Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1764877

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 22 kwietnia 2015 r.
I SA/Sz 1434/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.).

Sędziowie WSA: Jolanta Kwiecińska, (del.) Patrycja Joanna Suwaj.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: "Dyrektorem", "organem II instancji") zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 1 października 2014 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu (zwanego dalej: "Kierownikiem", "organem I instancji) z dnia 22 maja 2014 r. nr (...) odmawiającą T.K. (zwanemu dalej: "Producentem rolnym", "Skarżącym") przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 6 maja 2013 r. Producent rolny złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Złożone pismo było wnioskiem o trzecią płatność rolnośrodowiskową. Wnioskodawca do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni (...) ha. Do wniosku zostały dołączone: deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach (...) oraz załączniki graficzne.

W dniu 18 czerwca 2013 r. do organu wpłynęło oświadczenie Producenta rolnego, w którym poinformował o brakach drzewek w prowadzonej plantacji jabłoni, spowodowanych suszą w okresie kwiecień - czerwiec 2013 r. oraz działaniami zwierzyny leśnej. Wskazał, że z powodu braku opadów deszczu "dobrze przyjęte" drzewka zaczęły zasychać, zobowiązał się również do uzupełnienia plantacji nowymi w terminie jesiennym. Na potwierdzenie wskazanych okoliczności załączono protokół oględzin, wstępnego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych, sporządzony przez Koło (...) z oględzin uprawy jabłoni domowej przeprowadzonych w dniu 12 czerwca 2013 r., w którym odnotowano zgryzienie drzewek przez jelenie i sarny oraz ich wyrycie przez dziki na obszarze (...) ha i stwierdzonym rozmiarze zniszczeń rzędu 15%. W dniu 24 czerwca 2013 r. do organu I instancji wpłynęła kolejna informacja, w której Producent rolny wskazał na wciąż pogarszający się stan plantacji z powodu przedłużającej się suszy wpływającej na obumieranie kolejnych drzewek.

W dniach 28 czerwca - 9 lipca 2013 r. w gospodarstwie rolnika - po uprzednim powiadomieniu o planowanych czynnościach - przeprowadzono kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Wyniki kontroli w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych przedstawiono w formie tabeli, z której wynika, że stwierdzono liczne nieprawidłowości, dotyczące m.in. niespełnienia przez materiał szkółkarski określonych wymagań, nieutrzymania minimalnej obsady drzew, prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport o nr (...), do którego załączono: szkice z pomiaru działek rolnych (z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą) i dokumentację fotograficzną. Producent rolny odmówił podpisania raportu, następnie skierował do Wykonawcy kontroli zastrzeżenia, w których wskazał na okoliczności, z powodu wystąpienia których stwierdzony stan uprawy jabłoni był niewystarczający dla spełnienia określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego

- a ponadto - wskazał na fakt posiadania zadołowanych, zapasowych drzewek o wysokości rzędu 120 - 150 cm i średnicy 15-21 mm, mających zostać wykorzystanymi do uzupełniania plantacji. Ponadto, wskazując na wystąpienie długotrwałej suszy, powodzi i gradobicia jako zdarzeń niezależnych od Producenta, powołał się na trudności w należytym utrzymaniu plantacji, ale także i zamiar usuwania ich skutków i utrzymywania plantacji w stanie umożliwiającym owocowanie drzew i zbiór owoców. Zastrzeżenia nie zostały uwzględnione przez wykonawcę kontroli (Biuro Kontroli na Miejscu w (...) Oddziale Regionalnym ARiMR) z powodu braku ich zasadności.

Jednostka Certyfikująca sporządziła i przekazała Agencji wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył także producenta T.K., w wykazie wskazano powierzchnię (...) ha dla upraw sadowniczych i jagodowych, dla których zakończono okres przestawiania - symbol wariantu 2.9).

W dniu 14 stycznia 2014 r. Producent rolny odpowiadając na wezwanie organu, wyjaśnił, że podpisany w dniu 6 maja 2013 r. i przedstawiony podczas kontroli protokół, sporządzony został wyłącznie do wstępnego oszacowania strat i zawiera jedynie orientacyjne informacje o ich rozmiarze na plantacji jabłoniowej. Kolejny, tj. z dnia 12 czerwca 2013 r. - zawierający szczegółowe informacje o działkach ewidencyjnych z jabłoniami, rodzaju uszkodzeń drzew i rozmiarze strat, z powodu jego dostarczenia do siedziby organu, nie mógł zostać przedłożony kontrolerom.

Kierownik postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. odmówił przeprowadzenia dowodu dotyczącego przesłuchania świadków - inspektorów przeprowadzających kontrolę w gospodarstwie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, iż z uwagi na obecność Producenta rolnego w toku inspekcji i brak jego uwag co do rzetelności oraz poprawności czynności kontrolnych, należało wyprowadzić wniosek co do znajomości sposobu przeprowadzenia tego dowodu przez stronę.

W dniu 27 lutego 2014 r. Kierownik decyzją z dnia 22 maja 2014 r. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu wskazał, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym orzeczenie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.9.

Producent rolny nie zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu wskazał na nieprawidłowe postępowanie organu I instancji, który nie podjął czynności niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób nieprawidłowy zredagował uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji wpłynęło na naruszenie przez ten organ zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) zwanej dalej: "k.p.a.". Wobec powyższego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego wyjaśnienia, przeprowadzenie dowodu z zeznań inspektorów terenowych i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.

Dyrektor po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że zasadnicze znaczenie w sprawie miały ustalenia kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Agencji w gospodarstwie rolnika w dniach 28 czerwca - 9 lipca 2013 r., podczas której weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - w wariancie 2.9. Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez wykonawcę kontroli w raporcie z czynności kontrolnych o nr (...).

W toku kontroli stwierdzono, że na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.", a całe działki rolne

- wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, że na części działek o identyfikatorach od A do E, producent rolny nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Organ zauważył, że w raporcie z kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 z zaznaczeniem stwierdzonej obsady na ww. działkach (obejmującej drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmującej drzewek suchych bądź niespełniających wymagań jakościowych).

Dyrektor określając minimalną obsadę drzew, która powinna znajdować się na działkach, ustalił ją na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości (...) sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.; z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. Nr 2012, poz. 278). Organ wskazał wielkość minimalnej obsady drzew o określonej jakości, która stanowiłaby podstawę do zachowania prawa do płatności.

Organ wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że łączne ilości drzewek jabłoniowych stwierdzone w kontroli (a więc nawet z uwzględnieniem niekwalifikowanych jabłonek) dla wszystkich działek rolnych - poza A i E - są niewystarczające dla spełnienia wymogu minimalnej obsady. Jednocześnie, część z nich obejmująca drzewka suche (martwe), nie wykazujące cech żywotności i dalszego rozwoju stanowi znaczną (nawet przewyższającą połowę istniejącej obsady - B i C)"składową" spośród wszystkich drzewek istniejących na plantacji, która z powodów związanych z ich obumarciem nie została zakwalifikowana do obsady drzewek kwalifikowanych.

Dyrektor wskazał również, że przeprowadzona w gospodarstwie rolnika kontrola, której wyniki uwzględnił w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, odbyła się zgodnie ze stosownymi przepisami wspólnotowymi. Powierzchnie wszystkich działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, w tym urządzenia pomiarowe typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili wszelkie konieczne dane odnośnie powierzchni działki, w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru. Zatem ostatecznie stwierdzona powierzchnia działki uwzględniała tolerancję pomiaru dla zmierzonych w kontroli obszarów, a organ nie znalazł przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru.

Z analizy raportu z czynności kontrolnych wynika, że został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawierał błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych.

W dalszej części organ dodał, że wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w poprawnej rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości. Organ podkreślił, że po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę, polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji.

Organ zaznaczył, że rolnik miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu. Producent rolny skierował do Wykonawcy kontroli pismo, w którym poza oceną pomiarów wysokości i obwodu drzewek uznanych za rzetelnie wykonane wyjaśnił okoliczności, z powodu których ustalony w kontroli stan faktyczny jabłonek był niezadowalający. Uwagi te z powodu braku ich zasadności nie zostały uwzględnione przez Wykonawcę kontroli. Wobec tego, organ uznał, że Producent rolny zapoznał się z treścią raportu, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów E2, E6 i E7, których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za wariant 2.9).

Dalej Dyrektor zwrócił uwagę, że ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika zostały rzetelnie udokumentowane.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości, stwierdził, że wymagana obsada drzewek na działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie organu inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

Organ podkreślił, że spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni domowej wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w pakiecie

2. Rolnictwa ekologicznego. Ze zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego wynikało, że znacząca część drzewek nie spełniała określonych prawem wymagań, co oznacza, że drzewko nieposiadające w trzecim roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało warunku, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2009 r., określonego dla wszystkich drzewek znajdujących się w sadach zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej. Drzewka winny być kwalifikowane od początku realizacji Programu i należycie utrzymywane wykazywać stosowny przyrost; w sprawie jednak ich część, nie spełniała wymogów w trzecim roku uprawy, co czyni uzasadnionym obniżenie płatności rolnośrodowiskowej.

Dalej organ wskazał, że na każdej z kontrolowanych działek stwierdzono drzewka suche bądź niekwalifikowane o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość ze wszystkich (...) działek rolnych, stanowiąca łącznie (...) drzewek stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o określonych parametrach. Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. Na kilkuset zdjęciach udokumentowano drzewka suche i o wysokości poniżej 80 cm, o średnicy pnia mniejszej niż 8 mm.

Organ zwrócił uwagę na odnotowany w rejestrze działań agrotechnicznych fakt uzupełniania plantacji na wszystkich działkach przed kontrolą (choć w stopniu niewystarczającym dla spełnienia wymogu minimalnej obsady, co zostało potwierdzone w kontroli). Potwierdza to świadomość Producenta rolnego o nieprawidłowościach i ubytkach w prowadzonej plantacji oraz podjęte działania w celu usunięcia takiego stanu. Według organu skonstruowany w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów oznacza, że określona minimalna obsada ma być utrzymywana przez cały okres trwającego zobowiązania. Nie jest dopuszczalna sytuacji, w której należałoby przyznać płatność pomimo ustalonego i potwierdzonego dowodami faktu, że obsada o określonej ilości (...) sztuk (względnie z tolerancją 5% -(...))/hektar powierzchni nie została zachowana.

W dalszej części decyzji, Dyrektor w obszerny sposób odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ustosunkowując się do argumentacji strony, która uznała, że organ I instancji nie podjął czynności niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia zgromadzonego materiału dowodowego, zarzut ten uznał za nieuzasadniony, bowiem w jego ocenie zgromadzone w sprawie dowody zostały wyczerpująco rozpatrzone i wyjaśnione.

Co do kwestii wystąpienia wypadów w obsadzie drzewek, nie oznaczających zdaniem Producenta rolnego, że wystąpiły one z powodu popełnionych przez niego nieprawidłowości przy prowadzeniu plantacji, organ II instancji wyjaśnił, że decyzja nie rozstrzyga o przyczynach, z powodu których istotna część jabłonek utraciła swą kwalifikowalność i nie mogła zostać uwzględniona w obsadzie poszczególnych działek rolnych. Powołując się na orzecznictwo, Dyrektor wskazał, że bezwzględny wymóg utrzymywania minimalnej obsady (co wynika z nakazu zmniejszenia 100% płatności w razie braku takiej obsady) wskazuje na zasadność utrzymywania wyższej obsady, właśnie ze względu na występujące z przyczyn naturalnych ubytki.

Odnosząc się do twierdzenia Producenta rolnego, że wykonane pomiary drzewek bez ich podkopania doprowadziły do nieprawidłowego ustalenia ich wysokości i świadczą o braku podstawowej wiedzy z zakresu upraw sadowniczych przez inspektorów przeprowadzających kontrolę, Dyrektor wskazał, że zgodnie z opinią Instytutu Ogrodnictwa pomiar wysokości drzewek posadzonych do sadu winien być wykonany od powierzchni gruntu, bez względu na jaką głębokość zostały one posadzone - a ponadto - szyjka korzeniowa, co do której Strona utrzymuje, iż jej początek znajduje się pod ziemią, w rzeczywistości, przy drzewku posadzonym do sadu znajduje się na styku jego części z powierzchnią gleby.

Dyrektor odniósł się także do braku powodu nieuwzględnienia wniosku dowodowego przez organ, wyjaśniając, że odpowiadając na wezwanie organu do wykazania na jaką okoliczność należy przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków (inspektorów terenowych) Producent rolny powołał się wyłącznie na swoje wątpliwości co do sposobu przeprowadzenia dowodu, a nie wykazał na jaką okoliczność faktyczną (wyjaśnił, iż nie może wyprowadzić wniosków oraz ocenić prawidłowości ustaleń związanych z czynnościami osób kontrolujących, metodologii samej kontroli czy kwalifikowania stanu faktycznego nie wskazując przy tym błędów w sposobie jej przeprowadzenia). Organ zauważył, że Producentowi rolnemu, który uczestniczył w kontroli był znany sposób przeprowadzenia kontroli.

Organ wyjaśnił również, że Producent rolny ma prawo uczestniczyć w toku całej kontroli, zależy to tylko od niego. Brak jest także przeszkód do udziału w kontroli ustanowionego przez podmiot kontrolowany pełnomocnika, który w zastępstwie procesowym ma możliwość udzielania wyjaśnień i wnoszenia uwag. Jednakże w sprawie Producent rolny nie ustanowił osoby do reprezentowania, a zgodnie z informacją zamieszczoną w raporcie, nie podpisał dokumentu z powodu zaplanowanego na dzień 6 lipca 2013 r. wyjazdu (tekst jedn.: w dniu następnym po zakończeniu czynności kontrolnych w terenie).

Organ odniósł się także w sposób wyczerpujący do kwestii wykształcenia inspektorów, pozwalającego na przeprowadzenie czynności kontrolnych, wskazując m.in., że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 101, poz. 685 z późn. zm.).

Odnośnie do dwukrotnej lustracji uprawy sadowniczej, która w ocenie producenta rolnego wyłącznie wówczas stwarza podstawy do rzetelnej i wiarygodnej oceny uprawy, Dyrektor stwierdził m.in., że wytyczne, na które powołał się Producent rolny nie zostały wydane w odniesieniu do Programu rolnośrodowiskowego, lecz całkowicie odrębnego działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych". Ponadto zauważył, że wytyczne Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprost odnoszą się do strat spowodowanych ujemnymi skutkami przezimowania drzewek, których strona nie zgłaszała i nie dokumentowała jakimkolwiek materiałem dowodowym.

Organ podkreślił, że rolnik miał świadomość, że działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Powyższe wynika m.in. z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Odnosząc się do zarzutu nierzetelnego przeprowadzenia kontroli, Dyrektor wskazał, że z uwagi na obszerny materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli, tj. raport, dokumentację fotograficzną i szkice pomiarowe, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację fotograficzną, a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych.

Organ ustosunkował się do odmowy mocy dowodowej wykazowi jednostki certyfikującej Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji i wskazał, że jednostka certyfikująca przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie Producenta rolnego, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń. Jednostka działając na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Ponadto, organ Mając na uwadze ww. zasady prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi oraz ustosunkowując się do dowodów złożonych przez Stronę i potwierdzających w jej ocenie wystąpienie wyjątkowych okoliczności związanych z działalnością zwierzyny leśnej, która dokonała zniszczenia części uprawy, organ wyjaśniał, iż pozostają one bez wpływu na rozstrzygniecie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok. Organ powołując się na obowiązuje w tym zakresie przepisy prawa krajowego, wskazał, że kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania - o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności.

T.K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżonej decyzji zarzucił:

1)

obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych, podczas gdy wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może on decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:

- podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego, polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych, których wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko od powierzchni ziemi,

- odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżący dochował wymogi związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,

- oraz odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania inspektorów terenowych, gdy wyjaśnienia inspektorów mogły w zasadniczej mierze wyjaśnić wątpliwości związane z wadliwością przeprowadzonej kontroli.

2.

przepisu art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r., w związku z art. 7, 8, 9, 11 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych z naruszeniem wymogów zobowiązujących organ do stania na straży praworządności oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, uzasadniającym uchylenie decyzji.

W skardze sformułowane zostały jedynie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych. W pierwszej kolejności Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne przyznanie mocy dowodowej oraz wiarygodności raportowi z czynności kontrolnych z uwagi na wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwą weryfikację raportu z czynności kontrolnych, co pozbawia ten dowód wartości dowodowej.

Ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ w niniejszej sprawie Sąd uznał za prawidłowe i przeprowadzone z poszanowaniem reguł procesowych, podzielając argumentację organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W ocenie składu orzekającego w sprawie przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi wątpliwości, że w toku postępowania organy administracji publicznej są zobligowane do rozstrzygania sprawy zgodnie z postanowieniami m.in. art. 75 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W pierwszym wymienionym przepisie ustawodawca wprowadził otwarty katalog dowodów w postępowaniu administracyjnym, wskazując jednocześnie, że dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy czym zaznaczył, że uznanie środka dowodowego za dowód w sprawie jest uzależnione od tego, czy pomoże on w wyjaśnieniu sprawy. Warunkiem dopuszczenia dowodu nie jest absolutna pewność o tym, że dany dokument lub czynność procesowa przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonego dokumentu lub czynności procesowej na wyjaśnienie stanu faktycznego. Ustawodawca zastrzegł, że jako dowód zostanie dopuszczony tylko taki dowód, który jest zgodny z prawem. Oznacza to, że organ ustalając stan faktyczny w sprawie, może gromadzić jedynie legalne dowody.

Zauważyć również należy, że stwierdzenie czy dany dokument (materiał) jest dowodem w znaczeniu nadanym w art. 75 § 1 k.p.a. jest możliwe w ramach swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 80 k.p.a. W ostatnim wymienionym przepisie ustawodawca uregulował zasadę, zgodnie z którą organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Po przeprowadzeniu oceny wszystkich dowodów uzyskanych w toku postępowania, organ jest zobowiązany wypowiedzieć się co do każdego z nich, czego wyraz powinien dać w uzasadnieniu decyzji. Organ jest zobowiązany ocenić nie tylko poszczególne dowody, ale powinien rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na uwadze wszystkie dowody we wzajemnym powiązaniu.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że organ w toku postępowania nie uchybił powyżej wskazanym przepisom proceduralnym. W ocenie Sądu, organ podjął niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie zebranego materiału dowodowego, wystarczającego dla ustalenia okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Organ wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego wadliwego pomiaru wysokości drzewek owocowych czego konsekwencją było ustalenie nieprawidłowej liczby drzew niespełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału, wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem z treści opinii Instytutu Ogrodnictwa wynika, że pomiar wysokości drzewek posadzonych do sadu winien być wykonany od powierzchni gruntu, bez względu na jaką głębokość zostały one posadzone - a ponadto - szyjka korzeniowa, co do której Skarżący utrzymuje, iż jej początek znajduje się pod ziemią, w rzeczywistości, przy drzewku posadzonym do sadu znajduje się na styku jego części z powierzchnią gleby. Zatem nieuprawnione jest stanowisko Skarżącego, że wykonane pomiary drzewek bez ich podkopania doprowadziły do nieprawidłowego ustalenia ich wysokości i świadczą o braku podstawowej wiedzy z zakresu upraw sadowniczych przez inspektorów przeprowadzających kontrolę. Nieuprawnione jest również twierdzenie Skarżącego, że weryfikacja kryteriów klasyfikacji drzewek możliwa jest jedynie przed dokonaniem nasadzeń. Podkreślić należy, że Skarżący miał możliwość zapoznania się ze stanowiskiem Instytutu Ogrodnictwa, gdyż pismo skierowane do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zostało załączone do akt sprawy. Jednakże pomimo zawiadomienia z dnia 15 września 2014 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, Skarżący z prawa tego nie skorzystał.

Wobec powyższego, słusznie za wiarygodne organ uznał ustalenia kontroli w zakresie zweryfikowanych w ten sposób drzewek niekwalifikowanych do obsady i spełniających określone parametry. Dodać należy, że podstawą podjętego rozstrzygnięcia był cały materiał dowodowy, w tym nie tylko raport z czynności kontrolnych, ale również dokumentacja fotograficzna, wyrysowane szkice z pomiaru działek rolnych stanowiących załączniki do raportu. Na tej podstawie organ stwierdził, że wymagana obsada drzewek na działkach rolnych nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. Inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

Zaznaczyć należy, że zasady przeprowadzania kontroli na miejscu określone zostały przez krajowego ustawodawcę w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1181 z późn. zm.). Zatem - jak słusznie zauważył organ - kontrole, w stosunku do których nie wniesiono uzasadnionych zastrzeżeń, należy uznać za odpowiadające wymogom stawianym przez ustawodawcę, a więc stanowiące dowód w postępowaniach prowadzonych przez organy. Ponadto Skarżący ubiegając się o pomoc z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, każdorazowo potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności tego rodzaju. Przysługujące organom uprawnienie do przeprowadzenia kontroli na miejscu stanowi jedną z tych zasad. Nadto, podpisując się na druku wniosku, producent rolny zobowiązuje się do umożliwienia wstępu na teren gospodarstwa osobom upoważnionym do dokonywania kontroli (pracownicy ARiMR posiadają imienne upoważnienia, każdorazowo okazywane rolnikom, nr upoważnienia każdej z tych osób znajduje się na protokole z kontroli na miejscu) oraz okazywania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku.

Odnośnie do nieuwzględnienia przez organy wykazu z jednostki certyfikującej wskazać należy, że kontrole przeprowadzane przez Jednostkę Certyfikującą EKOGWARANCJA PTRE odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR. Kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj.: rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy o rolnictwie ekologicznym, natomiast kontrole ARiMR na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 168, poz. 1181 z późn. zm.).

Odmienny jest również zakres tych kontroli, który co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka Certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych.

Z uwagi na powyższe należy się zgodzić z Dyrektorem, że organ I instancji słusznie przyjął, iż stan faktyczny upraw na działkach Skarżącego został przedstawiony w raporcie z czynności kontrolnych na miejscu, do którego załączono materiał fotograficzny. Jak wynika z treści decyzji z dnia 22 maja 2014 r., organ zweryfikował dane zawarte w raporcie wraz ze zdjęciami wykonanych przez inspektorów terenowych.

Odnośnie do zarzutu Skarżącego w przedmiocie nieuzasadnionych przyczyn, z powodu których nie został uwzględniony wniosek dowodowy o przesłuchanie inspektorów terenowych należy zgodzić się z organem, który w postanowieniu z dnia 25 lutego 2014 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu stwierdził, iż z uwagi na obecność Producenta rolnego podczas kontroli i brak jego uwag co do rzetelności i poprawności czynności kontrolnych, należało uznać za znane metody kontroli, z wykorzystaniem których ustalona została liczba wszystkich drzew znajdujących się na działkach rolnych zgłoszonych do wsparcia. Podstawowym prawem kontrolowanego beneficjenta uczestniczącego w kontroli jest możliwość bezpośredniej weryfikacji (obserwacji) czynności kontrolerów, wnoszenia uwag czy uzyskania wyjaśnień co do metodologii kontroli i jej wyników. Skarżący, który uczestniczył w kontroli i w uwagach do raportu z dnia 1 sierpnia 2013 r., pomiary dotyczące wysokości jak i obwodu drzewek zakwalifikował jako rzetelnie wykonane, zatem potwierdził, iż znane mu są metody kontroli i sposób mierzenia drzewek. W zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zarzutu Skarżącego związanej z jego uczestniczeniem jedynie w części kontroli, uznając wskazaną okoliczność za zależną od samego Skarżącego i jego możliwości oraz chęci udziału w toku całej kontroli gospodarstwa.

W ocenie Sądu słusznie w zaskarżonej decyzji organ zwrócił uwagę na odnotowany w Rejestrze działań agrotechnicznych fakt uzupełniania plantacji na wszystkich działkach przed kontrolą - choć w stopniu niewystarczającym dla spełnienia wymogu minimalnej obsady. Okoliczność ta świadczy o wiedzy Skarżącego o nieprawidłowościach i ubytkach w prowadzonej plantacji. Należy podkreślić, że wypłata płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 2.9 jest bezpośrednio uzależniona od spełnienia warunku dotyczącego określonych parametrów drzewek oraz wymogów dotyczących utrzymywania minimalnej obsady drzew przez cały okres trwającego zobowiązania czy prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów oznacza, iż określona minimalna obsada ma być utrzymywana przez cały okres trwającego zobowiązania. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której należałoby przyznać płatność pomimo ustalonego i potwierdzonego dowodami faktu, że obsada o określonej ilości (...) sztuk (względnie z tolerancją 5% -(....])/hektar powierzchni nie została zachowana. Wystąpienie takiej sytuacji w trakcie roku, za który został złożony wniosek o przyznanie płatności (czyli jak w rozpoznawanej sprawie, gdzie poprzez kontrolę na przełomie czerwca i lipca 2013 r. organy ustaliły, iż na działkach nie była zachowana minimalna obsada drzew), bezpośrednio wpływa na brak możliwości przyznania wsparcia. Podzielić należy zatem stanowisko organu, że tylko uprawa spełniająca wyżej wskazane wymagania daje uprawnienie do otrzymania płatności. Powoływane przez Skarżącego okoliczności związane z wystąpieniem sił wyższych czy wyjątkowych okoliczności - susza, zgryzienia drzewek przez sarny i jelenie, wyrycie przez dziki jak zasadnie wskazał organ, nie mają znaczenia dla przyznania płatności. Inaczej mówiąc nawet wystąpienie tych okoliczności, jako niezależnych od rolnika nie daje prawa do otrzymania płatności, ta bowiem przysługuje do uprawy której obiektywnie nie ma. Okoliczności te jak siła wyższa bądź wyjątkowe okoliczności stanowią, jak zasadnie wskazał organ, istotne zagadnienie w przypadku obowiązku zwrotu pomocy już otrzymanej przez producenta. Oznacza to, że Skarżący będzie mógł na podnoszone okoliczności powoływać się w przypadku żądania zwrotu już otrzymanej pomocy, które to postępowanie ewentualnie będzie odrębnie prowadzone przez ARiMR.

Co do ostatniego podniesionego zarzutu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z przepisu art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, że postępowanie przed organami ARiMR (od 2007 r.), w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać (wyrok WSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., VIII SA/Wa 645/14, LEX nr 1508645).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji, zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa jak również zasadzie wyjaśniania zasadności przesłanek. Ponadto, organ wskazał wszystkie dowody i omówił te którym dał wiarę, a także te, którym odmówił wiarygodności. Wskazać także należy, że dążąc do dokładnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie rozbieżności pomiędzy treścią protokołu z oszacowania szkody złożonego do Biura Powiatowego ARiMR a okazanego kontrolerom ARiMR podczas kontroli.

Na uwagę zasługuje także fakt, że zanim organ odmówił przeprowadzenia dowodu dotyczącego przesłuchania świadków, tj. inspektorów terenowych, wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie na jaką okoliczność mają być przesłuchani. Dopiero po udzieleniu przez Skarżącego odpowiedzi, że z uwagi na brak możliwości oceny prawidłowości ustaleń z raportu związanych z czynnościami inspektorów (w tym metodologii kontroli i kwalifikowania stanu faktycznego), przeprowadzenie dowodu uznał Skarżący za konieczne, organ stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, podając przyczynę odmowy.

Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.