Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2716213

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 21 sierpnia 2019 r.
I SA/Sz 221/19
Określanie wysokości kosztów egzekucyjnych.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska.

Sędziowie WSA: Joanna Wojciechowska (spr.), Ewa Wojtysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi (...) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie kosztów w postępowaniu egzekucyjnym

I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) r. nr (...),

II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej (...) z siedzibą w S. kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...), (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) listopada 2018 r., nr (...) określające A. S. (dawniej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) koszty egzekucyjne w kwocie (...) zł.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., będący jednocześnie wierzycielem i administracyjnym organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku A. S. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca"), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień 2017 r.

W dniu (...) maja 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w (...) Wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu w dniu (...) maja 2018 r. doręczono spółce odpis ww. tytułu wykonawczego. Następnie w dniu (...) maja 2018 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w (...)., w dniu (...) maja 2018 r. zajęcia wierzytelności w A. w dniu (...) września 2018 r. zajęcia rachunków bankowych w (...). i (...)

Pismem z dnia (...) października 2018 r. spółka wniosła o doręczenie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia (...) października 2018 r. poinformował spółkę o wysokości kosztów egzekucyjnych. Następnie pismem z dnia (...) października 2018 r. spółka wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia (...) listopada 2018 r., nr (...) określił zobowiązanej koszty egzekucyjne w kwocie (...) zł.

Pismem z dnia (...) listopada 2018 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując, że koszty egzekucyjne zostały określone na zbyt wysokim poziomie, bowiem przepisy określające wysokość opłat naruszają zakaz nadmiernej ingerencji ustawodawcy nie przewidując górnej granicy wysokości opłat oraz nie uwzględniając stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia (...) stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, wskazał, że przedmiotem postępowania zażaleniowego jest określenie wysokości kosztów egzekucyjnych w oparciu o obowiązujące przepisy prawne w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14.

Podniósł także, że organ określił na mocy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. - zwanej dalej: "u.p.e.a.") koszty egzekucyjne tytułem opłaty za zajęcie innych wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej. Trybunał nie uchylił ww. wyrokiem ani art. 64 § 1 pkt 4, ani art. 64 § 6 u.p.e.a., ale jednoznacznie wskazał w nim, że dla właściwej realizacji przedmiotowego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 tej u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć podobne zarzuty. Na poparcie swoich twierdzeń organ odwoławczy przytoczył fragmenty wyroku Trybunału oraz zdania odrębnego do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 16 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 299/18.

Następnie, powołując się na treść art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z § 7 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 i art. 64 § 9 pkt 2, wskazał, że w przedmiotowej sprawie podstawa naliczenia kosztów w odniesieniu do ww. tytułu wykonawczego z dnia (...) maja 2018 r. według stanu na dzień zajęcia, tj. (...) maja 2018 r. to: zaległość w kwocie (...) zł (należność główna (...) zł, odsetki (...) zł), zaś na dzień zajęcia rachunku bankowego z dnia (...) maja 2018 r. to zaległość w kwocie (...) zł (należność główna (...) zł, odsetki (...) zł). Organ odwoławczy wyliczył, że od ww. kwot w sprawie powstały koszty egzekucyjne w kwocie (...) zł, na którą składają się: opłata manipulacyjna w wysokości (...) zł (1% kwoty egzekwowanej, tj. z (...) zł), opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości (...) zł ((...) zł x 5%); opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości (...) zł (5% egzekwowanej należności, tj. z kwoty (...) zł) pomniejszona o opłatę za wcześniej dokonaną czynność, tj. (...) zł - (...) zł).

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. uznał je za niezasadne, stwierdzając, że z obowiązujących przepisów prawa dotyczących naliczania kosztów egzekucyjnych nie wynika obowiązek organu egzekucyjnego uwzględniania poziomu skomplikowania podjętych czynności egzekucyjnych, ani nakładu pracy organu. W ocenie organu odwoławczego, powoływany wyrok TK nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na niską kwotę zaległości, nadto wyrok z uwagi na swój zakresowy charakter nie wpływa na obowiązywanie kwestionowanych przepisów, a nawet kształt proponowanych zmian w zakresie kosztów pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Stąd, zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo określił rodzaj opłat, podstawy prawne ich naliczania oraz wskazał kwoty poszczególnych kosztów egzekucyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) stycznia 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez ustalenie kosztów egzekucyjnych w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjnie, miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

2. art. 64 § 6 u.p.e.a., przez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjne miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

3. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, w szczególności ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania;

4. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy, oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

W skardze strona zarzuciła niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), uznał za niekonstytucyjne oraz zaniechanie wyjaśnienia czy określone koszty wynikające z postępowania egzekucyjnego pozostają w związku z nakładem pracy organu egzekucyjnego.

Analiza akt sprawy, przeprowadzona z uwzględnieniem brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede wszystkim - wskazań wynikających z powołanego wyżej orzeczenia Trybunału potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyjaśnienia czy określone koszty egzekucyjne pozostają konsekwencją podjętych przez organ egzekucyjny czynności.

Przypomnieć zatem należy, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził w nim między innymi, że:

- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku (pkt 4.3. uzasadnienia) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną.

Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Jak uznał Trybunał, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Z uzasadnienia powyższego wyroku należy wyprowadzić zatem wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wydanego w niniejszej sprawie wskazano, że na koszty egzekucyjne w kwocie (...) zł składa się opłata manipulacyjna w wysokości (...) zł, opłata za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w wysokości (...) zł, opłata za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w wysokości (...) zł. Koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej zostały naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu odpowiednio stawek 5% egzekwowanych należności w związku z zajęciem prawa majątkowego, a także stawki 1% egzekwowanych należności przy określeniu opłaty manipulacyjnej.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał orzeczenie Trybunału oraz omówił skutki tego wyroku, jego wpływu na możliwość dalszego orzekania w kwestii kosztów egzekucyjnych. Wskazał również na stanowisko wynikające ze zdania odrębnego zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 299/18.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się natomiast do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu, jak również nie odniósł się do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary.

Organ odwoławczy nie dokonał takiego rozważenia, wskazując w tym względzie na treść zdania odrębnego zawartego w ww. wyroku z dnia 16 maja 2018 r., wyrażającym pogląd co do braku podstaw do ustalania jakości czynności podjętych przez organ oraz ich wyceniania.

Zdaniem Sądu, jednakże organ winien wziąć pod uwagę - jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału - ocenę nakładu pracy organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, częstotliwość podejmowanych czynności, ich skomplikowanie a nie w ogólności do postępowań prowadzonych z udziałem skarżącej. Zgodzić się należy z zarzutami skargi, że organ odwoławczy w istocie nie wykazał jakie konkretne poniósł wydatki w powiązaniu z określonymi czynnościami organu egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego i jakie miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości poza ogólnym wskazaniem dwóch zajęć rachunków bankowych.

Z akt sprawy wynika, że czynności faktyczne, jakie w rozpoznawanej sprawie były podejmowane przez organ egzekucyjny sprowadzały się zasadniczo do doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych oraz ich aktualizacji, zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomienia o zamianie wysokości zajęcia, a więc czynności egzekucyjnych nie wymagających szczególnego nakładu pracy czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania. Tym bardziej, że ww. koszty w niniejszej sprawie związane były z dwoma zajęciami rachunków w bankach, przy cym organ nie uwzględnił przy wyliczaniu kosztów zajęcia innej wierzytelności pieniężnej adresowanej do kontrahenta spółki (k.25 i 26 akt adm.).

W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie można uznać, że ustalenie opłaty egzekucyjnej w kwocie (...) zł, w tym opłaty manipulacyjnej w wysokości (...) zł i opłat za zajęcia rachunków bankowych w łącznej kwocie (...) było adekwatne do nakładu pracy i poziomu skomplikowania czynności zajęcia wierzytelności na podstawie jednego tytułu wykonawczego, polegającej w istocie na wysłaniu do banku i do zobowiązanego zawiadomień o zajęciu.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nastąpiło zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. W myśl powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w takim przypadku opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, a stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną.

W ponownym postępowaniu w przedmiocie obciążenia skarżącą kosztami egzekucyjnymi organ powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w powołanym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wbrew zarzutom skargi skutkiem wskazanego orzeczenia Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Organ musi mieć również na uwadze to, że już z samej sentencji wyroku Trybunału wynikało, że przyczyną uznania przepisów za niezgodne z Konstytucją nie był brak w ustawie możliwości miarkowania wysokości opłat w pełnym zakresie. Wynika to też ze stwierdzenia Trybunału, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości opłat.

W związku z tym swoiste miarkowanie powinno w zasadzie pojawić się dopiero wówczas kiedy można stwierdzić, że procentowo ustalone opłaty przekraczają maksymalny rozsądny pułap poszczególnych opłat. W praktyce, w sytuacji braku koniecznej interwencji ustawodawcy, nie da się, stosując omawiane przepisy w poszczególnych sprawach, oderwać od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw. W niniejszej sprawie obowiązkowi temu organ uchybił.

Zatem, w razie braku interwencji ustawodawcy do czasu ponownego orzekania w sprawie, zadaniem organu będzie w pierwszym rzędzie odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie na gruncie tej sprawy należy je miarkować.

Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu. Brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej. Nie sposób bowiem poznać jakie czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych - tak jak ma to miejsce w uchylonym przez sąd postanowieniu.

Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego a nie wierzyciela. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Jednakże organ powinien mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. Wszystko powinno się odbywać w ramach i przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego stanu faktycznego danej sprawy.

Organy stosując prawo powinny tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby ustrzec się przed zarzutem naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału. Uściślając, nie powinno dojść do pozyskania dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Stąd odwoływanie się poprzez analogię do kwoty z tytułu zajęcia nieruchomości, w ww. okolicznościach wyroku Trybunału, nie może być uznane za uzasadnienie ustalonej w niniejszym postępowaniu kwoty kosztów egzekucyjnych.

Fakt, że do dnia dzisiejszego ustawodawca nie wykonał ww. wyroku Trybunału nie może stać na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy przez organ egzekucyjny, który zobowiązany jest zastosować odpowiednie przepisy zgodnie z ich wykładnią zaprezentowaną przez Trybunał.

Na marginesie wskazać należy, że stanowisko sądu zawarte jest w sentencji wyroku, a nie w uzasadnieniu zdania odrębnego do wyroku. Stanowisko Sądu zawarte w wyroku z dnia 16 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 299/18 jest tożsame z innymi wyrokami, które zapadły przed WSA w Szczecinie w kwestii wysokości kosztów egzekucyjnych po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, jak i innymi wyrokami, które zapadły przed innymi sądami administracyjnymi (por. II FSK 2206/27, II FSK 2481/16, I SA/Sz 222/18, I SA/Sz 325/18, I SA/Sz 474/18, I SA/Sz 427/18, I SA/Lu 482/18,III SA/Łd 657/18, I SA/Kr 1072/18, I SA/Gd 872/18, I SA/Op 1137/18, I SA/Bd 486/1'8, I SA/Bk 471/18, I SA/Wr 771/18, I SA/Gl 318/18, II SA/Go 355/18, I SA/Ke 287/18, V SA/Wa 1137/18, III SA/Łd 432/19, I SA/Lu 235/19, II FSK 3582/18, II FSK 200/19, II FSK 3700/18).

Ponadto, wskazać należy, że stanowisko Sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 16 maja 2018 r. poparł NSA w wyroku z 6 lutego 2019 r. sygn. I GSK 2863/18.

Stąd uznając zarzuty skargi w części dotyczącej uzasadnienia ustalenia kosztów egzekucyjnych za zasadne, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.)

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis od skargi w kwocie (...) zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie (...) zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.