Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1026825

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 23 lutego 2009 r.
I SA/Po 1591/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Violetta Mielcarek (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L G o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy z tytułu podatku od towarów i usług za VII, IX i XII 2003 r. postanawia: 1. udzielić skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę (...); 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Uzasadnienie faktyczne

Wpis od skargi wynosi (...).

Skarżąca LG złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu (...). wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony w A na stanowisku (...). Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości około (...)netto. Wskazała, że z załączonego do wniosku zaświadczenia wynika, iż średnie miesięczne wynagrodzenie wynosi (...). Wynagrodzenie to obejmuje jednorazową premię, którą otrzymała w (...). Oświadczyła, że mieszka z mamą, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. Mama jest na rencie inwalidzkiej i otrzymuje (...). Wspólnie z matką jest właścicielem nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż złożyła (...) skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu w łącznej kwocie (...). Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Posiada dom o powierzchni (...) m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości (...) brutto, matka z tytułu renty (...) brutto. Do pisma załączyła rachunki potwierdzające ponoszone wydatki. Po opłaceniu wszystkich należności na życie, jak wskazała, pozostaje jej i matce po (...) na osobę.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia (...). do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy LG pismem z dnia (...) wskazała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około (...), przy czym (...). Skarżąca podała, że zarówno ona jak i jej matka nie posiadają samochodu osobowego, nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączyła kserokopie rocznych zeznań podatkowych za (...) oraz kserokopie z wyciągów z rachunku bankowego należącego do niej za ostatnie (...) miesiące.

Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę (...).

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od wpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1)

w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w kwocie około (...) brutto, matka, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie (...) brutto. Skarżąca razem z matką posiada dom o powierzchni (...) m2. Z kserokopii z wyciągów z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego w C wynika, że saldo na dzień (...) wynosiło (...), na dzień (...) i na dzień (...). Na uwagę wnioskodawczyni zasługuje fakt, że dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez ograniczenie innych wydatków. Jak już wyżej wskazano prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty (...) do kwoty (...) stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącej. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżąca nie była w stanie ich ponieść będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Na uwagę wnioskodawczyni zasługuje ponadto, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę okoliczność, iż wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...) sprawy, w których wpis wynosi po (...) od skargi, a zatem łącznie (...).

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.