I SA/Rz 693/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2414131

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2017 r. I SA/Rz 693/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska.

Sędziowie WSA: Grzegorz Panek (spr.), Piotr Popek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) sierpnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2016 oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi L. K. jest decyzja Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określany jako "Dyrektora POR ARiMR") z dnia (...) sierpnia 2017 r. nr (...), którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2016.

Z ustaleń faktycznych Dyrektora POR ARiMR wynika, że L. K. złożył w dniu 13 czerwca 2016 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2016 r., w tym kosztów transakcyjnych, deklarując w pierwszym roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 7 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji, na łącznej powierzchni 4,81 ha obejmującej działki rolne M1, oraz T1 i pakietu 10 - Uprawy sadownicze po okresie konwersji, a w jego ramach wariant 10.1.2 - Uprawy jagodowe po okresie konwersji, na łącznej powierzchni 5,09 ha obejmującej działki rolne: P1a, R1a oraz S1a. W piśmie z dnia 17 maja 2017 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia kopii świadectwa oceny polowej materiału siewnego lub oświadczenia o jego wydaniu pochodzącego od właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, jako koniecznego załącznika do wniosku o przyznanie płatności w wariancie 7 do uprawy "rzodkiew oleista na materiał siewny" deklarowanej przez stronę. Decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskodawcy płatność ekologiczną PROW 2014-2020 na 2016 r. w łącznej wysokości 8 533,85 zł do wariantu 10.1.2., a odmówił płatności do wariantu 7.1 i nałożył sankcję w wysokości 3 405,60 zł.

W ocenie Dyrektora POR ARiMR rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe. Przyznanie płatności ekologicznej rolnikowi było uzależnione jest m.in. od spełnienia warunków przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu, stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370 z późn. zm.). Obowiązkiem organu I instancji było ustalenie zgodności złożonej przez rolnika deklaracji ze stanem faktycznym na gruncie. Kontrole administracyjne są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku, zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków oraz przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Następnie stwierdzono, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił powierzchnię użytkowaną rolniczo, która kwalifikuje się do przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 w ramach deklarowanych wariantów 7.1 i 10.1.2. Powierzchnia deklarowana do płatności w wariancie 10.1.2 wyniosła 5,08 ha (mniejsza o 0,01 ha od deklarowanej), a przyznana płatność wyniosła 7625,08 zł. Jeżeli chodzi natomiast o płatność do wariantu 7.1, to zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", płatność ekologiczna do gruntów, na których występuje m.in. uprawa rzodkwi oleistej na materiał siewny, jest przyznawana, jeżeli materiał siewny pochodzący z tych upraw został poddany ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie. Konieczne było więc złożenie do dnia 30 listopada danego roku kopię świadectwa oceny polowej materiału siewnego wydanego na podstawie przepisów o nasiennictwie lub zaświadczenie o wydaniu takiego świadectwa wydane przez właściwego ze względu na położenie plantacji nasiennej wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, lub oświadczenie sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej lub wieloletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny, stosownie do § 19 ust. 5 tego rozporządzenia. Wymagany dokument nie został złożony także pomimo wezwania strony o jego dostarczenie. Z uwagi na brak spełnienia warunku działka M1 o pow. 4,30 ha nie została uwzględniona do płatności w wariancie 7.1. Co do pozostałej powierzchni zgłoszonej do płatności w wariancie 7.1., tj. 0,51 ha, obliczono stopień (procent) przedeklarowania powierzchni wynoszący 843,14%, a wobec tego, że wyniósł on więcej niż 50% zastosowanie znaleźć w sprawie musiał art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L 181 z 2014 r., s. 48 z późn. zm.). Nie przyznano więc do tej powierzchni płatności i nałożono na stronę karę (sankcję wieloletnią) w kwocie 3405,60 zł. Kwotę zwrotu kosztów transakcyjnych, o których mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", przyznano w wysokości 908,77 zł. Łącznie na 2016 r. przyznano zatem płatność wynoszącą 8533,85 zł. Podniesione zaś w odwołaniu argumenty strony nie miały wpływu na wynik sprawy. O wymogu złożenia świadectwa oceny laboratoryjnej materiału siewnego wnioskodawca został pouczony, a składając wniosek złożył (podpisał) oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności.

W skardze L. K. zarzucił, że nie został przez organ przyjmujący wniosek należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, czym naruszono art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, że do chwili otrzymania od organu wezwania do złożenia określonego dokumentu nie był świadomy istnienia takiego obowiązku. Posiadał tylko dokument z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w postaci protokołu, który przedłożył w przekonaniu, że jest to właściwy dokument, którego żądano. Jednostka certyfikująca nie dopatrzyła się bowiem żadnych uchybień uznając nasiona z prowadzonej plantacji za produkt ekologiczny. Ponadto wezwanie powinno być skierowane do niego zdecydowanie wcześniej, a nie przeszło rok po złożeniu wniosku, w maju 2017 r., kiedy zbioru nasion dokonał na jesieni 2016 r., a ich sprzedaży na przełomie jesieni i zimy 2016/2017 r. Odwlekanie sprawy odbyło się z naruszeniem art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego w jego ocenie zaskarżona decyzja winna być uchylona.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor POR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

W ocenie Sądu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo uznał, że działka rolna M1 o powierzchni 4,30 ha na której uprawą w plonie głównym była rzodkiew oleista na materiał siewny nie spełniała kryterium kwalifikowalności określonego w przepisie § 9 ust. 2b rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", dlatego została wykluczona z płatności do wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji. W rezultacie skutkowało to odmową przyznania L. K.płatności ekologicznej do wymienionego wariantu oraz nałożeniem sankcji wieloletniej w wysokości 3 405,60 zł - stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L 181 z 2014 r., s. 48).

W toku postępowania, organ I instancji zwrócił się do skarżącego z wezwaniem do złożenia, odnośnie płatności do gruntu w wariancie 7.1 na którym uprawą była m.in. rzodkiew oleista na materiał siewny, wymaganego przepisem § 19 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", dokumentu - tj. kopii świadectwa oceny polowej materiału siewnego wydanego na podstawie przepisów o nasiennictwie lub zaświadczenie o wydaniu takiego świadectwa wydanego przez właściwego ze względu na położenie plantacji nasiennej wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, lub oświadczenie sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej lub wieloletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Wezwanie zostało wystosowane na podstawie § 19 ust. 6 wskazanego rozporządzenia, który stanowi że w przypadku gdy rolnik nie dokonał czynności, o której mowa w ust. 4a, 4b, 5 lub 5b, w terminie określonym w tych przepisach (tj. do 30 listopada roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej), kierownik biura powiatowego Agencji wzywa na piśmie rolnika do dokonania tej czynności, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Skarżący żądanego dokumentu nie dostarczył do dnia 30 listopada 2016 r., stąd organ wezwał rolnika o jego dostarczenie. Jak się okazało, rolnik nie posiadał wymaganego dokumentu, choć w świetle obowiązujących go przepisów i w dniu złożenia wniosku przywołany przepis istniał i obowiązywał rolników podejmujących zobowiązanie w działaniu rolnictwo ekologiczne w roku 2016.

W przywołanych okolicznościach zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. należy uznać za bezzasadny. Organ I instancji, zgodnie z zakresem wyznaczonym przez przepis art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisami szczególnymi zawartymi w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", w prowadzonym postępowaniu zbadał okoliczności związane z rozpoznaniem wniosku o przyznanie płatności ekologicznej PRO W 2014-2020 na rok 2016, w tym do spornej działki rolnej M1, która zgodnie z ustaleniem organu I instancji - podtrzymanymi w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji - nie spełniała kryterium uzyskania płatności, bowiem skarżący nie przedłożył w terminie do dnia 30 listopada 2016 r. ani na wezwanie organu dokumentu o którym mowa w § 19 ust. 5 rozporządzenia.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 12 k.p.a., poprzez "odwlekanie sprawy (przypominam złożenie wniosku 13 czerwca 2016 r. - wezwanie z 17 maja 2017 r.) i przesunięcie jej rozstrzygnięcia na ostatnią chwilę (wysłanie wezwania do usunięcia braków) pozostawiło bardzo mało czasu a wręcz uniemożliwiło uzupełnienie żądanego dokumentu".

Zgodnie z treścią art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast jak stanowi art. 35 § 4 k.p.a., przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. Dla postępowań w sprawie przyznania płatności ekologicznej PRO W 2014-2020, przepisami szczególnymi są między innymi przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, gdzie w myśl art. 31 wymienionej ustawy - terminem załatwienia sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia co do przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 jest dzień 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl powyższego, jak stanowi art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej (tj. w niniejszym przypadku kierownik biura powiatowego Agencji) zawiadamia strony (tj. wnioskodawcę - rolnika), podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (brzmienie przepisu art. 36 k.p.a. sprzed zmiany obowiązującej od 1 czerwca 2017 r.).

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 22 lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, powiadomił L. K. o niezałatwieniu sprawy związanej z przyznaniem płatności ekologicznej PROW 2014-2020 do dnia 1 marca 2017, podał także przyczynę zwłoki oraz wyznaczył nowy termin jej załatwienia do dnia 14 czerwca 2017 r. W nowo wyznaczonym terminie sprawa została załatwiona, bowiem decyzja w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016 została wydana w dniu (...) czerwca 2017 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.