaniem Sądu, w piśmie tym, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, brak jest treści sugerujących, że strona wnosi odwołanie od decyzji wymierzającej jej podatek z tytułu zamiany mieszkania.

Według Sądu, powyższego nie zmienia okoliczność, że: pismo z dnia 14 kwietnia 2014 r. - w swej treści - powielało dotychczasową argumentację strony, prezentowaną w postępowaniu w sprawie określenia podatku; w uzasadnieniu decyzji wymiarowej poinformowano stronę o możliwości złożenia wniosku o umorzenie podatku (że strona prezentuje argumentację typową dla wniosku o umorzenie zaległości podatkowej); strona posiada "niską" świadomość prawną.

Korzystając z kompetencji przyznanej w art. 106 u.p.p.s.a. ("Sąd może"), nie dostrzegając potrzeby podejmowania w sprawie dodatkowych ustaleń, Sąd oddalił wniosek pełnomocnika strony o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Sąd zauważa, że sprawa samego wymiaru stronie podatku z tytułu zamiany mieszkania wykracza poza ramy kognicji Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, określone w art. 134 § 1 u.p.p.s.a.

Rekapitulując, jako nieuzasadnione, Sąd ocenił - sformułowane w piśmie procesowym przez pełnomocnika strony - zarzuty naruszenia art. 122 w zw. z art. 169 § 1 oraz art. 121 § 1 i § 2 O.p. Sąd nie podzielił także zawartej tam argumentacji.

Dalej Sąd wskazuje, że materialnoprawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły regulacje art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Treść cytowanego przepisu (sformułowanie: "organ podatkowy może") wskazuje niewątpliwie, że decyzje podejmowane przez organ podatkowy w przedmiocie określonym przez te przepisy mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co słusznie akcentował Dyrektor IS. Oznacza to, że ocenę, czy - w konkretnej sytuacji faktycznej - występują okoliczności uzasadniające przyznanie ulgi podatkowej, pozostawia się swobodnemu uznaniu organu podatkowego i to od jego woli, wyrażonej w uzasadnieniu decyzji, zależy skorzystanie z tej instytucji. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji na wybór konsekwencji prawnych zaistniałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej (organ podatkowy może, ale nie musi, przyznać ulgę podatkową).

Uznanie organu ograniczone jest kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są - użyte w treści art. 67a § 1 O.p. - zwroty: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przy czym, podstawę dla umorzenia zaległości podatkowych organ może - oczywiście w ramach przysługujących mu kompetencji związanych z uznaniem administracyjnym - wywieść tylko z jednej z wymienionych przesłanek. Jednakże, mimo zaistnienia ww. przesłanek (jednej z nich), organ nie jest zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia korzystnego dla wnioskodawcy.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji przez organ podatkowy zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, polegającym na należytym i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, a także rozważeniu wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia. Tym samym, Sąd nie ocenia decyzji organu z punktu widzenia słuszności, lecz poprawności postępowania. Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej ogranicza kontrolę celowości i zasadności rozstrzygnięcia, co oczywiście nie zwalnia Sądu kontrolującego legalność decyzji od obowiązku oceny, czy decyzję podjęto z uwzględnieniem przesłanek określonych w przepisach prawa, którymi w niniejszej sprawie są ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono prawidłowo postępowanie podatkowe, poprzedzające podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie - kompletny - materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dowody (dokumenty, zaświadczenia, informacje) dostarczone przez stronę, jak i pozyskane przez organy z własnych zasobów, pozwalał na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia. Treść wydanych, w obu instancjach, decyzji potwierdza także niewątpliwie, że organy podatkowe poddały analizie i ocenie całość materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego (w ocenie Sądu, organy właściwie zdefiniowały znaczenie tych przesłanek). Podkreślenia wymaga, że organy odniosły się do każdej z powołanych we wniosku (również w odwołaniu) podstaw uzasadniających - według strony - umorzenie zaległości podatkowych, tj. do sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej i materialnej strony, uznając ją za niewątpliwie bardzo trudną w kontekście konieczności zapłaty spoczywającej na stronie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Orzekające w sprawie organy poddały analizie i ocenie argumenty strony w kontekście przesłanki ważnego interesu podatnika, wywodząc, że przyznaniu ulgi w oparciu o tę przesłankę sprzeciwia się geneza powstania zaległości (świadome działanie strony polegające na zamianie mieszkania, co wygenerowało zdarzenie podlegające opodatkowaniu oraz fakt otrzymania dopłaty w kwocie umożliwiającej zapłatę podatku). Przyjęły, że w interesie publicznym (druga przesłanka) nie leży udzielanie ulgi podatnikowi, który nie uiszcza należnych Skarbowi Państwa danin, mając na uwadze zasadę równości i powszechności opodatkowania (także zasadę zaufania do państwa tych podatników, którzy płacą należne daniny). Celnie wywiedziono, że Skarb Państwa nie może ponosić konsekwencji nieznajomości przez podatnika powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Sąd zauważa, że Dyrektor IS, wcześniej Naczelnik US, odniósł się do trudności finansowych, na które powoływała się skarżąca w postępowaniu, uznając, że nie mogą stanowić one przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

Organy podatkowe odniosły się także do sytuacji osobistej (zdrowotnej) strony. Nie negowały wagi problemów związanych ze stanem zdrowia strony, stwierdzając

- w ramach przysługującej im kompetencji (uznania administracyjnego) - że okoliczności te nie mogą skutkować podjęciem pozytywnej dla skarżącej decyzji. Nie kwestionowały, że choroba strony ma wpływ na jej aktualną sytuację osobistą i materialną. Zauważyły zarazem, że choroba nie przekreśla braku winy strony w powstaniu zaległości podatkowych.

Orzekające w sprawie organy podatkowe zasadnie przyjęły, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych jest stosowana w sytuacjach nadzwyczajnych, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Zdaniem Sądu, zaprezentowane wyżej stanowisko w żadnej mierze nie może być uznane za dowolne, gdyż w pełni znajduje ono potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, będąc następstwem wnikliwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego interesu strony.

Mając na względzie ustalony powyżej stan faktyczny i prawny sprawy, nie można zarzucić organom podatkowym, że - rozpatrując niniejszą sprawę - naruszyły one przepisy Ordynacji podatkowej. Stąd też ocena zastosowania w sprawie art. 67a § 1 pkt 3 jest pozytywna.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi (pisma procesowego) za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - skargę oddalił.

Zasądzenie na rzecz pełnomocnika strony skarżącej, radcy prawnego, wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem pierwszej instancji, w kwocie (...) zł, w tym 23% podatek od towarów i usług, znajduje podstawy w art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.