Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1620640

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 kwietnia 2013 r.
I SA/Wa 42/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.).

Sędziowie WSA: Jolanta Dargas, Tomasz Szmydt.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) listopada 2012 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia, przez B. J., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) października 2012 r. nr (...).

Zaskarżone, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ww. postanowienie Ministra z dnia (...) listopada 2012 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia (...) października 2012 r., nr (...) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 2011 r., nr (...) oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...) umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr (...).

Pismem z dnia 25 października 2012 r. B. J. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosownie do art. 127 § 3 k.p.a.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. wniosku.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) października 2012 r. została doręczona pełnoletniemu domownikowi skarżącej w dniu 16 października 2012 r., tym samym 14 dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy minął w dniu 30 października 2012 r. B. J., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadała listem poleconym w urzędzie pocztowym w Kanadzie w dniu 26 października 2012 r. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Z powyższego wynika, iż do zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania wyłącznie w polskim urzędzie pocztowym lub polskiej placówce konsularnej. Jeżeli jednak pismo zostało nadane przez stronę w zagranicznym urzędzie pocztowym to w takiej sytuacji za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu (por. np. wyrok NSA z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt II 1101/2007, opubl. Lex Polonica nr 2244531; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 731/2010). Dalej organ podkreślił, że przesyłka zawierająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadana w dniu 26 października 2012 r., została przyjęta przez polski urząd pocztowy w dniu 2 listopada 2012 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Następnie organ wskazał, że B. J. nie złożyła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...), B. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego błędnie ustalono, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został zachowany.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że w przypadku nieuznania przez Sąd dołączonych przez nią dowodów, wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) października 2012 r., i w załączeniu wniosek ten przedkłada.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że list polecony nadała w kanadyjskiej placówce pocztowej (w mieście (...)) o godz. 13:16 dnia 26 października 2012 r. Przesyłka została przyjęta przez urząd pocztowy w mieście (...) o godz. 00:20 dnia 26 października 2012 r. O godz 11:00 dnia 27 października 2012 r. pocztą lotniczą, przesyłka opuściła Kanadę. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, termin został zachowany.

Ponadto podkreśliła, że skoro uważała, iż nie dokonała przekroczenia terminu, to oczywiste, że nie występowała z wnioskiem o jego przywrócenie. O jego przekroczeniu dowiedziała się dopiero z postanowienia Ministra z dnia (...) listopada 2012 r. Postanowienie to jej pełnomocnik odebrał na poczcie w dniu 30 listopada 2012 r., zatem termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu mija 7 grudnia 2012 r., tj. w ciągu siedmiu 7 dni od dnia ustalenia przyczyny uchybienia termin. Przyczyną uchybienia terminu (zakładając, że uchybienie nastąpiło) jest fakt, że w decyzji z dnia (...) października 2012 r. nie poinformowano, kiedy termin uważa się za zachowany, napisano jedynie, że: "Strona niezadowolona z decyzji może stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. zwrócić się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia".

Zdaniem skarżącej organ administracji jest zobowiązany, zgodnie z art. 2 k.p.a. do udzielania należytego i wyczerpującego informowania, aby osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Udzielenie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek jest szczególnie ważne, gdy organ narzuca na uczestnika postępowania obowiązek. W ocenie skarżącej, urząd nie wywiązał się z obowiązku udzielenia wyczerpującej informacji prawnej, ale obarczył ją winą za brak znajomości prawa i niedotrzymanie terminu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a.

Słusznie organ wskazał, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Sądu, pouczenie to było prawidłowe, a tylko błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 12 k.p.a.), gdyż strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, które jest integralną częścią decyzji administracyjnej. Prawidłowo też organ wskazał, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Podnieść zaś należy, że ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania jest terminem prekluzyjnym. Po jego upływie decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna, a wniesione odwołanie jest bezskuteczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy nadanie przez skarżącą przesyłki poleconej w dniu 26 października 2012 r., w kanadyjskiej placówce pocztowej, należy traktować jako wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

W tym stanie rzeczy należy wyjaśnić, że zasady obliczania terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego zostały ustanowione w dziale I, rozdziale 10, art. 57 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 57 § 5 określa warunki zachowania terminu w razie nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (pkt 2) albo złożenia w polskim urzędzie konsularnym (pkt 3), złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej (pkt 4), członka załogi statku morskiego - kapitanowi statku (pkt 5), osoby pozbawionej wolności - w administracji zakładu karnego (pkt 6). Zgodnie z tym przepisem we wszystkich wymienionych przypadkach termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane lub złożone w określonych w tym przepisie placówkach, urzędach i jednostkach lub złożone wymienionym tam osobom.

W sprawie niniejszej B. J., przebywając za granicą, nie nadała pisma zgodnie z wymogami wynikającymi z powyższego przepisu w polskim urzędzie konsularnym, a uczyniła to w kanadyjskiej placówce pocztowej. W konsekwencji, co zostało już niejednokrotnie wypowiedziane na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dla zachowania ustawowego terminu konieczne było, aby pismo nadane za granicą zostało przed upływem terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) przekazane polskiej placówce pocztowej, bowiem o zachowaniu terminu do dokonania czynności decyduje nie data nadania pisma za granicą, ale data jego przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu (J. Pokrzywnicki, Postępowanie administracyjne, 1948, s. 117; postanowienie SN z dnia 12 maja 1978 r., IV CR 130/78, OSPiKA 1979, z. 4, poz. 76; podobnie w wyroku NSA z dnia 26 września 2008 r., II OSK 1101/07, ONSA WSA 2009, Nr 3, poz. 54, OSP 2009, z. 6, poz. 64, z aprobującą glosą W. Tarasa, w którym stwierdzono, że: "Jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.)").

Przy czym, datą przekazania przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego nie będzie data nadania jej w placówce zagranicznej - jak to rozumie strona skarżąca - ale data, w której polska jednostka pocztowa przesyłkę otrzymała. Wtedy bowiem dochodzi do skutecznego jej przekazania.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, przesyłka z Kanady o identyfikatorze nr (...) została przyjęta w Polsce (jednostka pocztowa - (...)) w dniu 2 listopada 2012 r. o godz. 16:47

Prawidłowo więc Minister stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy określony w art. 129 § 2 k.p.a. rozpoczął swój bieg od dnia 16 października 2012 r., jako dnia doręczenia decyzji stronie, a tym samym upłynął on skarżącej w dniu 30 października 2012 r. To zaś oznacza, że wniosek nadany przez stronę w kanadyjskim urzędzie pocztowym w dniu 26 października 2012 r., a przyjęty w Polsce w dniu 2 listopada 2012 r., niewątpliwie wniesiony został z przekroczeniem przewidzianego w ww. przepisie czternastodniowego terminu na dokonanie tej czynności.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy nie miał innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu, zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. Rozpatrzenie bowiem przez organ wniosku wniesionego po upływie terminu, w sytuacji gdy termin ten nie został stronie przywrócony (strona o przywrócenie terminu do organu nie występowała) oznaczałoby, że wydana w takim stanie faktycznym i prawnym decyzja obarczona by była wadą rażącego naruszenia prawa, powodującą jej nieważność na podstawie 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

To zaś oznacza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Nie ma też racji strona skarżąca, że obowiązkiem organu jest informowanie obywateli o ogólnych przepisach prawa (np. zasadach liczenia terminów). Zważyć bowiem należy, iż organy administracji nie posiadają wiedzy z jakiej placówki - w kraju, czy też za granicą - strona będzie ewentualnie wnosiła środki zaskarżenia, o których prawidłowo została pouczona.

Sąd rozpoznający sprawę nie może też uwzględnić wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) października 2012 r., gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 p.p.s.a., wyznaczone treścią zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

- -----------

6

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.