I SA/Sz 485/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2380693

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2017 r. I SA/Sz 485/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Dnia 24 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpatrzeniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2013 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

C. K. (dalej: Skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego, wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2013 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia (...) r. nr (...) do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi w niniejszej sprawie.

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Skarżący podniósł, że wszczęcie w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego - celem wyegzekwowania kwoty (...) zł - grozi niebezpieczeństwem nie tylko wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, ale również niebezpieczeństwem trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, gdy postępowanie sądowoadministracyjne nie doprowadzi do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Skarżący z uwagi na wysokość naliczonego zobowiązania podatkowego faktycznie zostanie pozbawiony jakichkolwiek środków stanowiących źródło utrzymania siebie i swojej rodziny. Nadto Skarżący utraci choćby potencjalną możliwość, aby w przyszłości dokonać spełnienia zobowiązania podatkowego.

Skarżący wskazał także, że nie pozostaje w stosunku zatrudnienia. Pozostaje Prezesem Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której przedmiotem jest transport drogowy towarów oraz sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw, jak również w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "(...) C.K.". Działalność Skarżącego obecnie generuje straty, zaś Spółka nie przynosi zysków, co jest m.in. konsekwencją działań organów podatkowych. Z zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016 wynika, że Skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości (...) zł. Tym niemniej Skarżący liczy na to, że obecnie trwająca koniunktura odwróci się i prowadzona przez niego działalność zacznie przynosić zyski.

Skarżący podkreślił, że jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonej w G. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą (...), jednak w dziale IV została wpisana hipoteka przymusowa na kwotę (...) zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Również stanowiące własność Skarżącego pojazdy w postaci ciągnika samochodowego marki (...) nr rej. (...) oraz dwóch naczep marki (...) nr rej. (...) oraz (...) nr rej. (...), zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w celu zabezpieczenia roszczeń przysługujących organowi. Przystąpienie przez organ do egzekucji wydanej decyzji spowoduje stratę przez Skarżącego nie tylko domu, w którym zamieszkuje, ale również utratę pojazdów niezbędnych mu do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Wraz ze skargą Skarżący przedstawił Sądowi:

- swoje zeznanie podatkowe PIT-36L za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem (...) zł (koszty (...) zł, strata (...) zł),

- kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 marca 2013 r. rozwiązującego związek małżeński Skarżącego oraz zasądzającego od Skarżącego na rzecz dzieci i byłej żony alimenty w łącznej wysokości (...) zł,

- wydruk z księgi wieczystej nieruchomości położonej w G. przy ul. (...),

- kopie dowodów rejestracyjnych dwóch naczep i jednego ciągnika samochodowego,

- zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 9 stycznia 2017 r., stwierdzające zadłużenie Skarżącego według stanu na dzień 9 stycznia 2017 r. w wysokości (...) zł.

Następnie, w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, Skarżący nadesłał:

- wyciąg z firmowego rachunku bankowego za okres luty-kwiecień 2017 r.

- swoje zeznanie podatkowe za 2015 r.,

- rachunek zysków i strat prowadzonej działalności za okres luty-kwiecień 2017 r.,

- wyciąg z ewidencji środków trwałych skarżącego na dzień 31 maja 2017 r.,

- decyzje w sprawie podatku od nieruchomości na lata 2016 i 2017,

- zawiadomienie o zmianie wysokości opłat z dnia 3 stycznia 2017 r.,

- zaświadczenie MOPS w S. o niekorzystaniu przez Skarżącego z pomocy finansowej ośrodka.

Ponadto - w odpowiedzi na wezwanie do przestawienia wyciągów z osobistych rachunków bankowych - Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych ani w gotówce. Wskazał także, że posiada wierzytelności dochodzone na drodze sądowej w łącznej wysokości (...) zł (aktualnie Skarżący nie uzyskał nakazu zapłaty). Poza wskazaną we wniosku nieruchomością Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w C. przy ul. (...) obciążonej hipoteką przymusową decyzją Dyrektora UKS w wysokości (...) zł. Skarżący nie jest zaś właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. (...). Dodatkowo wskazano, że w związku ze zmianą przepisów prawa w zakresie koncesji na obrót paliwami ciekłymi, z uwagi na ciążące na Skarżącym zaległości podatkowe, koncesja na obrót paliwami ciekłymi wygasła. Skarżący najprawdopodobniej będzie zmuszony zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. (...) Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z przywołanego przepisu jasno bowiem wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest zatem spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (zarówno majątkową, jak i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1841/09 - to orzeczenie i następne dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że Skarżący - składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w którym wskazał jedynie na brak środków na pokrycie należności, wykazywane straty z prowadzonej działalności gospodarczej i obawę, że podjęta egzekucja doprowadzi Skarżącego do utraty domu, w którym zamieszkuje, oraz pojazdów służących Skarżącemu do prowadzenia działalności gospodarczej - nie wykazał okoliczności, które spowodowałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Powyższe stanowisko Sąd zajął po uprzedniej analizie zarówno argumentacji podniesionej przez Skarżącego we wniosku, jaki i dokumentacji przedłożonej ze skargą oraz nadesłanej w odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd miał bowiem na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2014 r. o sygn. akt II FPS 9/13, w uzasadnieniu której wskazano, że rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej sąd bada całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym np. dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Sąd zważył zatem, że o ile niekwestionowane jest, że na Skarżącym ciążą znaczne zobowiązania z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług, że na koniec 2016 r. i na koniec kwietnia 2017 r. Skarżący wykazał straty z prowadzonej działalności gospodarczej, oraz że na należących do niego nieruchomościach ustanowiona została hipoteka przymusowa a stanowiące jego własność pojazdy w postaci ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep stały się przedmiotem zabezpieczenia roszczeń przysługujących organowi podatkowemu - o tyle Skarżący nie przedstawił dokumentów, które w pełni obrazowałyby jego sytuację materialną. Skarżący, mimo wezwania starszego referendarza sądowego, uchylił się bowiem od przedłożenia wszystkich wyciągów z osobistych rachunków bankowych, poprzestając na stwierdzeniu, że nie posiada żadnych oszczędności, choć jednocześnie (wykazując straty z działalności) ponosi bieżące koszty utrzymania, a w tym uiszcza alimenty na dzieci. Tymczasem, nie znając pełnej sytuacji materialnej Skarżącego (np. stanu jego zasobów pieniężnych, skali ewentualnych oszczędności) nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody majątkowej w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ani czy skutki tych decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia.

Ponadto, podnosząc kwestię prowadzenia egzekucji z należących do niego nieruchomości i rzeczy ruchomych, Skarżący nie przestawił ani wyczerpującej argumentacji w tym zakresie, ani żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, jakie konkretnie czynności egzekucyjne zostały już dokonane, a w szczególności, czy wszczęto procedurę, o której mowa w art. 110c i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.).

W ocenie Sądu, sprzedaż nieruchomości oraz rzeczy ruchomych służących do prowadzenia działalności gospodarczej, w drodze licytacji, może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak na tym etapie postępowania - wbrew temu, co podniósł Skarżący - nie jest pewne, czy dojdzie do sprzedaży ww. przedmiotów. Z akt sprawy wynika bowiem jedynie, że na należących do Skarżącego nieruchomościach (na nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) oraz na nieruchomości położonej w C. przy ul. (...)) ustanowiono hipoteki przymusowe, na rzecz organów podatkowych. Skarżący oświadczył także, że na należący do niego ciągnik oraz dwie naczepy zostały zajęte, w celu zabezpieczenia wierzytelności na rzecz organu podatkowego. Natomiast brak jest udokumentowanych podstaw, by przyjąć, że organy zainicjują postępowanie egzekucyjne właśnie z tych nieruchomości i rzeczy ruchomych. Sama zaś tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z ww. przedmiotów nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej.

W kontekście powyższego niezrozumiałe jest także stwierdzenie Skarżącego, odnoszące się do utraty przez niego domu, w którym mieszka. Jak bowiem wynika ze skargi oraz złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący zamieszkuje w S. przy ul. (...). Co do tej nieruchomości Skarżący oświadczył zaś, że nie jest jej właścicielem i nie ma możliwości przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do tej nieruchomości.

Ponadto wskazać należy, że na tym etapie sprawy Sąd dokonuje jedynie oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu i nie może badać argumentów podniesionych w skardze a odnoszących się do legalności działań organów podatkowych, które to - jak podnosi Skarżący - miały doprowadzić do obecnej sytuacji Skarżącego.

W świetle powyższego uznać zatem należało, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż wystąpiły przesłanki do przyznania mu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.