Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 15 października 2007 r.
I SA/Wa 1048/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Aneta Wirkowska (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.K. i L.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. i L.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) maja 2007 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1048/07 odrzucił - jako nienależycie opłaconą - skargę kasacyjną A.K. i L.K. na postanowienie tego Sądu z dnia 9 lipca 2007 r. odrzucające skargę A.K. i L.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) maja 2007 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Odpis nieprawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżących w dniu 10 września 2007 r.

W tej sytuacji w dniu 20 września 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 31 sierpnia 2007 r. Jednocześnie skarżący wystąpili z wnioskiem, uzupełnionym w dniu 5 października 2007 r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania są emerytury w łącznej wysokości (...) zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni 120 m-oraz gospodarstwo rolne o powierzchni około 4 ha wraz z zabudowaniami, o przychodzie (...) zł rocznie. Wnioskodawcy podnieśli, że z uzyskiwanych dochodów ponoszą koszty utrzymania domu (prąd, woda, opał, podatek rolny, podatek od nieruchomości) oraz zakupu lekarstw.

Wskazać trzeba, że w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).

Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenie swoich praw przed sądem osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że A.K. i L.K. nie wykazali dostatecznie, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy uzyskują stały, miesięczny dochód, posiadają dom oraz gospodarstwo rolne. Nie są oni zatem pozbawieni zupełnie środków do życia. Zasadnicze znaczenie ma także fakt, że skarżący mimo wykazywanych we wniosku niewielkich dochodów, ustanowili we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentuje ich w niniejszym postępowaniu. Istotne jest również to, że w sprawie dokonywano dotychczas - co prawda w sposób nieprawidłowy (znakami opłaty sądowej) - opłat sądowych. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że wnioskodawcy są w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść koszty sądowe w sprawie.

Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, bowiem wniesione zażalenie na postanowienie z dnia 31 sierpnia 2007 r., mocą którego odrzucono - jako nieprawidłowo opłaconą - skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 9 lipca 2007 r., wolne jest od wpisu (art. 220 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tym samym nieuwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zamyka skarżącym drogi do sądu

W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.