I SA/Wr 1215/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555578

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 września 2018 r. I SA/Wr 1215/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu - Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2017 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu wskazując, że zobligowany został do zapłacenia podatku od nieruchomości w 2017 r. począwszy od roku 2013. W międzyczasie znacznemu pogorszeniu uległa jego sytuacja. W 2017 r. jego firma odnotowała stratę na ponad 1.000.000 zł. Ma na utrzymaniu (...) (...) i chorą (...).

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z (...)-letnim (...), (...) (ur. w (...) 2018 r.), (...), (...) i (...). Podał, że posiada działkę rolną (łąka 0,8 ha) i działkę budowlaną (0,3 ha, wartość 30.000 zł) oraz samochód osobowy rocznik 2010, o wartości około 30.000 zł.

Dochody w rodzinie uzyskiwane z działalności gospodarczej wnioskodawcy, zasiłku (...), emerytury (...) oraz ze stypendium socjalnego (...) wynoszą łącznie miesięcznie 4.100 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wymienił: kredyt firmowy 8.000 zł, czynsz 9.000 zł, koszty leczenia 500 zł oraz mieszkanie i media 1.500 zł.

Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.) wynika, że wnioskodawca w 2017 r. odnotował przychody z działalności gospodarczej w wysokości 2.282.881,64 zł i odnotował stratę w kwocie 1.508.246,11 zł. Od maja do lipca br. przychody te wyniosły 165.497,95 zł i strata - 28.432,58 zł. W maju, czerwcu i lipcu 2018 r. wnioskodawca dokonał dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 53.914 zł, 47.640 zł i 53.944 zł oraz poczynił zakupy związane z działalnością opodatkowaną na kwoty 44.002 zł, 15.881 zł i 10.281 zł.

Przedłożone zostały również wydruki historii jednego rachunku bankowego wnioskodawcy za okres od (...) maja do (...) lipca 2018 r. Na rachunku odnotowane są wpłaty gotówkowe po 5.000 zł, 1.000 zł i 22.500 zł oraz przelewy m.in. na rachunek związany z działalnością gospodarczą wnioskodawcy.

Wnioskodawca oświadczył, że miesięczne wydatki jego rodziny obejmują: kredyt 7.000 zł, opłaty 1.000 zł, żywność 1.500 zł, środki higieny 500 zł, odzież 500 zł mleko i pampersy dla (...) 600 zł, lekarstwa 500 zł, benzyna 300 zł, wizyty lekarskie 300 zł, inne 500 zł. Źródłami finasowania tych wydatków są: zasiłek chorobowy (...) 1.200 zł, zasiłek macierzyński (...) 1.200 zł, emerytura (...) 1.500 zł i świadczenie 500+. Reszta finansowana jest z handlu (...), jednak firma utraciła płynność, gdyż ponosi straty. W rezultacie zadłużenie u niektórych dostawców jest przeterminowana (200-300 dni).

Wnioskodawca wyjaśnił, że jego rodzina nie posiada rachunków, poza (...), która ma kartę kredytową z (...) na kwotę 5.000 zł od (...) miesięcy.

Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest obecnie stroną w tutejszym Sądzie w (...) sprawach o sygn. akt (...)-(...), w których zapadły wyroki. W niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę i uchylił decyzje organów obu instancji.

Wpisy od skarg w ww. sprawach zostały wyznaczone na łączną kwotę 2.210 zł.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie może zostać uwzględniony.

Podstawą prawną rozpoznania wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Powyższe jednak nie wynika z danych, które zostały przez wnioskodawcę udostępnione.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż co do zasady każdy ma obowiązek ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od tej reguły i może być stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach, gdyż w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa. Jej celem jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami - zgodnie z powołaną wyżej zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1189/14, publ. LEX nr 1503696).

Dane dokumentacji, która została przedłożona w niniejszej sprawie, w żaden sposób nie wskazują na niemożliwość wygospodarowania środków zarówno na opłacenie kosztów sądowych, jak i wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika.

Zauważyć wypada, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej, którego kwota stanowi równowartość połowy wpisu od skargi. Zatem zakładając, że wnioskodawca zamierza wnieść ten środek zaskarżenia we wszystkich (...) sprawach (we wszystkich tych sprawach bowiem wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym), łączne koszty sądowe wynosić będą 1.105 zł.

Koszt wynagrodzenia dla pełnomocnika z pewnością jest znacznie wyższy, jednakże wskazać trzeba, że wnioskodawca jakkolwiek odnotowuje duże straty z działalności gospodarczej, dysponuje jednak środkami pieniężnymi w znacznych kwotach, co wynika przede wszystkim z historii rachunku bankowego. Wskazują też na to wartości miesięcznych obrotów, sięgających 50.000 zł.

W istocie środki te są także konieczne na opłacenie bieżących zobowiązań w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, w tym oczywiście przede wszystkim tych przeterminowanych. Jednak powtórzyć należy, że zwolnienie z kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowi dofinansowanie ze strony Skarbu Państwa, w związku z tym możliwe jest tylko wtedy, gdy strona nie jest w żaden sposób zdolna do zgromadzenia środków pieniężnych na pokrycie powyższego wydatku we własnym zakresie. Natomiast zobowiązania o charakterze publicznym zawsze powinny być traktowane priorytetowo przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym (a do tych zaliczane są również zobowiązania w zakresie działalności gospodarczej).

Końcowo tylko zauważyć należy, iż wnioskodawca nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów zgodnie z wezwaniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. Nie przedłożył wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres od kwietnia do lipca 2018 r. Historia jednego rachunku obejmuje tylko maj i czerwiec, nadto wynika z niego, że wnioskodawca posiada też rachunek związany z działalnością gospodarczą. Nie zostały również przedłożone dokumenty potwierdzające kwoty zasiłków pobieranych przez (...) i (...).

Niemniej już przedłożone dokumenty wskazują, że wnioskodawca miał możliwości poczynić rezerwy na dalszą obronę swoich praw przed Sądem II instancji.

W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.