Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 14 czerwca 2006 r.
I SA/Wr 1105/05

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) o nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. Ś. z dnia (...) o nr (...) uchylającą ostateczną decyzję z dnia (...) o nr (...) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004 i ustalającą nowy wymiar tego podatku w kwocie (...).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania (postanowienie z dnia (...) o nr (...)) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004.

Organ dokonując ponownie wymiaru przyjął w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ulicy F. (...) dane zawarte w informacji na podatek od nieruchomości na rok 2004, złożonej przez skarżącego. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ulicy P. (...) organ uznał, iż cała nieruchomość powinna być opodatkowana stawka podwyższoną, ponieważ została nabyta przez skarżącego J. K. na potrzeby działalności gospodarczej. Ponadto organ wyłączył z opodatkowania nieruchomość położoną przy ulicy P. (...), ponieważ skarżący nie jest jej właścicielem. Wcześniejsze ujęcie w podstawie opodatkowania było oparte na błędnej informacji skarżącego w tym zakresie. Potwierdzają to również informacje na podatek od nieruchomości za rok 2004, złożone w dniu (...) przez skarżącą E. K. i jej ojca C. K., z których wynika, że skarżąca jest wyłącznym właścicielem tej nieruchomości a jej ojciec jest właścicielem budynku gospodarczego i działki gruntu, położonej przy ulicy P. (...). Z tych też powodów organ uznał, iż opodatkowaniem powinny zostać objęte tylko dwie nieruchomości, które stanowią przedmiot wspólności ustawowej skarżących.

Skarżący w skardze z dnia (...) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. z 2002 r. Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) - w skrócie ustawa, poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne przyjęcie, iż całość gruntów, budynków oraz budowle związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej; art. 2 ust. 1 ustawy, przez nieuprawnione nadanie temu przepisowi zawężającego znaczenia; art. 3 ust. 4 ustawy, przez nieuwzględnienie okoliczności, iż nieruchomości będące przedmiotem rozstrzygnięcia stanowią współwłasność oraz przepisów prawa procesowego, to jest: art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - w skrócie o.p.,

W uzasadnieniu skarżący podnieśli między innymi, iż organ opodatkował odmiennie nieruchomości wykorzystywane w ten sam sposób. Podnieśli także, iż organ nie zakwestionował w żaden sposób danych zawartych w informacjach podatkowych dotyczących powierzchni nieruchomości a jedynie powołał się na rzekome posiadanie nieruchomości (położonej przy ulicy P. (...)) przez przedsiębiorcę oraz inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Wskazali również, iż nieruchomość stanowi współwłasność małżonków, z których tylko jeden prowadzi działalność gospodarczą i to w znikomej części. Podnieśli także pominięcie dowodów, przedłożonych przez nich w postępowaniu podatkowym. Ponadto skarżący, powołując się na piśmiennictwo i orzecznictwo, stwierdzili, iż w sytuacji nabycia nieruchomości przez małżonków, z których tylko jeden jest przedsiębiorcą, brak jest podstaw do objęcia całej nieruchomości podwyższoną stawką jak dla nieruchomości nabytej na cele działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących, treść przepisu art. 2 ust. 1 ustawy, pozwala na częściowe opodatkowanie nieruchomości. Również zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza treść art. 3 ust. 4 ustawy. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżących, powinny być wydane odrębne decyzje dla współwłaścicieli nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w skrócie Kolegium w odpowiedzi na skargę z dnia (...) wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ podniósł między innymi, iż w świetle przepisów ustawy nie ma potrzeby ustalania związku między faktem posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości a faktycznym wykorzystywaniem jej na potrzeby działalności gospodarczej. Wystarczy, bowiem ustalenie, iż jest ona w jego posiadaniu. Z materiału sprawy wynika, iż skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym z dnia (...) (nr (...)) od syndyka masy upadłości Zakładów Przemysłu Odzieżowego A Spółka Akcyjna w G. Ś. jako zorganizowaną część upadłego przedsiębiorstwa wraz ze środkami trwałymi, zapasami magazynowymi i wyposażeniem pomieszczeń oraz prawem do leasingu operacyjnego. Według oświadczenia nabywców, złożonego do aktu notarialnego, skarżący nabył tę nieruchomość na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nieruchomość ta następnie została wskazana jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W tej sytuacji, zdaniem organu, zakwalifikowanie w całości nieruchomości do kategorii nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą jest prawidłowe. Ponadto organ zauważył, iż przyjęta do opodatkowania powierzchnia użytkowa budynków ((...)) jest zgodna z powierzchnią podaną przez skarżących w złożonej deklaracji. Organ uwzględnili, bowiem wyjaśnienia podatnika w zakresie stanu technicznego i charakteru obiektów, położonych w przedmiotowej nieruchomości. Organ stwierdził także, że nieruchomość (zabudowana murowaną stodołą) położona przy ulicy F. (...) (pozostająca poza sporem) została nabyta przez małżonków od osoby fizycznej, aktem notarialnym z dnia (...) (rep. (...) nr (...)) i w niewielkiej części została zaadaptowana na potrzeby działalności gospodarczej, rozpoczętej w 1999 r. Natomiast pozostała część została przeznaczona na potrzeby własne skarżącego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie upsa.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji na wstępie zauważenia wymaga fakt, iż przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, dopuszczające możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji podatkowej w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (wskazanym jako podstawa wznowienia postępowania) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organ wznawia postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał.

Przenosząc to na grunt sprawy należy stwierdzić, iż materiał dowodowy (złożone przez skarżącego w dniu (...) skorygowane informacje na podatek od nieruchomości na 2004 rok, a także informacje złożone przez skarżącą i jej ojca w dniu (...)) potwierdza prawo organu do wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku za rok 2004, zakończonego decyzją z dnia (...). Organ wskazaną decyzją nieprawidłowo naliczył podatek od nieruchomości położonej przy ulicy P. (...) (stanowiącej wyłączną własność skarżącej i jej ojca) oraz podatek od nieruchomości położonej przy ulicy P. (...) (nabytej na cele związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą).

Przedmiotem sporu miedzy stronami nie jest jednak zastosowanie nadzwyczajnego trybu do wzruszenia decyzji wymiarowej, lecz ustalenia w zakresie podatku od nieruchomości położonej przy ulicy P. (...). Skarżący uważają, bowiem, iż skoro nieruchomość jest wykorzystawana przez skarżącego w nieznacznej części na działalność gospodarczą to organ mógł naliczyć podatek od nieruchomości w podwyższonej stawce tylko od tej części. Natomiast, zdaniem organu, sam fakt nabycia nieruchomości przez przedsiębiorcę, jakim jest skarżący (nie ma znaczenia sposób nabycia - na zasadzie współwłasności z żoną) pozwala na opodatkowania stawką podwyższoną. Zajęte przez organ stanowisko w sprawie ma, zdaniem Sądu, oparcie w regulacji prawnej poświęconej tej kwestii.

W myśl art. 3 ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów a także posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości bądź bez tytułu prawnego.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości to jest grunty budynki lub ich części, oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ustawy).

Z przepisów ustawy wynika również uprawnienie gminy do ustalania wysokości stawek podatku w granicach stawek określonych w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, iż skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ulicy P. (...). Natomiast kwestią sporną jest wysokość stawki zastosowanej do wyliczenia podatku od budynków i budowli, zakwalifikowanych w całości przez organ do kategorii "związanych z działalnością gospodarczą". W § 1 uchwały nr (...) Rady Miejskiej Gminy G. Ś. z dnia (...) wprowadzono, bowiem na potrzeby określenia stawek podatku, rozróżnienie na budynki mieszkalne i inne, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałe. Zdaniem Sądu, słusznie organ zakwalifikował w całości budynki do kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i ustalił podatek od tych budynków w stawce podwyższonej. Bez znaczenia w tej sytuacji jest podnoszona przez skarżącego argumentacja, iż budynki te w niewielkim rozmiarze wykorzystywane są na cele związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się, co do zasady, grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z materiałów sprawy wynika bezsprzecznie, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Firma Transportowa B (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia (...)). Ponadto z aktu notarialnego z dnia (...) wynika, iż skarżący nabył wraz z żoną przedmiotową nieruchomość jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa upadłego (§ 3), na potrzeby prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (§ 6). Tak, więc została spełniona pierwsza z przesłanek powstania obowiązku podatkowego - budynki stanowią współwłasność przedsiębiorcy. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają, bowiem budynki i budowle należące do przedsiębiorcy niezależnie od tego, czy są w jakikolwiek racjonalny sposób wykorzystywane, a nie przychody, jakie posiadacz mógłby z ich eksploatacji uzyskać. Również i to, że zostały one nabyte na współwłasność z żona nie ma istotnego znaczenia, ze względu na sam charakter budynków i treść złożonego do aktu notarialnego oświadczenia.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się także dowodów wskazujących na brak możliwości wykorzystywania budynków w prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych, które skutkuje opodatkowaniem gruntów i budynków podatkiem od nieruchomości według niższej stawki lub zwolnieniem z opodatkowania (budowle). Przeszkoda ta musi mieć charakter trwały i nieograniczony w czasie a także musi być potwierdzona przez właściwy do tego organ z zakresu gospodarki nieruchomościami lub prawa budowlanego.

Również bezzasadna jest argumentacja skarżących wskazująca na różną kwalifikację nieruchomości (mimo wykorzystywania ich w sposób podobny), położonych przy ulicy P. (...) oraz przy ulicy F. (...). Tę ostatnią organ opodatkował stawką podwyższoną tylko w części odpowiadającej powierzchni użytkowej przeznaczonej na działalność gospodarczą. Organ uznał, bowiem, iż nieruchomość ta (zabudowana murowaną stodołą) została nabyta przez skarżących w dniu (...) od osoby fizycznej i tylko w niewielkiej części zaadaptowana na potrzeby działalności gospodarczej, rozpoczętej w 1999 r. Natomiast pozostała część została przystosowana na potrzeby własne skarżącego - garaż i pomieszczenia gospodarcze. Tak, więc słusznie, zdaniem Sądu, organ przy opodatkowaniu tej nieruchomości zastosował podwyższoną stawkę opodatkowania tylko do jej części. Nieruchomość ta nie została nabyta przez przedsiębiorcę i na cele związane z działalnością gospodarczą a jedynie w późniejszym czasie dostosowania w niewielkim zakresie.

Zajęte przez organ stanowisko nie narusza także przepisu art. 2 ust. 1 ustawy, pozwalającego na opodatkowanie nieruchomości w części. Wykładnię powołanego przepisu należy przeprowadzić z uwzględnieniem definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy oraz poczynionych powyżej uwag na temat zasadności zastosowania tego przepisu.

Za nietrafny należy uznać także zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Regulacja ta odnosi się, co do zasady również do małżonków, którzy nabyli nieruchomości w czasie trwania wspólności ustawowej (wspólności o charakterze łącznym).

Małżonkowie ponoszą, bowiem solidarną odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Niemniej jednak postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości wspólnej rzeczy powinno odnosić się do obojga małżonków i powinno być zakończone wydaniem jednej decyzji. Wynika to z charakteru wspólności ustawowej - jest wspólnością bezudziałową, co oznacza, że w czasie trwania wspólności żaden z małżonków nie może wyodrębnić udziału we wspólnym majątku. Nie może też rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem (brak możliwości trwałego ustalenia dorobku majątku ze względu na jego dynamiczny charakter oraz brak możliwości ustalenia w sposób trwał stopnia przyczynienia się do jego powstania), przypadającym mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Tak, więc organ chcąc uczynić przedmiotem postępowania merytoryczne rozpatrzenie sprawy musiał przeprowadzić je w stosunku do obojga małżonków. Zauważenia wymaga fakt, iż decyzja z dnia (...) została wydana na podstawie informacji złożonej przez skarżącego i skierowana do niego, natomiast wznowienie postępowania zostało zakończone decyzją skierowaną do obojga małżonków. Zdaniem Sądu fakt pełniejszego określenia strony decyzji nie daje jednak podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego jedynie na tej podstawie. Każdy z małżonków jest, bowiem uprawniony do podejmowania czynności związanych z zarządem majątkiem wspólnym. Zarząd ten obejmuje najczęściej ogół czynności prawnych, procesowych, a nawet faktycznych, dotyczących określonej masy majątku. W odniesieniu do majątku dorobkowego chodzi, zatem o czynności i działania zmierzające w istocie do wykonywania praw i obowiązków wynikających z majątku objętego wspólnością.

Podsumowując w świetle powyższego za nietrafny należy, więc uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy a także zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § o.p.

Organy podatkowe obu instancji przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z zasadą wyrażona w art. 122 o.p., nakazującą organom podatkowym podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 o.p., zobowiązującą organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dokonana przez organy ocena nie narusza również zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 o.p. lecz jest jedynie ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego. Zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami organy uwzględniły zarówno okoliczności niekorzystne, jak i korzystne dla strony postępowania, a to, że wynik tych ustaleń nie spełnia oczekiwań skarżącej nie oznacza jednak, iż zostały naruszone zasady ogólne postępowania podatkowego.

Nie został także naruszony przepis art. 210 § o.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 upsa, ją oddalił.