I SA/Wa 2205/15 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2459484

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r. I SA/Wa 2205/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.).

Sędziowie WSA: Marta Kołtun-Kulik, Gabriela Nowak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2015 r. nr (...). w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu Dzielnicy W. z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...);

2.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) października 2015 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...).

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

J. S. i J. S. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem o funkcji usługowej, położonej w W. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr (...) i nr (...), z obrębu (...), o powierzchni, odpowiednio: (...) m2 i (...) m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność W.

Decyzją z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...) Prezydent W. orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W., przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr (...) i nr (...), z obrębu (...), o powierzchni odpowiednio: (...) m2 i (...) m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

Organ I instancji uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie stwierdził, że zgodnie z § 5 pierwotnej umowy użytkowania wieczystego z dnia 17 czerwca 1970 r. zawartej w formie aktu notarialnego (...) - przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem pod zabudowę pawilonem usługowym - zgodnie z planem zagospodarowania terenu. J. S. oraz J. S. stali się współużytkownikami wieczystymi ww. nieruchomości zabudowanej budynkiem handlowym, na podstawie umowy sprzedaży z dnia (...) listopada 1995 r. zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr (...). Z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości wynika, że znajduje się na niej budynek handlowo-usługowy wpisany do tej księgi w dniu (...) listopada 1999 r.

Powyższa nieruchomość zabudowana była w dniu 13 października 2005 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 - dalej zwana u.p.u.w.), budynkiem przeznaczonym na cele usługowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.u.w. osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) art. 1 ust. 1 i 3 u.p.u.w. został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. poz. 1110).

Wyłączenie ustawowej podstawy prawnej uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste oraz tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służy związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym. Jedynie te dwie kategorie osób prawnych znalazły się w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.

W związku z powyższym oraz faktem, iż w dniu 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkalne lub zabudowana budynkiem garażowym, albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, jak również nie była w tej dacie nieruchomością rolną, nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, warunkujące przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S. Kwestionując zaskarżoną decyzję stwierdził, że roszczenie o przekształcenie przysługiwało J. I J. S., zgodnie art. 1 ww. ustawy, po zmianie dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., która dopuszczała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności bez względu na jej przeznaczenie. Podniósł, że takie roszczenie przysługuje nadal, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r., sygn. SN III CZP/67/14 OSNC 2015/7, który stwierdził, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją, który traci moc obowiązującą w terminie określonym przez Trybunał Konstytucyjny (art. 190 § 3 Konstytucji) stosuje się do roszczeń mających podstawę w tym przepisie, w sprawach wytoczonych przed tym terminem.

Decyzją z dnia (...) października 2015 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...).

Organ stwierdził, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości miała zastosowanie także do spraw wszczętych a niezakończonych, na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługującego osobom fizycznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.).

Przedmiotowa nieruchomość była w dniu 13 października 2005 r., tj. w dniu wejścia w życie tej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., zabudowana budynkiem przeznaczonym na cele usługowe.

Przepis art. 4 ust. 8 i 9 ww. ustawy dnia 29 lipca 2005 r. w zakresie, w jakim wskazywał, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji o przekształceniu, został uznany za niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji wyrokiem Trybunału z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. K 9/08, OTK ZU nr I/A/2010, poz. 4.

Odpowiedzią ustawodawcy na zakwestionowanie przez Trybunał przepisów powołanej ustawy o przekształceniu z dnia 29 lipca 2005 r., było uchwalenie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110; dalej: ustawa nowelizująca z 2011 r.). Ustawodawca nie ograniczył się jednak w jej treści do zmian zasad udzielania bonifikaty za przekształcenie, ale zmienił też zakres przedmiotowy, podmiotowy i czasowy przekształcenia, rozszerzając istotnie krąg uprawnionych.

W kolejnym wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto, że w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji".

Trybunał uznał, że dokonane mocą przepisów ustawy nowelizującej z 2011 r. rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności narusza samodzielność prawną gmin, w szczególności konstytucyjnie zagwarantowaną im pozycję właściciela nieruchomości.

Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji, jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przy czym skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.

W związku z powołaną w odwołaniu uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r. Kolegium wyjaśniło, że dotyczy ona innego stanu faktycznego. Przepis, o którym mowa w tej uchwale utracił moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do tej uchwały orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją są w zasadzie skuteczne ex tunc. Jednakże orzeczenia odraczające termin utraty mocy obowiązującej przepisu niezgodnego z Konstytucją są wyjątkowo skuteczne ex nunc.

W przypadku powołanego powyżej Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. nie mamy do czynienia z odroczeniem utraty mocy obowiązującej przepisu. Skutek ex tunc oznacza w tym przypadku, że przepis nie obowiązuje z mocą wsteczną.

W tej sytuacji, w świetle postanowień ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ I instancji nie miał podstaw prawnych do zastosowania postanowień ustawy, w wersji zmienionej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) i uwzględnienia roszczeń wnioskodawców.

Skargę na powyższą decyzję wniosła J. S., zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a., polegającą na niewyjaśnieniu, czy skarżący nie są następcami prawnymi osób określonych w ust. 1a przywołanej ustawy. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniła, że organ był zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, tj. ustalenie, czy wnioskodawcy nie wypełniają innych podstaw do przekształcenia przysługującego im prawa. Był zatem zobowiązany nie tylko do ustalenia jakim rodzajem budynku zabudowana była przedmiotowa nieruchomość w dniu 13 października 2005 r., ale również, czy inne przesłanki związane przede wszystkim z następstwem prawnym nie wystąpiły w odniesieniu do skarżącej.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o nieuwzględnienie skargi, bowiem strona skarżąca nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które mogą mieć wpływ na zajęte stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2016 r. J. S. i J. S., zarzucili dodatkowo zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 8 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., poprzez ich zastosowanie - pomimo, że wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. P 31/10 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, podczas gdy w niniejszej sprawie miała zastosowanie ustawa z dnia 4 września 1997 r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.), w tym art. 1 ust. 2 tej ustawy.

W oparciu o powyższe wnieśli:

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.,

- na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...),

- na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym wyrok w przedmiotowej sprawie stanie się prawomocny.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej i uczestnika postępowania oświadczył, że budynek ma charakter usługowo-przemysłowy. Ponadto skarżąca stwierdziła, że ma to charakter tymczasowy, bowiem istnieje zamiar przekształcenia go na budynek mieszkalny.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Wniosek J. S i J. S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, którego przedmiotem były zabudowane pawilonem handlowo - usługowym działki nr (...), z obrębu (...), przy ul. (...) w W. został przez nich złożony w dniu (...) grudnia 1998 r.

W dacie składania tego wniosku obowiązywała ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746 z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu pierwotnym, przepisy ustawy stosowało się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy (nowelizacja z 1998 r. rozszerzyła ten krąg osób o następców prawnych) i złożyły wniosek do dnia 31 grudnia 2000 r.

Wniosek J. S. i J. S. nie został jednakże pod rządami tej ustawy rozpoznany.

Kolejna ustawa z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) która weszła w życie 24 października 2001 r. rozszerzyła krąg osób uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.

Natomiast ustawa z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości,która weszła w życie 13 października 2005 r., w art. 9 stanowiła o utracie mocy ustaw z 4 września 1997 r. i z 26 lipca 2001 r. Natomiast w art. 8 stwierdzała, że do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9 i nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. w pierwotnym brzmieniu, w przeciwieństwie do nieograniczonego zasięgu przedmiotowego ustawy z 1997 r., przewidywał enumeratywnie wyliczony katalog nieruchomości podlegających przekształceniu. Uwłaszczeniu na rzecz osób fizycznych, które były użytkownikami wieczystymi na dzień 13 października 2005 r. podlegały nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe, zabudowane garażami lub przeznaczone pod tego typu zabudowę oraz nieruchomości rolne. Ponadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeśli udziały w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r. oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych i garażowych.

Art. 1 ustawy z 2005 r. znalazł zastosowanie, na podstawie art. 8 ustawy, także do tych nieruchomości, które podlegały przekształceniu na podstawie ustawy z 1997 r., wobec których złożono odpowiedni wniosek do organu administracji, ten zaś nie wydał w sprawie ostatecznej decyzji do chwili wejścia w życie ustawy z 2005 r.

Wskazana zmiana regulacji prawnej zamykała tym samym J. S. i J. S. możliwość uzyskania pozytywnej decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność w sprawie wszczętej na skutek ich wniosku złożonego na podstawie ustawy z 1997 r.

Zaznaczyć jednakże należy, że przepis art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nakazujący do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną, stosowanie przepisów nowej ustawy z 29 lipca 2005 r. był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego.

W wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt P 31/10 (Dz. U. z 2011 r. Nr 272, poz. 1614; OTK-A 2011/10/114; Lex nr 1088979) Trybunał stwierdził, że: art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie tej ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw do spraw wszczętych na podstawie ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności dotyczących nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. w pierwotnym brzmieniu i zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że na gruncie ustawy z 1997 r. użytkownikom wieczystym, którzy w wyznaczonym ustawowym terminie do dnia 31 grudnia 2002 r. prawidłowo złożyli wnioski o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, przysługiwała maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia własności podlegająca ochronie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji) oraz gwarancji ochrony praw majątkowych, w tym prawa własności (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji). Dotyczyło to wszystkich użytkowników wieczystych bez względu na przedmiotowe cechy nieruchomości objętej wnioskiem Zdaniem Trybunału, niewłaściwe ukształtowanie przepisu intertemporalnego art. 8 ustawy przekształceniowej z 2005 r. regulującego sposób załatwiania od 13 października 2005 r. spraw będących w toku zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej, prowadzące do "wygaszenia" maksymalnie ukształtowanych ekspektatyw nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych nieruchomości zabudowanych na cele inne niż mieszkaniowe, garażowe lub rolne naruszało zasady konstytucyjne wynikające z art. 2 Konstytucji.

Zasada państwa prawnego, a zwłaszcza wynikająca z niej zasada ochrony praw nabytych, nakazują, by sytuacja prawna osób dotkniętych nową regulacją była poddana właściwym przepisom przejściowym.

Treść powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. rozstrzyga zatem o niekonstytucyjności normy prawnej, tj. art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nakazującej do spraw wszczętych na podstawie ustaw, które utraciły moc obowiązującą na podstawie art. 9 ustawy przekształceniowej z 2005 r., a więc do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - i niezakończonych decyzją ostateczną, stosować przepisy ustawy przekształceniowej z 2005 r.

W dniu 28 lipca 2011 r. przyjęto natomiast ustawę o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Nowelizacja weszła w życie w dniu 9 października 2011 r. a zatem przed wydaniem omawianego wyżej wyroku TK P 31/10.

Nowa regulacja rozszerzyła prawo do przekształcenia na wszystkich użytkowników wieczystych, którzy byli nimi 13 października 2005 r., a także na każdy rodzaj nieruchomości, niezależnie od jej funkcji lub przeznaczenia. Ponadto uchyliła dotychczasowy termin zgłoszenia żądania przekształcenia do 31 grudnia 2012 r. wprowadzając możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia w każdym czasie.

Jednocześnie nowelizacja wprowadziła przepis intertemporalny art. 5, zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z 2005 r., stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Oznacza to, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r., prowadzonych na podstawie przepisów ustawy przekształceniowej z 2005 r., stosuje się przepisy ustawy przekształceniowej z 2005 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2011 r. (tj. nowe brzmienie ustawy z 2005 r.).

Istotnym jest, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji (...).

W uzasadnieniu wyroku K 29/13, w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, Trybunał Konstytucyjny wskazał w szczególności, że skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. W uzasadnieniu podkreślono, że " na skutek niniejszego wyroku Trybunału ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997 r. 2001 r. i 2003 r. a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. "

Zagadnieniem istotnym w niniejszym postępowaniu był zatem fakt, czy J. S. i J. S. przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego objętej sporem nieruchomości w prawo własności przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że ww. nie zostali objęci skutkami prawnymi wyroku K 29/13, jako, że uzyskali omawiane uprawnienie w konsekwencji cytowanego wyżej rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., zawartego w wyroku P 31/10 mocą, którego Trybunał ocenił niekonstytucyjność intertemporalnego przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., oraz wprost wskazał w uzasadnieniu wyroku P 29/13, że zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw mi.in ustawy z 1997 r.

Wniosek J. S. i J. S., którego przedmiotem są działki nr (...), z obrębu (...), położone przy ul. (...) w W., zabudowane budynkiem o charakterze handlowo-usługowym, został bowiem złożony pod rządami ustawy z 1997 r. Art. 1 ust. 2 tej ustawy stanowił, że uprawniona do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest każda osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy z dna 13 października 1998 r. i złożyła stosowny wniosek do dnia 31 grudnia 2000 r. Spełnienie zaś przez ww. warunków wskazanych w ustawie nie budzi wątpliwości. Poza sporem jest, że nabyli oni prawo współużytkowania wieczystego spornej nieruchomości zabudowanej budynkiem handlowo-usługowym mocą aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia (...) listopada 1995 r., zaś wniosek o dokonanie przekształcenia złożyli w dniu (...) grudnia 1998 r.

Powyższe oznacza, że wbrew stanowisku organów administracji, na gruncie obowiązujących przepisów prawa J. S. i J. S. przysługuje skuteczne prawo do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości opisanych w treści zaskarżonych decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji będą miały na uwadze wyżej przestawione stanowisko Sądu.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł - jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.