Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 28 czerwca 2007 r.
I SA/Sz 85/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.).

Sędziowie WSA: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi P.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w wszczął postępowanie podatkowe wobec P. H. w zakresie przychodów za 2001 r. nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że małżonkowie H. w 2001 r. uzyskali przychody w wysokości (...) zł zaś wydatki podatników w tym roku podatkowym wyniosły łącznie (...) zł i były wyższe od uzyskanych przez nich przychodów o kwotę (...) zł ((...) zł na każdego z małżonków).

Ponieważ podatnik nie wskazał wartości zasobów finansowych zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2001 r. mogących pokryć powyższą różnicę, organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie stanu zapasów małżonków na dzień 31 grudnia 2000 r. Dokonując rozliczenia lat wcześniejszych w zakresie kosztów utrzymania małżonków U i P. H. przyjęto do rozliczeń najniższą wartość kosztów utrzymania rodziny wg danych statystycznych kierując się tym, iż tak ustalone koszty utrzymania w 2001 r. wynosiły (...) zł i były niższe od kwoty (...) zł wskazanej przez podatników.

Wyliczenie stanu zasobów podatnika na dzień 31 grudnia 2000 r. wskazuje, że małżonkowie zasobów takich mieć nie mogli gdyż ich wydatki we wcześniejszych latach przekraczały przychody.

Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję z dnia (...) ustalając P. H. zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 r. w kwocie (...) zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości (...) zł.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił organowi pierwszej instancji, że:

1)

w postępowaniu nie zostały uwzględnione lokaty bankowe w formie książeczek systematycznego oszczędzania na kwotę (...) zł, które posiadał w latach dziewięćdziesiątych.

2)

zgromadzone oszczędności na dzień 1 stycznia 2001 r. pochodziły m.in. z działalności gospodarczej prowadzonej do 1992 r. i wynosiły około (...) zł i nie zostały uwzględnione przez organ pierwszej instancji.

3)

organ pierwszej instancji odmówił uznania dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży truskawek pochodzących z plantacji posiadanej przez małżonków H., którą małżonkowie prowadzili przez 4-5 sezonów i osiągali dość duże dochody.

4)

nie uwzględniono darowizny jaką otrzymali małżonkowie od córki w kwocie (...) zł przeznaczonej na zakup nieruchomości.

5)

nie uwzględniono, że w 1998 r. małżonkowie H. sprzedali za kwotę (...) zł pawilon handlowy, w którym do 1992 r. była prowadzona działalność gospodarcza.

Odnosząc się do zarzutów nieuwzględnienia lokat bankowych w formie książeczek systematycznego oszczędzania na kwotę (...) zł posiadanych w latach 90 - tych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że oprócz twierdzenia o posiadaniu takiej lokaty podatnik nie przedstawił żadnych okoliczności mogących uprawdopodobnić posiadanie takich lokat, chociażby takich jak kiedy zostały założone i kiedy zlikwidowane oraz na jaki cel zostały przeznaczone.

Podatnicy nie byli też w stanie udokumentować plantacji truskawek, wskazali natomiast osoby które miałyby potwierdzić posiadanie przez nich plantacji oraz faktu handlu truskawkami.

Zdaniem organu odwoławczego zeznania świadków oczywiście mogłyby potwierdzić fakt prowadzenia uprawy truskawek, jednak nie pozwoliłyby na określenie wartości uzyskanego dochodu z tego tytułu, tym bardziej, że sami małżonkowie H. nie potrafili w postępowaniu przed organem pierwszej instancji określić wartości tego dochodu. Dopiero w postępowaniu przed organem odwoławczym wskazali, że z uprawy truskawek uzyskali dochód rzędu (...) zł (po denominacji).

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że irracjonalne jest przechowywanie w domu przez okres 10 lat oszczędności z uprawy truskawek i godzenie się na utratę ich wartości podczas gdy w tym czasie małżonkowie H. nabywali nieruchomości, a ich wydatki często przekraczały uzyskiwane dochody.

Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniu podatników, iż otrzymali w 1997 r. od córki W. darowiznę w kwocie (...) zł na zakup nieruchomości.

Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że taka darowizna nie była zgłoszona do opodatkowania. Darowizna ta w ocenie organu odwoławczego jest niewiarygodna bowiem sytuacja majątkowa córki małżonków H. nie pozwalała jej na dokonanie darowizny w kwocie (...) zł gdyż po raz pierwszy podjęła działalność zarobkową 23 lipca 1996 r. Nabyła w dniu 4 września 1996 r. nieruchomość za cenę (...) zł W dniu 18 stycznia 1997 r. wyszła za mąż, a jej mąż nie wykazywał żadnych dochodów. W dniu 15 sierpnia 1997 r. urodziła dziecko utrzymywała się z zasiłku a w dniu 12 maja 1998 r. za cenę (...) zł nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania i garażu. W świetle powyższych faktów darowiznę 23 letniej wówczas córki małżonków H., rozpoczynającej działalność gospodarczą z jednej strony, a jednocześnie nie mogącej zarobkować z powodu urodzenia dziecka i związane z tym wyższe wydatki, a także wydatek na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych powodują, że organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom podatników o otrzymaniu darowizny od córki w kwocie (...) zł.

W kwestii przychodu ze sprzedaży w 1999 r. pawilonu handlowego i uzyskanego przychodu w kwocie (...) zł podatnicy przedłożyli kopię umowy z 27 września 2006 r. Oceniając ten dochód, załączony w postępowaniu odwoławczym organ odwoławczy stwierdził przede wszystkim, że dokument ten nie świadczy o przeniesieniu prawa własności, gdyż nie ma w nim pokwitowania odbioru pawilonu, a także o pokwitowaniu kwoty (...) zł. Podatnicy nie wskazali jakiego rodzaju jest to pawilon, gdzie się znajduje (w celu oględzin) jak weszli w jego posiadanie, nie przedłożyli też oryginału umowy. Umowy tej nie zgłoszono do opodatkowania opłatą skarbową. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, iż nie sposób ustalić czy pawilon taki faktycznie istniał i czy w tej sytuacji doszło do jego sprzedaży.

W skardze wniesionej w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucili, że w ich sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej zawartej w art. 121, 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej. Podnieśli, że po wniesieniu odwołania, to organ pierwszej instancji a nie drugiej instancji wezwał ich do wskazania świadków i okoliczności powoływanych w odwołaniu. W efekcie nie przeprowadzono dowodów z przesłuchania świadków ani też nie uwzględniono innych dowodów wnoszonych przez podatników.

Wskazując w odwołaniu na nowe dowody, skarżący uważają, że organ odwoławczy miał obowiązek zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, najpierw przesłuchać świadków, a dopiero później dokonać oceny materiału dowodowego w tym zakresie.

Skarżący uważają, że postępowanie nie było przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie dopuściły jako dowodu wszystkiego co mogłoby przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaś materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W piśmie procesowym pełnomocnik skarżących powołał kilka wyroków dotyczących zasad postępowania podatkowego, szczególnie zaś podkreślił, że niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego stanowi szczególne uchybienia zwłaszcza dotyczących dochodów z uprawy truskawek. Zarzucił też nieprawidłowe postępowanie organów w zakresie dochodów podatnika uzyskiwanych w punkcie gastronomicznym, a także darowizny uzyskanej przez skarżących od córki w kwocie (...) zł i sprzedaży pawilonu handlowego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. za przychody z innych źródeł uważa się m.in. przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych. Wysokość tych przychodów stosownie do art. 20 ust. 3 powołanej ustawy ustala się na podstawie poniesionych przez osobę fizyczną w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania. Z przytoczonej treści przepisu art. 20 ust. 3 jednoznacznie wynika, że wydatki danego roku podatkowego muszą znajdować pokrycie w przychodach danego roku podatkowego, a także w mieniu w tym roku zgromadzonym jak również w przychodach z lat poprzednich i mieniu pochodzącym z lat poprzednich.

Jednakże zarówno mienie i przychody roku podatkowego jak i pochodzące z lat poprzednich muszą być opodatkowane.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji skarżący nie przedstawili dowodów opodatkowania przychodów ze sprzedaży truskawek, dowodu zapłaty podatku od umowy darowizny ani dowodu zapłaty opłaty skarbowej od umowy sprzedaży pawilonu handlowego. Brak dowodu, że dochody powyższe zostały opodatkowane powoduje, że w świetle art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mogą być one uwzględnione jako pokrywające wydatki w postępowaniu w trybie tego przepisu.

Jeżeli chodzi o powoływane przez skarżących lokat bankowych, to dowodów innych niż oświadczenie podatników w sprawie nie ma. Przy czym oświadczenia te nie wskazują żadnych okoliczności mogących uprawdopodobnić posiadanie lokat i w jakiej wysokości były zgromadzone. Wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie pracownika banku obsługującego między innymi ich książeczki oszczędnościowe jest niemożliwy do przeprowadzenia z uwagi na obowiązującą tajemnicę bankową. Natomiast bank do którego zwrócił się Naczelnik Urzędu Skarbowego nie potwierdził posiadania przez skarżących rachunku oszczędnościowego. W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż organ w odniesieniu do powoływanych przez skarżących lokat bankowych podjął działania niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do oceny powoływanych przez skarżących dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej P. H. w postaci mini - baru którą zakończył w 1992 r.

Należy zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że jeśli nawet przyjąć, że podatnicy dochód taki uzyskiwali i zgromadzili z tego tytułu zasoby finansowe to niewiarygodne jest aby przechowywane w domu służyły sfinansowaniu wydatków poniesionych 2001 r. Po pierwsze dlatego, że przechowywane w domu traciły wartość, a po drugie jak wykazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji na przestrzeni tych lat podatnicy dokonywali wydatków przekraczających ich przychody, co oznacza, że dochody te zostały skonsumowane przed 2001 rokiem.

W sprawie poczyniono też ustalenia co do prowadzonej działalności gospodarczej P. H. Z ustaleń tych wynika, że skarżący nawet nie pamięta gdzie dokładnie prowadził działalność gospodarczą i nie potrafi nawet w przybliżeniu określić przychodów i kosztów tej działalności. Podana kwota oszczędności nie może w tych okolicznościach zweryfikowana.

Daje to podstawę do pominięcia kwoty (...) zł jako źródła stanowiącego zasoby zgromadzone w latach poprzednich.

W kwestii zarzutu niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność uprawy truskawek wyjaśnić należy, że organy podatkowe nie kwestionują faktu prowadzenia przez podatników takiej uprawy. Jednakże fakt uprawy truskawek nie uprawdopodabnia wysokości przychodów ani nie wyjaśnia czy przychody z ich sprzedaży podlegał opodatkowaniu i podatek został zapłaty czy też był wolny od opodatkowania a to właśnie te okoliczności decydują o możliwości uwzględnienia przychodu jako pokrycia wydatku w postępowaniu w trybie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu.