Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1753894

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 22 stycznia 2015 r.
I SA/Wa 2675/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Inwestycje (...) Sp. z o.o. "(...)." Sp.k. z/s w P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2675/13 w sprawie ze skargi Inwestycje (...) Sp. z o.o. "(...)" z/s w P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia (...) września 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2675/13 oddalił skargę Inwestycje (...) Sp. z o.o. "(...)" Sp.k. z/s w P., wydaną w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości.

W dniu 11 sierpnia 2014 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia.

Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej radcę prawnego G. K., wnoszącego skargę kasacyjną, do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 3 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 p.p.s.a.).

Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie po dwukrotnej awizacji w dniach 2 i 10 września 2014 r. została zwrócona do nadawcy w dniu 18 września 2014 r., a następnie Sąd zarządził o pozostawieniu jej ze skutkiem doręczenia w aktach sprawy z upływem dnia 16 września 2014 r.

Przy piśmie nadanym w dniu 24 września 2014 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca przesłała odpisy skargi.

Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2675/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, bowiem nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Na powyższe orzeczenie strona skarżąca wniosła zażalenie z dnia 16 października 2014 r. (k. 125 akt sądowych). W jego uzasadnieniu stwierdziła, że "o tym, że zostało wystosowane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi dowiedziałem się w dniu 23 września 2014 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem WSA w Warszawie".

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1118/14 oddalił powyższe zażalenie. Stwierdził, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, że zarzuty pełnomocnika sprowadzają się do stwierdzenia, że nie otrzymał on awiza informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie. Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconych do Sądu I instancji wezwaniach wynika, że były one prawidłowo awizowane. Dodał, że ewentualna wadliwość działania pracownika urzędu poczty i uczynienia przez niego na dowodzie doręczenia wezwania niezgodnej ze stanem faktycznym adnotacji, nie może uzasadniać uwzględnienia zażalenia. Nieprawidłowość działania urzędu może stanowić jedynie podstawę do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 16 grudnia 2014 r.

W dniu 23 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) Inwestycje (...) Sp. z o.o. "(...)" Sp.k. z/s w P. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2675/13. Strona uzasadniła, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy. Podniosła, iż z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego prokurent spółki powziął informację o piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r., wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W jej ocenie nie doszło do doręczenia zastępczego, wobec braku otrzymania stosownych zawiadomień o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, dlatego należy stwierdzić nieprawidłowość działania urzędu. Zauważyła, że nawet przy zachowaniu najwyższej staranności przez stronę nie byłoby możliwym uczynienie zadość wezwaniu, bowiem przeszkody były od niej niezależne. Strona poinformowała ponadto, że uczyniła zadość wezwaniu z dnia 20 sierpnia 2014 r. w piśmie z dnia 24 września 2014 r. Wyjaśniła też, iż przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 16 grudnia 2014 r., wraz z momentem zapoznania się z treścią postanowienia z dnia 5 grudnia 2014 r., przez co termin do wniesienia przedmiotowego wniosku został zachowany.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.).

Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w dniu 23 grudnia 2014 r., tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2014 r., w którym Sąd ten wskazał, że wadliwe awizowanie przesyłki może stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego z tego powodu terminu.

W związku z czym Sąd - rozpoznający przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu - uznał, że wniosek spółki został wniesiony z zachowaniem 7-dniowego terminu, który rozpoczął swój bieg od dnia ustąpienia przyczyny, która spowodowała jego uchybienie.

Wskazać zatem należy, że uprawdopodobnienie w rozumieniu powołanego uprzednio przepisu oznacza złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy czym jest to środek zastępczy do dowodu, w ścisłym tego słowa znaczeniu, który nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA.

Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07).

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy nie można przyjąć, że skarżąca spółka uprawdopodobniła, iż bez swojej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Skarżąca w swoim wniosku wskazała, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie została prawidłowo awizowana przez pocztę, bowiem informacja o awizowaniu przesyłki nie została pozostawiona w skrzynce oddawczej, ani drzwiach adresata, w związku z czym nie mogła ich uzupełnić.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Znajdują się na niej stosowane adnotacje listonosza o dokonywanej awizacji tej przesyłki. Adnotacje te stanowią zatem dokument urzędowy, potwierdzający czynności dokonane przez listonosza.

Natomiast samo twierdzenie skarżącej o braku informacji o awizacji nie może zostać uznane za uprawdopodobnienie prawdziwości twierdzeń spółki. Stwierdzenia wnioskodawczyni nie zostały bowiem poparte żadnymi innymi okolicznościami, czy też dokumentami, pozwalającymi uzyskać jakąkolwiek wątpliwość, czy też ewentualną niepewność co do prawidłowości działań listonosza. Powoduje to, iż w świetle złożonych przez wnioskodawczynię wyjaśnień, w żaden sposób nie można uznać, że uprawdopodobniona została przyczyna uchybienia terminowi, w postaci braku informacji o awizacji przesyłki, co uniemożliwiło uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 197/11, że podważenie dokumentu, na którym została zamieszczona adnotacja doręczyciela, że awizo zostało pozostawione w skrzynce na korespondencję nie może być skuteczne, jeżeli przeciwstawia mu się tylko oświadczenie strony.

Za takim stanowiskiem przemawia także fakt, że w doktrynie wskazuje się, iż "domniemanie faktyczne doręczenia pisma" może być obalone, gdy adresat wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 396/14 uznał, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważania instytucji z art. 73 p.p.s.a. (doręczenia zastępczego). Taki pogląd wyraził też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2020/14. Za tym stanowiskiem opowiada się także orzekający w sprawie Sąd.

Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.