Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1734628

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 2 czerwca 2015 r.
I SA/Sz 603/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Woźniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku (...) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2015 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

W uzasadnieniu wniosku, skarżący wskazał, że jest młodym rolnikiem, który próbuje utworzyć i utrzymać gospodarstwo rolne zgodnie z posiadanymi możliwościami, umiejętnościami oraz najlepszą wolą i wiedzą. Skarżący z posiadanym gospodarstwem rolnym wiąże swoją przyszłość i chciałby je utrzymać w całości. Wnioskodawca wskazał na wysokie zadłużenie z tytułu kredytów, które powstało w związku z koniecznością nabycia, utrzymania i dostosowania do wysokich standardów użytkowych obecnego gospodarstwa rolnego oraz na konieczność ich stałej spłaty, co w znacznym stopniu obciąża jego budżet. Skarżący podniósł także, że otrzymane dotacje były i są przeznaczane na bieżące utrzymanie gospodarstwa rolnego oraz na jego rozwój, zaś ich zwrot będzie wiązał się z powstaniem wysokiej szkody. Skarżący wskazał również, że jego stan majątkowy (w szczególności zadłużenie) i istniejące zobowiązania nie pozwalają na uiszczenie należności, a ich ściągnięcie w drodze egzekucji spowodowałoby dla skarżącego i jego rodziny (rodziców) nadmierne obciążenie majątkowe i inne ciężkie skutki w postaci zahamowania rozwoju działalności rolniczej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej zwanej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpoznawanej sprawie wskazane powyżej przesłanki nie zachodzą przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (vide: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 224-225; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 3139/13, LEX nr 1420326). Przy czym chodzi tu o wykonanie rozumiane jako obowiązek leżący po stronie adresata decyzji, a nie organu, gdyż cechy wykonalności nie mają akty uprawniające, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 361). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących.

W rozpoznawanej sprawie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 3 marca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 14 listopada 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie płatności związane było z wynikami kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego i stwierdzeniu, że rolnik we wniosku o płatność w sposób nieuprawniony zwiększył zobowiązanie rolnośrodowiskowe poprzez zadeklarowanie większej powierzchni niż uprawniona do płatności. Decyzje te nie posiadają zatem przymiotu wykonalności, albowiem nie nakładają na Skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, a jedynie rozstrzygają o jego uprawnieniu do płatności. Należy natomiast zauważyć, że Skarżący w konsekwencji wydania powyższej decyzji o pomniejszeniu płatności za rok 2013, pismem z dnia 11 lutego 2014 r. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego oraz o konieczności zwrotu pobranych płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego za 2011 r. i 2012 r. (otrzymanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Niemniej jednak powyższa okoliczność nie czyni zaskarżonej decyzji z dnia 4 marca 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - decyzjami wykonalnymi. Nie ulega wątpliwości natomiast, że przymiot wykonalności posiadać natomiast będzie decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien zatem zostać złożony i może być rozpoznany merytorycznie w ewentualnym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności i orzekającej o obowiązku jej zwrotu przez Skarżącego.

W świetle powyższego uznać zatem należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W związku z powyższym, odnośnie przedstawionej przez Skarżącego argumentacji dotyczącej zasadności wniosku, opierającej się na twierdzeniu, że stan majątkowy, zadłużenie, nie pozwalają na uiszczenie należności a ich ściągnięcie w drodze egzekucji spowodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe i skutki w postaci zahamowania rozwoju gospodarstwa, okoliczności te nie mają znaczenia w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nie posiada charakteru zobowiązującego.

Marginalnie jedynie zauważyć należy, że sytuacja finansowa, aby mogła stanowić wykazanie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. powinna być nie tylko dokładnie opisana, z podaniem konkretnych danych liczbowych, ale także udokumentowana, jak też wskazywać wpływ na nią wykonania zaskarżonej decyzji. Brak takiego dokładnego opisu i dokumentów źródłowych, uniemożliwia określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w przepisie art. 63 § 1 p.p.s.a. W takiej zaś sytuacji Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu, w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, ani - tym bardziej - domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpoznaniem wniosku strony. Brak bowiem należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie zaskarżonej decyzji również wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 28 września 2011, I FZ 219/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11, z dnia 10 maja 2011 r. II FZ 106/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).

Sąd dodatkowo zauważa, że rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, nie dokonuje oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. W innym przypadku Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i oceniając jednocześnie wagę postawionych w skardze zarzutów, dokonałby kontroli legalności decyzji administracyjnej, do czego na tym etapie postępowania sądowego nie jest uprawniony.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.