I SA/Sz 859/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2380694

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2017 r. I SA/Sz 859/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Dnia 24 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpatrzeniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W.-K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy marzec, sierpień i październik 2012 r., maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2013 r., luty 2014 r., oraz marzec, lipiec i wrzesień 2015 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

M. W.-K. (dalej: Skarżąca"), pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. (dalej także: "Organ") z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy marzec, sierpień i październik 2012 r., maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2013 r., luty 2014 r., oraz marzec, lipiec i wrzesień 2015 r.

Następnie, pismem z dnia 27 września 2017 r., Skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, wskazując, że wynik sprawy jest w opinii Skarżącej niepewny a wykonanie decyzji naraża Skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Łączna suma zobowiązania podatkowego określonego przez organy podatkowe wynosi (...) zł, co wraz z odsetkami daje kwotę około (...) złotych. Przystąpienie do egzekucji kwoty w takiej wysokości jest dla Skarżącej wysoce dotkliwe, ponieważ spowodowało pozostawienie Skarżącej bez środków do utrzymania i naraża ją na konieczność skorzystania z zewnętrznych źródeł finansowania (np. kredytu bankowego czy pożyczki), co - przy uzyskaniu pozytywnego dla Skarżącej rozstrzygnięcia - stanowiłoby wymierną szkodę majątkową w postaci konieczności zapłaty odsetek od zaciągniętego kredyty czy pożyczki. Skarżąca jest osobą w zaawansowanym wieku, która wymaga szczególnej dbałości o zdrowie i prowadzenia spokojnego trybu życia, dlatego radykalne pozbawienie Skarżącej wszystkich środków zgromadzonych w banku wywołało u Skarżącej duży stres potęgowany dodatkowo obawą przed kontynuowaniem egzekucji odnośnie pozostałych około (...) złotych.

Skarżąca podniosła także, że posiada nieruchomości gruntowe, które z powodzeniem mogły stać się zabezpieczeniem rzekomej zaległości podatkowej do czasu prawomocnego orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Jednakże organ prawie natychmiast wszczął postępowanie egzekucyjne, pomimo wniesienia skargi na przedmiotową decyzję. Skarżąca nie zgadza się z przedmiotową decyzją, jednakże do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w tej sprawie zmuszona jest zaprzestać zbywania nieruchomości stanowiących jej majątek osobisty odziedziczony po mężu, w celu zapewnienia sobie środków do utrzymania w obawie przed kolejnymi decyzjami ustalającymi rzekomy związek Skarżącej z profesjonalną działalnością w zakresie obrotem nieruchomościami. Jednocześnie nadmienić należy, że organ podejmując czynności egzekucyjne winien kierować się wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadą zastosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego.

Skarżąca podkreśliła, że od przedmiotowej decyzji wniesiono skargę do Sądu, ponieważ - w jej ocenie - decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa tak procesowego, jak materialnego i jako oczywiście błędna zostanie uchylona przez sąd administracyjny.

Skarżąca wskazała, że jednocześnie zwróciła się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji poprzez zajęcie na poczet zaległości podatkowych przedmiotowych nieruchomości gruntowych.

W ocenie Skarżącej, okoliczności sprawy uzasadniają wstrzymanie wykonanej decyzji ze względu zarówno na ważny interes podatnika jaki i interes publiczny. Sytuacja, w jakiej obecnie znajduje się Skarżąca jest dla niej niespodziewana, ponieważ w jej przekonaniu, popartym wieloma argumentami zawartymi w skardze, nieuzasadnione jest stanowisko organu, uznające Skarżącą za przedsiębiorcę a w konsekwencji podatnika podatku od towarów i usług wobec zbywania w latach 2012-2015 przez Skarżąca nieruchomości. Tym samym określenie przez Organ zobowiązania podatkowego z tego tytułu jest bezpodstawne.

Do wniosku Skarżąca załączyła kopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odpisów tytułów wykonawczych.

Odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 10 października 2017 r. do zajęcia stanowiska odnośnie ww. wniosku Skarżącej oraz wskazania aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego, pismem z 19 października 2017 r., Organ poinformował Sąd, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w związku z nieuregulowaniem przez Skarżącą zobowiązań wynikających z ww. decyzji ostatecznej prowadził wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności za: marzec, sierpień i październik 2012 r., maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2013 r., luty 2014 r. oraz marzec, lipiec i wrzesień 2015 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 20 września 2017 r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku bankowego Skarżącej w Banku (...) - realizacja zajęcia nastąpiła:

- w dniu 21 września 2017 r. - w kwocie (...) zł,

- w dniu 26 września 2017 r. - w kwocie (...) zł.

W dniu 26 września 2017 r. Skarżąca wpłaciła na poczet zaległości podatkowej w kwotę (...) zł, a w dniu 5 października 2017 r. - kwotę (...) zł. W rezultacie zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy została uregulowana w całości.

Organ wskazał również, że w dniu 29 września 2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynął wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia (...) r., znak: (...).

Postanowieniem z dnia (...) r. nr (...), organ podatkowy odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji ze względu na brak zaległości podatkowej na dzień wydania przedmiotowego postanowienia.

Z uwagi na uregulowanie zaległości podatkowej w całości, obecnie nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. (...) Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Z powyższej regulacji wynika, że przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., oraz że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty.

Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt I OZ 1074/05, niepubl.; z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 - to orzeczenie i następne dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (vide: Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności.

W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jednocześnie, brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in: z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11; z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OZ 839/13; z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229).

Dokonując oceny zasadności wniosku Skarżącej przede wszystkim zauważyć należy, że z pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 19 października 2017 r. wynika, iż aktualnie wobec Skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie zaległości podatkowych wynikających z zaskarżonej do decyzji, albowiem w następstwie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz dobrowolnych wpłat Skarżącej całość zaległości została już uregulowana. Stwierdzić zatem należy, że skoro na dzień wydania niniejszego postanowienia brak jest zaległości podatkowej, która mogłaby być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej, to tym samym brak jest podstaw do uznania, że w przypadku Skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet w razie istnienia zaległości, która mogłaby być dochodzona przez organ egzekucyjny, wniosek Skarżącej nie mógłby wywołać oczekiwanego skutku w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności przytoczone we wniosku są bowiem bardzo ogólnikowe i nie zostały poparte stosowną dokumentacją, obrazującą stan majątkowy i możliwości finansowe Skarżącej. Natomiast podeszły wiek i zły stan zdrowia Skarżącej, czy stresogenność zaistniałej sytuacji nie mogą być traktowane jako samoistne przesłanki determinujące zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Zauważenia wymaga także, że nie można zarzutów odnoszących się do kwestionowanego aktu lub czynności utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in.: z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 217/08; z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 473/11; z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 176/13). Rozpatrując taki wniosek Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Przedstawiona w skardze argumentacja, mająca w ocenie Skarżącej uzasadniać uwzględnienie skargi, musiałaby zatem pozostać bez wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.