Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60504

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu
z dnia 25 lutego 1999 r.
I SA/Wr 1277/97

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 1996 r., uzupełnionym pismem z 12 lutego 1997 r. skarżący Bolesław P., Zdzisław S. oraz Marek T., działający jako Spółka Cywilna "T." w B. zwrócili się do Burmistrza M. i Gminy Z.Ś. o zwolnienie na trzy lata z podatku od nieruchomości położonej we wsi S. i działka nr […].

Skarżący wyjaśnili, iż nabyty aktem notarialnym z dnia 27 września 1996 r. Rep. A nr […] obiekt od syndyka masy upadłości P.H. "S." w S. stanowił biura transportu, świetlicę oraz remizę strażacką.

Równocześnie do wniosku przedłożono decyzję Urzędu Rejonowego w Z.Ś. z dnia 19 listopada 1995 r. nr [...] o udzieleniu skarżącym działającym, jako Spółka Cywilna "T." pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku w S. nr ewid. gruntów […] (H.S.), polegającej na zmianie przeznaczenia budynku z funkcji usługowej tj. garaży i warsztatu mechanicznego na funkcję budynku produkcyjnego (wykonywanie elementów z drutu stalowego).

Decyzją z dnia 5 marca 1997 r. Nr […] Burmistrz Miasta i Gminy Z.Ś. odmówił skarżącym przedmiotowego zwolnienia z podatku od nieruchomości, powołując się przede wszystkim na przepis § 1 pkt 5 uchwały nr […] Rady Miejskiej Z.Ś. z dnia 30 czerwca 1993 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku.

Zgodnie bowiem z tym przepisem - zwalnia się z podatku od nieruchomości na okres trzech lat podmioty gospodarcze, które wybudują lub zaadaptują obiekty komunalne i inne nabyte lub wydzierżawione po dniu 1 maja 1993 r. nie używane dotychczas na cele działalności gospodarczej.

Organ powołując się na powyższe, stwierdził, że Spółka Cywilna "T." nie spełnia warunków określonych tą uchwałą do zwolnienia z podatku od nieruchomości, ponieważ w obiektach nabytych przez skarżących prowadzona była działalność gospodarcza przez H. "S." - Przedsiębiorstwo Państwowe.

Następnie w dniu 11 marca 1997 r. tenże sam organ I instancji wydał na Bolesława i Tamarę P., Zbigniewa i Beatę S. oraz Marka i Jolantę T. nakaz płatniczy nr […], którym ustalił podatek od nieruchomości na rok 1997 w łącznej kwocie 2.189,90 zł.

Pismem z dnia 7 kwietnia 1997 r. skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia 6 marca 1997 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Powołując się na argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 12 lutego 1997 r. skarżący wyjaśnili, że zakupione obiekty po byłej H. "S." były po pierwsze zdewastowane, a po drugie nie były to obiekty produkcyjne.

Koszty związane z adaptacją zakupionych obiektów na cele produkcyjne (wyroby z drutu, blachy i rur) - wyniosły wg wyliczeń skarżących 21.000 zł.

Ponadto skarżący ponieśli znaczne koszty związane z innymi przedsięwzięciami dotyczącymi uruchomienia w tych obiektach produkcji, stąd uwzględnienie ich wniosku byłoby dużą pomocą w realizacji zagospodarowania upadłego przedsiębiorstwa i stworzenia nowych miejsc pracy.

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 1997 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z.Ś. z dnia 6 marca 1997 r. nr […] w sprawie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości położonej we wsi S. oraz utrzymało w mocy nakaz płatniczy nr […] z dnia 11 marca 1997 r. Burmistrza Miasta i Gminy Z. na łączne zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 1997.

Zdaniem organu ww. decyzja z dnia 6 marca 1997 r. podlega uchyleniu, jako wydana bez podstawy prawnej, ponieważ zwolnienie z podatku od nieruchomości przewidziane w cyt. wyżej § 5 uchwały nr […] Rady Miejskiej w Z.Ś. z dnia 30 czerwca 1993 r. przysługuje z mocy samego prawa i nie wymaga wydania decyzji organu podatkowego o przyznaniu lub odmowie tego zwolnienia.

Jeżeli zatem podatnik spełnia warunki uzyskania zwolnienia, to odnotowuje się ten fakt w rejestrze podatkowym, a w przeciwnym razie organ podatkowy wydaje decyzję wymierzającą podatek.

Kolegium odwoławcze rozpatrzyło zatem odwołanie podatnika, jako odwołanie od ww. nakazu płatniczego nr […] z dnia 11 marca 1997 r. Podzielając w pełni argumentację organu I instancji w kwestii dokonanego wymiaru przedmiotowego podatku za rok 1997, kolegium stwierdziło, że skoro zwolnienie od podatku w myśl § 5 omawianej uchwały Rady Miejskiej w Z.Ś. przysługuje podmiotom gospodarczym, które wybudują lub zaadaptują obiekty nie używane dotychczas na cele działalności gospodarczej, to organ miał podstawę do obciążenia Spółki Cywilnej "T." przedmiotowym podatkiem.

W skardze do NSA skarżący Bolesław P., Zdzisław S. oraz Marek T. wnieśli o rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadą sprawiedliwości społecznej, która ich zdaniem została naruszona, a żywotne problemy życiowe rodzin podatników zostały zignorowane.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż do zakupu przedmiotowego obiektu oraz jego adaptacji zmusiła ich trudna sytuacja, będąca wynikiem pozostawania od dłuższego czasu bez pracy i bez możliwości jej znalezienia. Pomysł uruchomienia produkcji znalazł poparcie w BGŻ, który udzielił skarżącym kredytu w kwocie 30.000 zł z roczną karencją spłaty. W miesiącu lutym 1997 r. skarżący zakończyli prace związane z adaptacją obiektu na cele produkcyjne. Dokonując następnie zakupu niezbędnych maszyn i nawiązaniu kontaktu z zagranicznym odbiorcą przystąpili do produkcji wyrobów z drutu.

Skarżący podnieśli, iż w trakcie rejestracji działalności gospodarczej w Urzędzie Miasta i Gminy Z.Ś. zapewniono ich o wszechstronnej pomocy w początkowym okresie działalności, a także o możliwości zwolnienia z podatku od nieruchomości na okres trzech lat zgodnie z uchwałą rady miasta z dnia 30 czerwca 1993 r.

Zdaniem skarżących spełniają wymogi z ww. uchwały do skorzystania przedmiotowego zwolnienia od podatku jako, że nabyte pomieszczenia - biura, magazyny transportu, remiza strażacka jak i świetlica - nigdy nie służyły za pomieszczenia produkcyjne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i z przepisami postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane decyzje naruszają przepisy prawa w stopniu nakazującym ich uchylenie.

Przedmiotem wniosku wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie było żądanie podatników przyznania im jako podmiotowi gospodarczemu prowadzącego działalność gospodarczą w formie Spółki Cywilnej "T." - na okres 3 lat zwolnienia od podatku od nieruchomości, nabytych w dniu 27 września 1996 r. aktem notarialnym Rep. A nr […], sporządzonym w Kancelarii Notarialnej w Z.Ś.

Żądanie swe podatnicy wywodzili z treści § 2 ust. 5 uchwały nr […] Rady Miejskiej w Z.Ś. z dnia 25 stycznia 1993 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku (zmienionej uchwałą nr […] tejże rady dnia 30 czerwca 1993 r.). Przepis ten wydany został w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy mogła wprowadzić inne zwolnienia niż określone w ust. 1 art. 7.

I tak w myśl § 2 ust. 5 ww. uchwały Rady Miejskiej w Z.Ś. - zwalnia się z podatku od nieruchomości na okres 3 lat podmioty gospodarcze, które wybudują lub zaadaptują obiekty komunalne i inne nabyte lub wydzierżawione po dniu 1 maja 1993 r. nie używane dotychczas na cele działalności gospodarczej.

Powyższa regulacja wskazuje zatem, że zwolnienie od przedmiotowego podatku jest zwolnieniem wynikającym z mocy samego prawa.

Tym samym podzielając stanowisko organu odwoławczego, stwierdzić należy, że skoro powyższe zwolnienie od podatku następuje z mocy prawa, to organ administracji nie jest uprawniony do wydawania w tym względzie decyzji, a tym samym do rozstrzygania o tym, czy zwolnienie podatkowe przewidziane w cyt. wyżej § 2 ust. 5 omawianej uchwały przysługuje, czy też nie.

Oznacza to zatem, że Burmistrz Miasta i Gminy Z.Ś. nie był uprawniony z przyczyn formalnych do wydania decyzji z dnia 6 marca 1997 r. nr […] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości - nieruchomości położonej we wsi S. (działka nr …).

Organ administracji winien był natomiast wydać decyzję wymiarową, wskazując w niej od jakich gruntów naliczany jest podatek oraz wyjaśnić z jakich powodów strona nie może skorzystać z przedmiotowego zwolnienia.

Wprawdzie organ I instancji wydając w dniu 11 marca 1997 r. decyzję (nakaz płatniczy nr …) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1997 nie wyjaśnił powodów niemożności korzystania przez skarżących ze zwolnienia od tegoż podatku, to uzasadnienie w tym względzie przedstawił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy uznając za zasadne obciążenie skarżących podatkiem od nieruchomości za rok 1997 stwierdził, że nabyte przez podatników pomieszczenia były używane poprzednio na cele działalności gospodarczej, gdyż należały do H. "S.", a więc do zakładu przemysłowego. W konsekwencji tegoż organ przyjął, że podatnicy nie spełniają wymogów z § 2 ust. 5 ww. uchwały rady gminy.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić z następujących względów:

Z cyt. wyżej przepisu § 2 ust. 5 uchwały nr […] Rady Miejskiej w Z.S., zmienionej uchwałą nr […] z dnia 30 czerwca 1993 r. - wynika, że ratio legis tegoż unormowania wyrażą się w promowaniu przedsiębiorczości, w efekcie której powstawać miały nowe miejsca pracy.

Niesporne jest w sprawie, że na mocy umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego dnia 17 września 1996 r., Rep. A nr […] - sporządzonym w Kancelarii Notarialnej w Z. Ś. skarżący nabyli od syndyka masy upadłości H. "S." w S. działkę wraz z budynkiem, położoną w S. o numerze […].

Również niesporne jest w sprawie, że skarżący jako podmiot gospodarczy tj. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "T." Spółka Cywilna z siedzibą w B. w oparciu o uzyskane z Urzędu Rejonowego w Z. pozwolenie - decyzję z dnia 9 listopada 1996 r. nr […] dokonali adaptacji zakupionego ww. aktem notarialnym budynku - obiektu na budynek produkcyjny (wykonywanie elementów z drutu stalowego).

W aktach sprawy znajduje się także wyjaśnienie syndyka masy upadłości H. "S." o przeznaczeniu zakupionego obiektu przed sprzedażą skarżącym.

I tak w piśmie z dnia 10 lutego 1997 r. nr […] syndyk stwierdził, że w skład kompleksu zabudowań wchodziły: biura i magazyny transportu, remiza strażacka oraz świetlica zakładowa. Równocześnie syndyk podkreślił, że obiekty te nigdy nie służyły celom przemysłowym ani warsztatowym.

Mając na uwadze powyższe, a także, że w momencie nabywania przez skarżących przedmiotowej nieruchomości (obiektu) - H. "S." była w upadłości, gdy nadto niewątpliwie jest, że przedmiotem działalności H. była produkcja wyrobów szklanych, przyjąć należy, że w okolicznościach tej sprawy skarżący występujący jako podmiot gospodarczy spełniali w ocenie sądu warunki do zwolnienia z podatku od nieruchomości w oparciu o cyt. wyżej przepis § 2 ust. 5 uchwały Rady Miejskiej w Z.Ś.

Sam fakt, że zakupiony w dniu 27 września 1996 r. obiekt stanowił własność H. "S.", nie może przesądzać o tym, że H. używała ten obiekt na prowadzoną przez siebie działalność.

Mając bowiem na uwadze tak charakter tegoż obiektu, jak i bezsporną okoliczność, że w momencie zakupu H. była w upadłości, a co oznaczało, że zakończyła już w zasadzie prowadzoną działalność gospodarczą, zaś jej majątkiem stanowiącym masę upadłości zarządzał syndyk przeprowadzając jego likwidację - brak było zdaniem sądu wystarczających podstaw do stwierdzenia - jak uczyniły to organy, że nabyły budynek używany był dotychczas na cale działalności gospodarczej H.

W świetle powyższego - Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzjach organu I instancji.

Orzeczenie o kosztach oparte zostało na przepisie art. 55 ust. 1 ww. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.