Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1606109

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 19 maja 2011 r.
I SA/Po 156/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Roman Wiatrowski (spr.).

Sędziowie WSA: Katarzyna Wolna-Kubicka, Dominik Mączyński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wniosku podatnika o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) listopada 2007 r., Nr (...) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił spółce z o.o. "S." zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

Spółka w dniu (...) listopada 2007 r. wystąpiła o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji.

W dniu (...) listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego PW wystawił wobec Spółki tytuł wykonawczy.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

W dniu (...) listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego PW na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego wszczął egzekucję administracyjną z prowadzonego dla spółki rachunku bankowego, w następstwie czego została zaspokojona należność określona w decyzji z dnia (...) listopada 2007 r.

Postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia (...) listopada 2007 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) grudnia 2007 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia (...) maja 2010 r., sygn. (...).

Do rozstrzygnięcia pozostał wniosek strony z dnia (...) listopada 2007 r.

Decyzją z dnia (...) września 2010 r., Nr (...) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. umorzył postępowanie w części dotyczącej wniosku podatnika z dnia (...) listopada 2007 r. o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r., gdyż uznał go za bezprzedmiotowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie zgodnie z wnioskiem strony z dnia (...) listopada 2007 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r., Nr (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wstrzymania wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r., z uwagi na jej wcześniejsze wykonanie. Organ I instancji na dzień wydania decyzji z dnia (...) września 2010 r. nie mógł orzekać w sprawie wstrzymania wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r. bowiem zobowiązanie określone w tej decyzji zostało wcześniej wyegzekwowanie, co oznacza wykonanie decyzji. Tymczasem mając na uwadze art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. - dalej: "O.p."), w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2009 r. organ stwierdził, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie decyzje, które nadają się do wykonania. Innymi słowy bezprzedmiotowy jest wniosek o wstrzymanie, gdy decyzja została już wykonana.

Z uwagi na zamknięty charakter sprawy w tym sensie, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji wymiarowej, której wykonalność miała być wstrzymana, została wyegzekwowana, nie jest możliwe zdaniem organu orzekanie w tej sprawie.

Organ wskazał również, że przedmiotowe postępowanie dotyczy umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji i badaniu podlega wyłącznie istnienie przesłanek warunkujących umorzeniem postępowania, nie zaś kwestia prawidłowości nie przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych.

Spółka zarzuciła organowi I instancji nie przeprowadzenie jakiejkolwiek oceny merytorycznej wniosku podatnika z dnia (...) listopada 2007 r. o wstrzymanie wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia (...) listopada 2007 r., Nr (...) określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty przedstawione poprzednio w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem takiego naruszenia prawa, które wymagałoby wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje to, czy w stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku podatnika o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r. określającej Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

Zgodnie z art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 224 § 1 O.p., w brzmieniu przed 1 stycznia 2009 r. wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a i art. 224c.

Art. 224 § 2 O.p. stanowił, że organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym.

W sprawie wstrzymania wykonania decyzji postanawia:

1)

organ, który wydał decyzję - do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu;

2)

organ odwoławczy - po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy (art. 224 § 4 O.p.).

Natomiast z art. 224a § 1 O.p.,w brzmieniu obowiązującym przed 01.01. 2009 r., stanowił, ze organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w całości lub w części do dnia wydania ostatecznej decyzji lub, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku:

1)

przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d - wstrzymanie wykonania decyzji następuje do wysokości zabezpieczenia, lub

2)

zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę przez ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia - wstrzymanie wykonania decyzji następuje do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., nie wstrzymuje się wykonania decyzji nieostatecznych ponieważ zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Możliwe jest natomiast wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, ponieważ art. 239e O.p. stanowi, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Zgodnie natomiast z art. 239f § 1 O.p. Organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego:

1)

na wniosek - po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 - do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub

2)

z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

Podzielić należy pogląd organu odwoławczego zajęty w zaskarżonej decyzji, że z istoty wstrzymania wykonania decyzji wynika, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie decyzje, które nadają się do wykonania a contrario: bezprzedmiotowy jest wniosek o wstrzymanie gdy decyzja została już wykonana.

W rozpatrywanej sprawie nie pozostaje sporne, że w dniu (...) listopada 2007 r. Spółka wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r., Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określającej spółce z o.o. "S." zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

W wyniku wszczętego w dniu (...) 11.2007 r. postępowania egzekucyjnego cała kwota zobowiązania objętego decyzją z dnia (...) 11.2007 r. została wyegzekwowana.

W tej sytuacji podzielić należy pogląd organu podatkowego, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji wymiarowej, której wykonalność miała być wstrzymana, została wyegzekwowana, nie jest możliwe orzekanie w tej sprawie i w konsekwencji należało umorzyć postępowanie.

W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę również na jeszcze jedną okoliczność, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu administracyjnego organ podatkowy nie ma już kompetencji do wstrzymania wykonania decyzji.

Art. 239 F O.p. (poprzednio 224a § 1 O.p.) stanowi bowiem, że organ podatkowy postanawia o wstrzymaniu wykonania decyzji najpóźniej do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. zostało ostatecznie zakończone wyrokiem NSA z dnia (...) 02.2010 r. o sygn. akt (...). Zatem w dniu (...) września 2010 r. organ podatkowy nie miał już kompetencji do merytorycznego rozstrzygania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Nie można natomiast podzielić zarzutów skargi, że organy podatkowe były zobligowane do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wstrzymania wykonania decyzji na podstawie następujących wyroków:

- Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia (...) 02.2010 r. sygn. akt (...),

- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia (...) 05.2010 r. sygn. akt (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., którego wyrok był zobowiązany wykonać Dyrektor Izby Skarbowej w P., nie wskazywał na obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy wstrzymania wykonania decyzji.

Sąd stwierdził naruszenie art. 224a § 1 pkt 1 w związku z art. 33d-33g oraz art. 120 O.p. poprzez orzekanie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia (...) 11.2007 r. w sytuacji gdy organ podatkowy nie rozstrzygnął wniosku strony z dnia (...) 11.2007 r. o przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania, wynikającego z decyzji z dnia (...) 11.2007 r., w formie czeku potwierdzającego przez krajowy bank wystawcy czeku. To zdaniem Sądu zadecydowało o uchyleniu wcześniej wydanych postanowień w sprawie odmowy wstrzymania wykonania tj. postanowienia Dyrektora UKS w P. z dnia (...) 11.2007 r. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) 12.2007 r.

Sąd zważył, iż mimo, że powyższe postanowienia "nie wywierają już skutku w nich określonego, jako nieodpowiadające prawu - nie mogą pozostawać w obrocie prawnym."

Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że nie można powyższego stwierdzenia Sądu jak i całego uzasadnienia wyroku z dnia (...) 05.2010 r. traktować jako zalecenia merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji (już wykonanej). Przeciwnie w omawianym wyroku Sąd wskazał, że postanowienia w przedmiocie wykonania decyzji wymiarowej nie wywołują już skutku.

Decyzja, aby można ją było wstrzymać musi być wykonalna, natomiast przedmiotowa decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia (...) 11.2007 r. nie jest już wykonalna bowiem została wykonana w drodze postępowania egzekucyjnego (...) 11.2007 r. zajęto rachunek bankowy podatnika w wyniku którego to zajęcia wyegzekwowano całość zobowiązania.

W tym miejscu podkreślić należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku z dnia z dnia (...) 02.2010 r. sygn. akt (...), stwierdził iż "stan sprawy ma już charakter zamknięty - w tym sensie, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji wymiarowej, której wykonalność miała być wstrzymana, została już wyegzekwowana, co oznacza, że decyzja ta została wykonana."

Na aktualną niewykonalność decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia (...) 11.2007 r. nie mogą mieć wpływu stwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. nieprawidłowości w kwestii przyjęcia zastawu, czy też prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Stwierdzone nieprawidłowości i uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia (...) 05.2010 r. sygn. akt (...) miało jedynie na celu realizację zasady kontroli administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Należy zwrócić bowiem uwagę, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądów administracyjnych nad administracją publiczną sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zatem prawidłowo organ I instancji uznał, że orzekając w dniu (...) września 2010 r. w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) listopada 2007 r. ma do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania i umorzył postępowanie w tym zakresie.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.