Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1946514

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 9 grudnia 2015 r.
I SA/Op 474/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz.

Sędziowie WSA: Marzena Łozowska (spr.), Anna Wójcik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Prudnik na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 lipca 2015 r., nr PT-I/44070-0120/14/KAC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r.

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 3 października 2014 r. nr PP/4403-25/14/JJ,

II.

zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 706,00 zł (słownie złotych: siedemset sześć 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) (dalej powoływanej jako: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania Gminy Prudnik (dalej jako: skarżąca, strona, Gmina) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 3 października 2014 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. w wysokości 2.636 zł i stwierdzającej nadpłatę za ww. okres rozliczeniowy w wysokości 1.882 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Gmina Prudnik, będąca czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, złożyła do Urzędu Skarbowego w Prudniku wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. w wysokości 4.518 zł oraz wniosek o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 173.160 zł wraz z deklaracją korygującą rozliczenie w VAT za czerwiec 2010 r., w której wykazała podatek należny w wysokości 4.784 zł oraz podatek naliczony w wysokości 177.944 zł. Do wniosku dołączono zestawienie faktur VAT będących podstawą do odliczenia podatku naliczonego w ww. okresie rozliczeniowym. W pierwotnie złożonej deklaracji VAT- 7 za ten miesiąc Gmina wykazała w podatku od towarów i usług kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 4.518 zł, która to kwota została wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE) z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie C-280/10 (Kopalnia Odkrywkowa Polski Trawertyn) oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 1/13. Załączona do wniosku korekta uprzedniej deklaracji VAT-7 polegała na zwiększeniu kwoty podatku naliczonego do odliczenia i dotyczyła poniesionych bezpośrednio przez Gminę wydatków z tytułu nabycia usług dostawy energii elektrycznej i cieplnej (mediów) oraz zakupów inwestycyjnych związanych z: rozbudową cmentarza komunalnego, budową inkubatorów przedsiębiorczości, budową schronisk młodzieżowych wykorzystywanych przez Gminę i jej jednostki budżetowe, działających w charakterze podatników VAT czynnych do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Prudniku decyzją z dnia 3 października 2014 r. wydaną na podstawie art. 74a i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b O.p. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. w wysokości 2.636 zł i stwierdził nadpłatę za ww. okres rozliczeniowy w wysokości 1.882 zł.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że ustalenia poczynione w trakcie czynności sprawdzających podjętych na skutek złożenia skorygowanej deklaracji i ww. wniosku o stwierdzenie nadpłaty, uzasadniały wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku VAT za badany okres. W wyniku tego postępowania wymiarowego wydana została decyzja z dnia 26 września 2014 r., określająca Gminie kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 2.636 zł, w miejsce zadeklarowanego (w deklaracji korygującej) zwrotu w wysokości 173.160 zł.

Ustalona w ww. decyzji wymiarowej kwota podatku VAT za badany okres stanowiła konsekwencję przyjęcia, że Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w ramach inwestycji, które w efekcie końcowym zostały nieodpłatnie (na podstawie protokołów "PT") przekazane odrębnym od skarżącej podatnikom VAT, tj. jej jednostkom budżetowym, a to oznacza, że Gmina, dokonując zakupów związanych z realizowaną inwestycją, nie wykonywała tych czynności w ramach działalności opodatkowanej (nie występowała jako podatnik VAT), a tym samym powyższe zakupy nie miały związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Gminę. Nadto stwierdzono, że Gmina obowiązana była do częściowego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tzw. wydatków mieszanych, tj. w oparciu o ustaloną przez organ na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.- dalej powoływana jako "u.p.t.u.") proporcję, co skutkowało zmniejszeniem kwoty podatku naliczonego do odliczenia z tego tytułu. Jednocześnie nie zakwestionowano podatku należnego, który został przyjęty za rozliczeniem Gminy dokonanym w deklaracji podatkowej.

Organ I instancji wskazał, że dokonane w decyzji wymiarowej z dnia 26 września 2014 r. skorygowanie rozliczenia Gminy za czerwiec 2010 r. oznaczało, iż w przedmiotowej sprawie był on zobligowany do określenia nadpłaty w VAT za ww. miesiąc w drodze decyzji. Z ustaleń organu wynikało, iż kwota nadpłaty za badany okres rozliczeniowy wynosi 1.882 zł. Ustalona przez organ kwota nadpłaty była zatem niższa od kwoty wykazanej we wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia: art. 72 § 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b O.p., art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.t.u., art. 86 ust. 1 u.p.t.u.

Uzasadnienie odwołania zasadniczo sprowadzało się do zakwestionowania przesłanek będących podstawą wydania decyzji wymiarowej, określającej wysokość zobowiązania w podatku VAT za badany okres, którą organ I instancji uwzględnił wydając przedmiotową decyzję w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

Pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji wymiarowej, że zamiar nieodpłatnego przekazania inwestycji jednostce budżetowej pozbawia Gminę prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki inwestycyjne na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Przeciwnie, Gmina ponosząc wydatki na realizowane przez siebie inwestycje, których efekt końcowy przekazuje swojej jednostce budżetowej, zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - powierzone jednostce (działającej w imieniu i na rachunek Gminy) mienie wykorzystywane jest do prowadzenia działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Na potwierdzenie słuszności prezentowanego stanowiska powołał się na orzecznictwo TSUE oraz krajowych sądów administracyjnych (m.in. wyroki TSUE: z dnia 29 kwietnia 2004 r., w sprawie C-137/02 i z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie C-280/10; wyrok NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt I FSK 938/14; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1262/12, z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1458/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 983/13; wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 54/13).

Pełnomocnik zarzucił ponadto, że w postępowaniu wymiarowym nie było podstaw do zastosowania wskaźnika proporcji (art. 90 ust. 3 u.p.t.u.) z uwagi na wyłączenia przewidziane w przepisie art. 90 ust. 5 i 6 u.p.t.u. (jedynymi czynnościami zwolnionymi od VAT wykonywanymi przez Gminę była sprzedaż mieszkań, stanowiących jej majątek).

Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym i przeanalizowaniu zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 24 lipca 2015 r.

W jej uzasadnieniu w pierwszej kolejności zaznaczył, że spór w sprawie dotyczy wysokości nadpłaty, jaka wystąpiła w Gminie Prudnik w podatku od towarów i usług za badany okres. Wysokość nadpłaty (czy też jej istnienie w ogóle) zależy od prawidłowości skorygowanego przez podatnika rozliczenia za dany miesiąc, które stanowi podstawę oceny, czy uprzednio wpłacony do urzędu skarbowego podatek był w wysokości należnej, czy też wyższej od należnej. Złożony przez Gminę wraz z korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2010 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za ten miesiąc zainicjował przedmiotowe postępowanie w sprawie nadpłaty w tym podatku.

Natomiast celem weryfikacji prawidłowości dokonanego przez Gminę w ww. korekcie rozliczenia podatku od towarów i usług, z urzędu zostało wszczęte odrębne postępowanie podatkowe (wymiarowe) w zakresie podatku od towarów i usług za badany okres i w wyniku tego postępowania wydana została decyzja z dnia 26 września 2014 r., określająca Gminie kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 2.636 zł, w miejsce zadeklarowanego (w deklaracji korygującej) zwrotu w wysokości 173.160 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy ww. decyzję wymiarową, uznając za prawidłowe stanowisko organu I instancji m.in. w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Gminę w związku z inwestycjami, które po ich zakończeniu zostały nieodpłatnie przekazane gminnym jednostkom budżetowym (odrębnym od Gminy podatnikom VAT, które wykonują w oparciu o otrzymane inwestycje czynności opodatkowane).

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nieuzasadniony jest wniosek Gminy o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 2010 r. w żądanej przez Gminę wysokości, tj. w kwocie 4.518 zł. Rozliczenie w podatku od towarów i usług za badany okres wynika bowiem bezpośrednio z decyzji wymiarowych organu I i II instancji (włączonym do akt przedmiotowej sprawy), które uchyliły skutki podatkowe wynikające ze złożonej przez Gminę korekty deklaracji VAT-7. Skoro w decyzji określono Gminie zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.636 zł w miejsce zadeklarowanej pierwotnie i wpłaconej przez Gminę na rachunek bankowy urzędu skarbowego kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości 4.518 zł, to tym samym kwota nadpłaconego przez Gminę podatku od towarów i usług wyniosła w przedmiotowym okresie 1.882 zł (4.518 zł -2.636 zł.).

Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów (tożsamych z zarzutami podniesionym w postępowaniu wymiarowym) dotyczących zasadności wydania decyzji wymiarowej, określającej wysokość zobowiązania w podatku VAT za badany okres. W szczególności za decyzją wymiarową wskazał, że Gmina, nabywając towary i usługi celem zrealizowania inwestycji, którą zamierzała nieodpłatnie udostępnić własnej jednostce budżetowej (będącej odrębnym podatnikiem), nie nabywała ich do działalności gospodarczej i tym samym nie działała w charakterze podatnika VAT, co wyklucza możliwość odliczenia przez nią podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur. Natomiast konieczność zastosowania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u., wynikała z faktu, że w badanym okresie sprzedaż zwolniona nie występowała u skarżącej wyłącznie, jak podkreślono w odwołaniu, z tytułu sprzedaży mieszkań (lokali) będących majątkiem Gminy, bowiem z rejestrów sprzedaży i załączonych do akt sprawy faktur wynika, iż na sprzedaż zwolnioną składały się - poza sprzedażą lokali - takie czynności jak: najem lokali, dzierżawa gruntów (terenów), opłaty za bezumowne korzystanie, które nie mogą zostać zaliczone do dostaw, o których mowa w art. 90 ust. 5 czy 6 u.p.t.u. Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej, prawidłowo ujęto je przy obliczaniu proporcji za 2010 r.

Zatem, skoro dokonana przez organ podatkowy korekta rozliczenia Gminy za badany okres w zakresie wydatków związanych z przedmiotowymi inwestycjami była uzasadniona jedynie częściowo, to tym samym zaistniały podstawy, by nadpłatę, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, określić w wysokości niższej od wnioskowanej przez Gminę. Wskutek tego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 72 § 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b O.p.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję pełnomocnik Gminy wniósł o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 72 § 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w żądanej kwocie w sytuacji istnienia tej nadpłaty w kwocie określonej przez stronę; art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez uznanie, iż Gmina, ponosząc wydatki na przedmiotowe inwestycje, nie działała w charakterze podatnika podatku VAT; art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. poprzez przyjęcie, że nie istnieje związek pomiędzy wydatkami na ww. inwestycje dokonanymi przez Gminę, a wykonaniem przez Gminę czynności opodatkowanych za pośrednictwem gminnych jednostek budżetowych; art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez naruszenie zasad neutralności oraz równości w związku z pozbawieniem Gminy prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie skargi stanowiło powtórzenie wywodów zawartych już w odwołaniu, sprowadzających się do zakwestionowania przesłanek będących podstawą wydania decyzji wymiarowej, określającej wysokość zobowiązania w podatku VAT za badany okres, którą organ II instancji uwzględnił wydając przedmiotową decyzję w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

Pełnomocnik Gminy ponownie powołał się na orzecznictwo krajowych sądów administracyjnych jak i na orzecznictwo TSUE, które w jego ocenie potwierdza prawidłowość stanowiska skarżącej, że skoro Gmina poniosła wydatki inwestycyjne, które służyły prowadzeniu działalności opodatkowanej VAT przez jednostkę budżetową, to Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego. Wynika to również z faktu, że rozwiązanie proponowane przez organy podatkowe prowadziłoby do naruszenia fundamentalnej dla podatku VAT zasady neutralności (przykładowo wydane na tle zbieżnego stanu faktycznego wyroki w sprawach o sygn. akt: I SA/Rz 513/14 z dnia 5 sierpnia 2014 r. oraz I SA/Bd 119/14 z dnia 27 stycznia 2014 r.), jak również pozbawiłoby podatnika podstawowego prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z samej konstrukcji podatku VAT jako podatku od wartości dodanej, podczas gdy wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia mogą być stosowane jedynie wyjątkowo.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lipca 2015 r., na podstawie której, utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 3 października 2014 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. w wysokości 2.636 zł i stwierdzającej nadpłatę za ww. okres rozliczeniowy w wysokości 1.882 zł.

Zasadniczo spór w postępowaniu dotyczącym nadpłaty sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii, czy po stronie Gminy wystąpiła nadpłata w podatku od towarów i usług za kontrolowany okres rozliczeniowy będąca wynikiem zajętego przez stronę stanowiska, że przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z przeprowadzonymi przez Gminę inwestycjami, przekazanymi następnie nieodpłatnie gminnej jednostce budżetowej, która wykorzystuje je do prowadzenia sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Skarżąca Gmina uważała, że takie prawo jej przysługuje. Jej zdaniem w sytuacji, gdy w zastępstwie danej gminy czynności opodatkowane wykonuje jej jednostka budżetowa, przyjąć należy dla potrzeb podatku od towarów i usług, że czynności te wykonuje sama gmina. Konsekwencją powyższego stanowiska było złożenie przez Gminę Prudnik stosownej korekty deklaracji wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług. Natomiast wedle organu brak jest podstaw prawnych do dokonania takiego odliczenia, ponieważ Gmina Prudnik nabywając towary i usługi celem zrealizowania inwestycji, którą udostępniła nieodpłatnie własnej jednostce budżetowej - nie nabywała ich do działalności gospodarczej i tym samym nie działała w charakterze podatnika VAT. Powyższe stanowisko organu znalazło swój wyraz w decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 26 września 2014 r. określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego (2.636 zł), utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 lipca 2015 r. i miało ono bezpośredni wpływ na zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję w przedmiocie nadpłaty.

Na wstępie przypomnieć należy unormowania prawne dotyczące nadpłaty. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. - w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie - za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z kolei art. 73 § 1 pkt 1 O.p. stanowi, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Stosownie do art. 75 § 1 O.p., jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Z art. 75 § 2 pkt 1 O.p. wynika, że uprawnienie określone w § 1 przysługuje również podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, jeżeli w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. W takim przypadku, zgodnie z art. 75 § 3 O.p., równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatnik obowiązany jest złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (art. 75 § 4 O.p.).

Zatem za nadpłatę uznać należy kwotę nadwyżki wpłaty dokonanej przez podatnika nad wynikającą z ustawy kwotą podatku, co oznacza, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia, obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. W świetle brzmienia art. 72 § 1 O.p. za świadczenie nadpłacone przyjmuje się zatem stan, gdy podatnik co do zasady jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Natomiast świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany. W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. Zatem z istoty instytucji nadpłaty wynika, że występuje ona, gdy w wyniku błędu podatnik zapłacił więcej niż powinien, bądź dokonał wpłat kwot, co do których nie istniał obowiązek zapłaty (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt I FSK 724/15 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 415/15 - dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że z lektury uzasadnienia zaskarżonego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia wynika, iż organ odwoławczy orzekając w przedmiocie nadpłaty odwołał się do ww. decyzji wymiarowej Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 lipca 2015 r., którą utrzymał w decyzję organu I instancji określającej Gminie Prudnik kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. w wysokości 2.636 zł. Zatem rozstrzygając w przedmiocie nadpłaty organ uznał, że nie jest uzasadniony wniosek Gminy o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 2010 r. w żądanej przez nią wysokości, skoro w decyzji wymiarowej wydanej przez organ I, utrzymanej w mocy przez organ II instancji, określono Gminie zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.636 zł w miejsce zadeklarowanej pierwotnie i wpłaconej przez Gminę na rachunek bankowy urzędu skarbowego kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości 4.518 zł. Było to konsekwencją rozumienia pojęcia nadpłaty (w znaczeniu wyżej określonym), prowadzącego do wniosku, że w realiach tej sprawy rozliczenie podatku za przedmiotowy okres wynika z decyzji wymiarowej, która uchyliła skutki podatkowe złożonej przez podatnika korekty deklaracji.

Zdaniem Sądu, wydając decyzję w przedmiocie nadpłaty za czerwiec 2010 r. słusznie uwzględnił organ rozstrzygnięcie dotyczące określenia zobowiązania w podatku VAT za ten sam okres rozliczeniowy. Chociaż przedmiot tych rozstrzygnięć nie jest tożsamy, to rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania podatkowego powinno zostać uwzględnione w następnej w stosunku do niego decyzji w przedmiocie nadpłaty, ponieważ dotyczą one tego samego okresu podatkowego (por. uchwała NSA z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FPS 5/13). Tak stało się w sprawie niniejszej, albowiem przed wydaniem decyzji w przedmiocie nadpłaty organ ostateczną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, określające prawidłową wysokość podatku za czerwiec 2010 r., stanowiącą jeden z dwóch elementów kształtujących wysokość nadpłaty. Drugi z nich, a mianowicie wysokość uiszczonej przez skarżącą kwoty podatku (4.518 zł) był bezsporny. Tym samym ostateczna decyzja wymiarowa z dnia 24 lipca 2015 r. stała się - w okolicznościach tej sprawy - podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie nadpłaty.

Zauważyć jednak należy, co jest istotne w niniejszym postępowaniu, że wskazana wyżej decyzja wymiarowa dotycząca podatku od towarów i usług została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt. I SA/Op 467/15. W wyroku tym stwierdzono m.in., że jednostka budżetowa nie jest podatnikiem podatku VAT. Działalność gospodarczą gminnej jednostki budżetowej należy uznać za działalność samej gminy. W takim przypadku podatnikiem podatku VAT będzie gmina. Zatem podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur dotyczących realizacji inwestycji, która została następnie przekazana nieodpłatnie gminnej jednostce budżetowej będzie mogła odliczyć gmina, jako właściwy podatnik, wykonujący w tym zakresie czynności opodatkowane. Stanowisko takie, jak wskazał tut. Sąd w powołanym wyżej wyroku, znajduje swoje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13, ONSAiWSA 2013, Nr 6, poz. 96. W konsekwencji orzekając w sprawie I SA/Op 472/15 Sąd uznał, że organ podatkowy dokonał wadliwej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., odmawiając skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur szczegółowo opisanych w decyzjach wymiarowych organów obu instancji, a dokumentujących nabycie towarów i usług celem zrealizowania inwestycji przekazanych następnie gminnym jednostkom budżetowym.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz mając na względzie to, że wydana w postępowaniu wymiarowym decyzja z 24 lipca 2015 r., została uchylona przez tut. Sąd w cytowanym powyżej wyroku, a stanowiła ona podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji dotyczącej nadpłaty, podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji o nadpłacie stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z wystąpieniem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 7 O.p.) - zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 415/15 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 17/15. Z podobnych przyczyn (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a.) należało uchylić także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, bowiem również ta ostatnia decyzja za podstawę rozstrzygnięcia wskazywała decyzję wymiarową Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 26 września 2014 r., która również została uchylona przez tut. Sąd powołanym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt. I SA/Op 467/15.

Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien uwzględnić wyrażone w niniejszej sprawie stanowisko Sądu, co oznacza również, że rozstrzygając o nadpłacie uwzględni wynik wszczętego na skutek złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty postępowania podatkowego w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r.

Sąd zauważa równocześnie, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W wyniku złożenia takiego wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania organ podatkowy orzeka o wysokości nadpłaty bądź odmawia jej stwierdzenia w całości lub w części. Jest to możliwe, jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13, także po upływie terminu przedawnienia. Jednakże orzeczenie dotyczyć może wyłącznie kwestii istnienia lub nieistnienia nadpłaty, nie zaś określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. i § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.