Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 25 maja 2005 r.
I SA/Po 175/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr).

Sędziowie: NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd., WSA Katarzyna Nikodem.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi Wojskowego Zarządu Infrastruktury w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za (...) rok o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. Nr (...) Wójt Gminy określił Wojskowemu Zarządowi Infrastruktury w P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za (...) r. w kwocie (...) zł.

Organ I instancji ustalił, że Wojskowy Zarząd Infrastruktury na podstawie umowy z dnia (...) r. zawartej z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych pozostawał posiadaczem zależnym nieruchomości położonych na terenie Gminy S.

Te okoliczności sprawiają według organu I instancji, że na Wojskowym Zarządzie Infrastruktury ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, jako na posiadaczu nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (a od 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Uzasadniając decyzję Wójt Gminy stwierdził, że ustalił przedmiot opodatkowania na podstawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z treścią art. 21 ustawy - prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustalono, że podatnik posiadał w oparciu o umowę z (...) r. od 1.1. (...) do 31.12. (...) r. użytki gruntowe zaliczane w ewidencji do terenów Tr, K, Bi, Ws, dr o powierzchni (...) m2.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojskowego Zarządu Infrastruktury w P. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) r. w sprawie (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji prezentuje pogląd, iż Nadleśnictwo C. nie jest obciążone podatkiem od nieruchomości za grunty znajdujące się w zarządzie Dyrekcji Lasów Państwowych ale jest nim obciążona strona skarżąca na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych.

Według organu odwoławczego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nie objętych obowiązkiem podatkowym na podstawie ust. 1 pkt 3, ciąży odpowiednio na nadleśnictwach i na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, faktycznie władających nieruchomościami i obiektami budowlanymi nie złączonymi trwale z gruntem. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym oraz grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Wojskowy Zarząd Infrastruktury posiada przedmiotowy grunt na podstawie umowy, której podstawa zawarcia wynika z uregulowań ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Nadleśnictwo C. zaś sprawuje zarząd nad przedmiotowymi terenami, co jednak nie oznacza, że nimi "faktycznie włada". Zauważyć należy, że władztwo to może być skutecznie ograniczane przez Wojsko w okresach czynnego wykorzystania przedmiotowych nieruchomości. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że posiadaczem nieruchomości, sprawującym faktyczne władztwo jest Wojskowy Zarząd Infrastruktury.

Organ odwoławczy stwierdził również, że podstawą decyzji wymiarowej były dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Powołując się na dokumenty dołączone do akt podatkowych organ odwoławczy przytacza sposób wyliczenia wysokości podatku od nieruchomości.

Wynika z nich, że opodatkowano podatkiem od nieruchomości grunty powstałe i grunty pod jeziorami.

Samorządowe Kolegium odwoławcze uznało też, że organ podatkowy I instancji słusznie ustalił, że nieruchomości stanowiące "poligon" (nie zakwalifikowane jako grunty rolne lub leśne), które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczące nieruchomości lub ich części zwolnionych od podatku od nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw.

Zwolnieniem tym objęto niektóre grunty i obiekty w parkach narodowych, mianowicie grunty położone na obszarach objętych ochrona ścisłą, czynną lub krajobrazową, a także budynki i budowle trwale związane z gruntem, służące bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody - w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody.

Co do pojęć ochrony ścisłej, częściowej i krajobrazowej należy odwołać się tutaj do art. 2a pkt 3-5 i nast. ustawy w związku z art. 26 z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Tereny te podlegały wyłączeniu od opodatkowania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opatach lokalnych, stanowiącego, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Obszar chronionego krajobrazu, który utworzony został uchwałą nr XXV/138/95 Rady Gminy z dnia 7 sierpnia 1995 r., a taki status mają grunty wchodzące w skład poligonu.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. Wojskowy Zarząd Infrastruktury w P. zarzucił:

1.

naruszenie przepisów prawnych ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i nr 120, poz. 1268) oraz wynikającego z niej rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454),

2.

naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) poprzez przyjęcie iż grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawiony drzew i krzewów w rozumieniu art. 3, pkt 1, lit. a) ustawy z dnia 28 kwietnia 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 z późn. zm.) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ponadto naruszenie prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 11 Dz. U. z 1991 r. Nr 9 poz. 31 z późn. zmianami oraz art. 14 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 114 poz. 492 w związku z Uchwałą nr XXV 138/95 Rady Gminy z dnia 7 sierpnia 1995 r. o utworzeniu Chronionego Krajobrazu.

3.

wydanie rozstrzygnięcia bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Według strony skarżącej grunty opodatkowane przez organy samorządowe w zaskarżonej decyzji znajdujące się w Zarządzie Lasów Państwowych są gruntami leśnymi, wykorzystywanymi jako poligon wojskowy. Strona skarżąca twierdzi, że wypisy z rejestru gruntów, będące podstawą określenia przedmiotu opodatkowania obarczone są błędem, przez określenie ich jako tereny różne.

Według strony skarżącej aktualizacja, weryfikacja i wprowadzanie zmian w stosunku do nieruchomości, które nie znajdują się w zarządzie MON nie należy do strony wojskowej.

Strona skarżąca twierdzi też, że dla przedmiotowych nieruchomości prowadzona jest gospodarka leśna przez właściwe nadleśnictwo.

O tym, że przedmiotem opodatkowania są tereny leśne jest według strony skarżącej wniosek Ministra Obrony Narodowej skierowany do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o przekazaniu w użytkowanie gruntów leśnych - m.in. teren poligonu wojskowego B.

Podatek leśny uiszcza zarządca przedmiotowych terenów.

Strona skarżąca wskazuje na to, że samorządy lokalne doprowadziły do zmiany klasyfikacji gruntów leśnych, wprowadzając oznaczenie - tereny różne. Jest to zdaniem strony skarżącej niezgodne z ustawą - prawo geodezyjne i kartograficzne.

Wojskowy Zarząd Infrastruktury informuje również, że ponosi opłaty z tytułu użytkowania terenów leśnych na rzecz zarządcy przedmiotowych nieruchomości.

Strona skarżąca zaprzecza, by zawarła z Nadleśnictwem C. umowę użytkowania. Świadczy o tym nie zachowanie formy aktu notarialnego, co winno skutkować w oparciu o art. 245 § 2 k.c. i art. 73 k.c. nieważnością tej umowy. Umowa nie zawiera uregulowania o pobieraniu pożytków przez stronę skarżącą.

Zakres korzystania przez jednostkę wojskowa z przedmiotowych terenów ogranicza się do przeprowadzenia szkoleń poligonowych.

To świadczy według strony skarżącej, że nie sprawuje ona faktycznego władztwa nad przedmiotowymi nieruchomościami. Strona skarżąca twierdzi również, że tych nieruchomości nie posiada. Nie wykonuje bowiem władztwa faktycznego.

Jest jedynie dzierżycielem przedmiotowych nieruchomości.

Nadto strona skarżąca zarzuca, że na terenie poligonu wojskowego w B. znajdują się obszary chronionego krajobrazu, które są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok (...) były nieruchomości przekazane Wojskowemu Zarządowi Infrastruktury na podstawie umów z (...) r. i umowy z (...) r. Wprawdzie umowy te zostały nazwane umowami użytkowania lecz dla obowiązku podatkowego nie ma znaczenia treść umowy lecz kwestia podmiotowości podatkowej podmiotu, który na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych przejął przedmiotowe nieruchomości.

Niesporne winno być, że na podstawie wyżej wymienionych umów przekazano zarówno lasy jak i inne tereny, figurujące w ewidencji gruntów jako tereny różne, użytki rolne, wody, łąki, pastwiska, tereny zabudowane, bagna, tereny przez które przebiega gazociąg.

Niesporne winno być to, że organ samorządowy nie opodatkował zaskarżoną decyzją przekazanych stronie skarżącej lasów. Należało zatem uznać, że z tego powodu nie ma zastosowania w sprawie przywołany przez stronę skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie I SA/Ol 50/05. W sprawie tej bowiem niesporne było, że wojsku przekazano grunty leśne, a te podlegają podatkowi leśnemu.

Za niesporne należało też uznać to, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości grunty figurują i figurowały w roku (...) jako grunty różne.

Przedmiotem opodatkowania były więc nie lasy a grunty różne, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W stanie prawnym obowiązującym w roku (...) podatnikiem podatku od nieruchomości pozostających w zarządzie Lasów Państwowych były nadleśnictwa. Nadleśnictwa są jednostką organizacyjną Lasów Państwowych, na których ciąży obowiązek płacenia podatku od nieruchomości, które nie znajdują się we władaniu innych podmiotów.

W uchwale NSA z 19 sierpnia 1996 r. - FPK 9/96 sąd stwierdził, że gdy w wyniku umowy cywilnoprawnej zawartej przez jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych przekazano w posiadanie zależne nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa - obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu zależnym.

W stanie prawnym obowiązującym w latach (...),(...),(...),(...) obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości pozostających w zarządzie Lasów Państwowych ciążył na nadleśnictwach, faktycznie władających nieruchomościami (art. 2 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych).

W przypadku przekazania umową cywilnoprawną faktycznego władztwa nad nieruchomościami pozostającymi w zarządzie lasów państwowych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (art. 2 ust. 1 pkt 4).

W niniejszej sprawie faktyczne władztwo nad przedmiotowymi nieruchomościami zostało przekazane stronie skarżącej protokołami zdawczo-odbiorczymi.

Z tego powodu od (...) roku strona skarżąca (a nie inna jednostka wojskowa) jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

W identyczny sposób określono podatnika w stanie prawnym obowiązującym w roku (...) i (...) (art. 3 ust. 2 i ust. 1 pkt 4).

Skoro strona skarżąca posiada przymiot podatnika podatku od nieruchomości, to należało rozważyć, czy właściwie określono przedmiot opodatkowania. W skardze strona skarżąca twierdzi, że wprawdzie organy samorządowe oparły się o ewidencję gruntów, lecz jej zdaniem ta ewidencja jest obarczona błędem polegającym na tym, że przedmiot opodatkowania winien figurować w ewidencji gruntów jako las a nie jako teren różny.

Podstawą wymiaru podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 200 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Dane zawarte w ewidencji majaą walor dokumentu urzędowego o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Stanowią więc dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów winien wszcząć procedurę ich zmiany w starostwie powiatowym, prowadzącym ewidencję.

W niniejszej sprawie strona skarżąca takiej procedury nie uruchomiła, przedstawiając zarzut w skardze.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że przedmiotem przekazania w posiadanie zależne były zarówno lasy jak i tereny różne. Już wówczas strona skarżąca winna się orientować, że przekazano jej nie tylko lasy. Dopóki więc z ewidencji gruntów wynika, że przedmiot opodatkowania jest przedmiotem, który podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości dopóty organy podatkowe są związane treścią ewidencji gruntów.

Z uzasadnienia skargi wynika, że strona skarżąca nie kwestionuje ani powierzchni przedmiotu opodatkowania ani zastosowanych stawek.

Wynika z tego wniosek, że skarżący kwestionuje zasadność opodatkowania, nie mając zastrzeżeń do opisania przedmiotu opodatkowania (powierzchnia).

Twierdzi jedynie, że rzeczywisty stan gruntów podlegających opodatkowaniu jest inny niż wynika to z aktualnej ewidencji gruntów.

Jak już wyżej wskazano powyższe zarzuty Sąd uznał za nieuzasadnione.

Ustosunkowując się do zarzutu o zwolnienie z mocy prawa terenu chronionego krajobrazu należało zauważyć, że art. 7 ust. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje zwolnienie podatkowe nieruchomości od powyższego podatku na podstawie odrębnych ustaw. Zgodnie z art. 14 ust. 13 ustawy o parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody grunty objęte ochroną ścisłą, częściową lub krajobrazową, budynki i budowle trwale z gruntem związane, służące bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody, są zwolnione z podatków i opłat określonych w innych ustawach, z wyjątkiem podatku leśnego obliczanego według zasad określonych dla lasów ochronnych oraz podatku rolnego od gruntów rolnych obliczanego według zasad określonych w odrębnych ustawach. Pojęcia ochrony ścisłej, częściowej i krajobrazowej zdefiniowane zostały w art. 2a pkt 3-5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Pod pojęciem ochrony ścisłej rozumie się całkowite zaniechanie ingerencji człowieka w stan ekosystemów i składników przyrody; pod pojęciem ochrony częściowej rozumie się czynną ochronę ekosystemów i składników przyrody w celu przywrócenia stanu naturalnego lub ich utrzymania w stanie zbliżonym do naturalnego; poprzez pojęcie ochrony krajobrazowej - rozumie się natomiast zrównoważony rozwój obszaru oraz zachowanie cech charakterystycznych krajobrazu. Wprowadzenie form ochrony przyrody takich jak obszar chronionego krajobrazu, o których mowa w art. 26 i 28-31 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, następuje, w drodze rozporządzenia wojewody, które określa nazwę obszaru lub obiektu, jego położenie, w miarę potrzeb otulinę oraz zakazy dla nich właściwe wybrane spośród wy mienionych w art. 26a ust. 1 i art. 31a ww. ustawy.

Zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje zatem obszaru chronionego krajobrazu, który utworzony został uchwałą nr XXV/138/95 Rady Gminy z dnia 7 sierpnia 1995 r..

Zwolnienie powyższe dotyczy gruntów podlegających ochronie ścisłej, częściowej lub krajobrazowej w parkach narodowych i rezerwatach przyrody. Zwolnieniem tym nie objęto obszaru chronionego - a więc przedmiotowych gruntów.

Mając na uwadze powyższe argumenty skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

/-/K.Nikodem /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont