I SA/Sz 145/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - OpenLEX

I SA/Sz 145/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1759736

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 marca 2015 r. I SA/Sz 145/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "(...)" Z.K., P.G., L.V. Spółka jawna z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić Spółkę od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca "(...)" Z.K., P.G., L.V. Spółka jawna z siedzibą w W. (zwana dalej: "Spółką"), po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej w wysokości (...) zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnych dochodów. Spółka od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej, istnieje tylko formalnie do czasu zakończenia prowadzonych wobec niej postępowań podatkowych związanych z podatkiem akcyzowym od olejów opałowych. Wobec Spółki zostało wszczętych kilkanaście postępowań egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej i cywilnej. Spółka wyjaśniła, że już wielokrotnie występowała przed WSA w Szczecinie o zwolnienie od kosztów sądowych i powołała się na wydane ostatnio w dniu 3 października 2014 r. postanowienia w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 902/14 - i SA/Sz 906/14, w których zwolniono Spółkę od kosztów sądowych. Nadto Spółka zwróciła się o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w ww. aktach na okoliczność sytuacji majątkowej Spółki i wspólników uniemożliwiającej uiszczenie kosztów procesu. Spółka podała dalej, że egzekucja z majątku jest bezskuteczna, konsekwencją czego było przeniesienie odpowiedzialności na jej wspólników. Spółka wyjaśniła też, że do dnia składania wniosku w sprawie, ani sytuacja majątkowa spółki ani też sytuacja majątkowa wspólników od dnia 3 października 2014 r. nie uległa poprawie.

Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego Spółki według stanu na 30 września 2009 r. wynosił (...) zł, wartość środków trwałych wynosi (...) zł oraz że według stanu na 30 września 2009 r. Spółka poniosła stratę (...) zł. Według złożonego oświadczenia stan środków pieniężnych na rachunku bankowym Spółki wynosi (...) zł.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych do akt wskazanych wyżej spraw ze skarg Spółki zawisłych przed WSA w Szczecinie, stwierdzić należy, że w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Sz 902/14 znajdują się kopie wymienionych niżej dokumentów, które Spółka przedłożyła w związku z ubieganiem się o prawo pomocy.

Spółka przedłożyła:

- Uchwałę Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 września 2009 r. o zawieszeniu działalności gospodarczej;

- oświadczenia wspólników: Z. K. i P. G. z 1 grudnia 2012 r. o zawieszeniu działalności gospodarczej i braku przychodów;

- zawiadomienia organu egzekucyjnego z 2009 r. o zajęciu rachunków bankowych w (...), (...) SA, Banku (...) SA na kwotę (...) zł;

- kopie bilansu Spółki na dzień 31 grudnia 2011 r.;

- kopie deklaracji VAT-7 za październik 2010 r. i za czerwiec 2014 r.,

- zaświadczenie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z 23 września 2014 r., stwierdzające, że Spółka w okresie od 1 stycznia 2014 r. do dnia wydania dokumentu nie składała deklaracji dla podatku akcyzowego;

- zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 19 września 2014 r., stwierdzające, że Spółka złożyła deklaracje VAT-7 za okres od stycznia do lipca 2014 r., w deklaracjach tych nie wykazano sprzedaży ani zakupów, brak informacji o zwieszeniu działalności gospodarczej;

- zaświadczenie z Banku (...) SA, prowadzącego bieżący rachunek Spółki, potwierdzające, że zalega ona z opłatami za prowadzenie rachunku, ma nieuregulowane zobowiązanie kredytowe, rachunek nie jest zablokowany,

- zaświadczenie Zespołu Szkół nr (...) w W. o zatrudnieniu Z. K. na stanowisku (...) do dnia 31 sierpnia 2014 r.,

- PIT-11 o wysokości dochodu uzyskanego w 2013 r. przez żonę Z.K. (przychód (...) zł, koszty (...) zł, dochód (...) zł),

- PIT-11 o wysokości dochodu uzyskanego w 2013 r. przez Z. K. (przychód (...) zł, koszty (...) zł, dochód (...) zł),

- zeznanie PIT-36 P.G. za 2013 rok wraz z PIT/B (brak przychodu),

- zeznanie PIT- 37 żony P. G. za 2013 r. z zadeklarowanym: przychodem (...) zł, kosztami (...) zł i dochodem (...) zł,

- PIT -11 za 2013 r. o wysokości dochodu uzyskanego przez L. V. (przychód (...) zł, dochód (...) zł),

- oświadczenie Z. K. z dnia 19 września 2014 r. o braku środków pieniężnych na rachunku bankowym zajętym przez komornika wraz z zawiadomieniem z dnia 4 września 2014 r. o zajęciu rachunku bankowego,

- oświadczenie L. V. z dnia 19 września 2014 r. o nie posiadaniu rachunku bankowego,

- oświadczenie P. G. z dnia 19 września 2014 r. o nie posiadaniu rachunku bankowego,

- oświadczenie wspólników Spółki z dnia 16 września 2014 r. potwierdzające zawieszenie działalności gospodarczej Spółki w dniu 31 sierpnia 2009 r.,

- oświadczenia wspólników z dnia 19 września 2014 r. o stanie rodzinnym każdego z nich oraz o tym, że Spółka pozostaje w stanie nieformalnej likwidacji, gdyż nie stać ich na przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego (koszty ogłoszeń, opłat do KRS itp.); spółki nie stać na zatrudnienie księgowego, a jej działania ograniczają się do składania comiesięcznych zerowych deklaracji VAT; posiadane przez Spółkę aktywa to wyłącznie stary sprzęt komputerowy i stare meble, które są zajęte przez urząd celny.

W odniesieniu do sytuacji finansowej i rodzinnej Z. K. ustalono w oparciu o ww. dokumenty, że ww. wspólnik Spółki był zatrudniony do dnia 31 sierpnia 2014 r. na stanowisku (...) w ZS nr (...) w W., za co otrzymywał wynagrodzenie w kwocie (...) zł brutto, umowa została wypowiedziana przez pracodawcę, obecnie nie pracuje. Z. K. w ubiegłym roku podatkowym uzyskał przychody ze stosunku pracy w wysokości (...) zł oraz z innych źródeł w wysokości (...) zł, zadeklarował przychody z działalności gospodarczej w wysokości (...) zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości (...) zł, dochód w wysokości (...) zł. Z.K. posiada rachunek bankowy w (...) Banku, na którym nie ma żadnych środków, rachunek ten został zajęty w dniu 4 września 2014 r. przez komornika. Odnośnie stanu rodzinnego wspólnik oświadczył, że jest żonaty, z żoną ma rozdzielność majątkową, ma syna, na którego płaci alimenty w kwocie (...) zł miesięcznie. Żona wspólnika jest (...) i zarabia (...) zł brutto miesięcznie. W 2013 r. uzyskała przychody ze stosunku pracy w kwocie (...) zł i z innych źródeł w kwocie (...) zł. Miesięczne wydatki rodziny to czynsz za mieszkanie i opłaty w kwocie (...) zł, wyżywienie w kwocie (...) zł.

Z oświadczeń L. V. wynika, że wspólnik nie pracuje, otrzymuje stypendium aktywizacyjne z PUP w wysokości (...) zł, nie posiada rachunku bankowego. L.V. jest kawalerem, nie ma dzieci. Miesięczne wydatki wspólnika to czynsz za mieszkanie (...) zł, wyżywienie w kwocie (...) zł.

Odnośnie P.G. ustalono zaś, że wspólnik jest żonaty, ma dorosłe dzieci na własnym utrzymaniu, jest bezrobotny. Z kolei jego żona pracuje w (...) i zarabia (...) zł brutto; miesięczne wydatki rodziny to czynsz za mieszkanie i opłaty w kwocie (...) zł, wyżywienie w kwocie (...) zł.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.

Na wstępie podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.).

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym - o co się ubiega skarżąca w rozpoznawanej sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.

Na wstępie należy wskazać, że wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie wynosi (...) zł, a skarżąca Spółka jest zobowiązana dodatkowo do uiszczenia opłat sądowych w trzech innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, a zatem łączna kwota opłat sądowych, które ciążą aktualnie na skarżącej to kwota (...) zł. Nie jest też wykluczone, że powstaną dalsze koszty sądowe tych postępowań sądowoadministracyjnych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że skarżąca Spółka wykazała zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że skarżąca aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Spółka wykazała, że nie uzyskuje w chwili obecnej żadnych przychodów ani obrotów.

Z przedstawionych dokumentów wynika również, że wobec Spółki wszczęto postępowania egzekucyjne (na kwotę ponad (...) zł). Wykazano także, że zadłużenie Spółki przewyższa wartość zabezpieczonych środków trwałych. Istotną okolicznością, potwierdzającą niewypłacalność Spółki jest również uznanie bezskuteczności egzekucji i przeniesienie odpowiedzialności za jej zobowiązania na wspólników. Przedłożone przez skarżącą dokumenty (bilans) potwierdza także jej oświadczenia, że kondycja finansowa Spółki na przestrzeni lat 2009-2014 nie polepszyła się. Spółka w latach 2009 do 2011 posiadała ujemny kapitał własny. Dodatkowe ustalenia w kwestii stanu majątkowego i możliwości finansowych samych wspólników wykazały również, że nie posiadają oni dodatkowych wolnych środków pozwalających na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Powyższe pozwala uznać, że wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Mając na względzie powyższe, a także realizując postulat zapewnienia dostępu do Sądu, należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.