Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721616

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 22 sierpnia 2019 r.
I SA/Op 197/19
Przeszkody o nieodwracalnym charakterze.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.).

Sędziowie: NSA Gerard Czech, WSA Marzena Łozowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 lutego 2017 r., wydana na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1569) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 - dalej wskazywana również jako op), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z 10 marca 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z 4 lipca 2012 r., zmienionej decyzją ostateczną z 10 czerwca 2013 r. w sprawie zmiany wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2012.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 4 lipca 2012 r. Burmistrz Nysy określił A. Sp. z o.o. (dalej jako: strona, skarżąca, Spółka) wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 109.847 zł, jako użytkownikowi wieczystemu gruntów o pow. 1,3302 ha (działki nr a, b, c i d) i właścicielowi usytuowanych na tych gruntach budynków o łącznej pow. użytkowej 6.357,91 m2.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Spółka aktem notarialnym z 8 kwietnia 2008 r. (rep. (...)) nabyła przedmiotową nieruchomość położoną w (...), przy (...). Jako użytkownik wieczysty gruntów oraz właściciel budynków położonych na tej nieruchomości, Spółka zobowiązana była, w myśl art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.- dalej w skrócie "upol") do składania właściwemu organowi deklaracji na potrzeby podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy i wpłacania należnego z tego tytułu podatku, których to obowiązków nie wypełniła. W tym stanie rzeczy organ I instancji określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w trybie art. 21 § 3 op, kierując się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz zebranych dokumentach (m.in. w umowie kupna-sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z 17 czerwca 2005 r., w której wskazano powierzchnię użytkową budynków położonych na tej nieruchomości), przy zastosowaniu stawki podatkowej właściwej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Omawiana decyzja została doręczona stronie 26 lipca 2012 r. w trybie w trybie art. 150 w zw. z art. 151 op.

Ponieważ po wydaniu ww. decyzji organ I instancji powziął informację o zbyciu przedmiotowej nieruchomości przez Spółkę w dniu 7 listopada 2012 r. na rzecz B. Sp. z o.o., decyzją z 10 czerwca 2013 r. zmienił ww. decyzję wymiarową w ten sposób, iż wysokość należnego podatku została zmniejszona do kwoty 100.693 zł, w związku ze zmianą okresu podatkowania do 11 miesięcy. Decyzja zmieniająca została doręczona stronie 17 czerwca 2013 r.

Pismem z 19 stycznia 2015 r. działający w imieniu Spółki pełnomocnik wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Nysy z 4 lipca 2012 r., w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r., wskazując jako podstawę prawną art. 240 § 1 pkt 5 op.

Uzasadniając wniosek pełnomocnik powołał się na nowe, istotne okoliczności faktyczne, dotyczące stanu technicznego budynków objętych opodatkowaniem, uniemożliwiające wykorzystanie objętych opodatkowaniem budynków do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wskazał na zły stan: wszelkich instalacji (wodno-kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania, elektrycznych), tynków elewacji zewnętrznej, rur spustowych i rynien oraz systemu odprowadzania wody deszczowej, obróbek blacharskich, dachów, stropów, okien, posadzek, ścian działowych, węzła cieplnego. Nadto podniósł, że nieruchomość ((...).) ma charakter zabytkowy i została wpisana na listę zabytków zagrożonych. Stwierdził, iż stan techniczny budynków w sposób trwały i niezależny od podatnika uniemożliwiał wykorzystanie budynków na prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 upol), która to okoliczność nie była znana organowi podatkowemu. Do wniosku załączono dokumentację w postaci opisu technicznego budynku z 15 kwietnia 2011 r. wraz z dokumentacją fotograficzną.

Burmistrz Nysy, po wznowieniu postępowania (postanowieniem z 4 lutego 2015 r.) odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z 4 lipca 2012 r. określającej stronie podatek od nieruchomości za 2012 r., zmienionej decyzją ostateczną z 10 czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące złego stanu technicznego budynków (...)., chociaż istotnie są nowe (nie były przedmiotem badania w toku postępowania wymiarowego) i istniały w dniu wydania decyzji, to jednak nie powodują zmiany ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol muszą bowiem powodować trwały, definitywny brak możliwości gospodarczego wykorzystania przedmiotów opodatkowania. Chodzi więc o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób trwały a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę. Zdaniem organu, zarówno przedłożone przez stronę, jak i zebrane z własnej inicjatywy w sprawie dowody, nie potwierdziły, by stan techniczny analizowanych przedmiotów opodatkowania stanowił trwałą i obiektywną przeszkodę w ich wykorzystywaniu w celach gospodarczych. Przeprowadzone w dniu 23 czerwca 2016 r. oględziny nieruchomości wskazały na zróżnicowany stan techniczny budynków oraz potwierdziły rozpoczęte w nich prace remontowe. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie można mówić o trwałym złym stanie technicznym nieruchomości definitywnie uniemożliwiającym jej wykorzystanie dla potrzeb działalności gospodarczej. Ponadto, jak zauważył organ, nieruchomość była w badanym okresie gospodarczo wykorzystywana, o czym świadczy fakt zawarcia w 2010 r. (na okres 30 lat) umowy dzierżawy nieruchomości (dzierżawca C. sp. z o.o.).Stąd brak jest przesłanki wznowienia postępowania według art. 240 § 1 pkt 5 op. Burmistrz wskazał także na brak podstaw do zwolnienia z podatku od nieruchomości według art. 7 ust. 1 pkt 6 upol, gdyż zabytek nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

We wniesionym od tej decyzji odwołaniu pełnomocnik Spółki, wskazując na naruszenie art. 191 op i art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, kwestionował ocenę organu, że zły stan techniczny przedmiotowych budynków miał charakter przejściowy i nie uniemożliwiał prowadzenia działalności gospodarczej. Pełnomocnik wskazał na niespełnienie warunków bezpieczeństwa konstrukcji oraz bezpiecznego użytkowania budynków, co wynika z opinii technicznej P. O. Niemożność wykorzystywania nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzają, jego zdaniem, także działania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczące obowiązku przeprowadzenia prac zabezpieczających zabytek. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że organ pominął okoliczności dotyczące pożaru i uszkodzenia w jego wyniku m.in. stropów.

Opisaną na wstępie decyzją SKO w Opolu utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności zwróciło uwagę na istotę postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania i na możliwość zastosowania tego trybu wyłącznie w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Następnie dokonało wykładni wskazanego przez stronę, jako podstawa wznowienia, art. 240 § 1 pkt 5 op, stwierdzając, że wzruszenie decyzji ostatecznej na tej podstawie będzie możliwe w przypadku kumulatywnego spełnienia czterech przesłanek, tj: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji; nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zaznaczyło przy tym, że nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a więc wpływ na odmienne rozstrzygnięcie.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w ostatecznej decyzji wymiarowej z 4 lipca 2012 r. kwestia stanu technicznego przyjętych do opodatkowania budynków nie była analizowana przez organ podatkowy. Burmistrz Nysy nie omówił tej kwestii ani pod względem podjętych ustaleń faktycznych, ani prawnych, nie zgromadził także żadnych materiałów dowodowych w tym zakresie. Stąd w ramach postępowania wznowieniowego organ I instancji, poza dowodami przedłożonymi przez stronę, podjął także z urzędu inicjatywę dowodową w tym zakresie. W tym celu zwrócił się do Wojewódzkiego Opolskiego Konserwatora Zabytków (dalej w skrócie OWKZ) o udzielenie informacji na temat tej nieruchomości. Pismem z 6 maja 2015 r., organ ten poinformował, że (...) w (...) jest wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego pod nr e. W związku z niewykonywaniem przez właściciela zabytku - A. sp. z o.o. w (...), jego obowiązków OWKZ wydał 26 stycznia 2009 r. decyzję nr (...) nakładającą obowiązek przeprowadzenia prac zabezpieczających zabytek. Właściciel obowiązku nie wykonał i postanowieniem z 23 grudnia 2009 r. została na niego nałożona grzywna w celu przymuszenia, a następnie zostało przeprowadzone wykonanie zastępcze (postanowienie z 14 stycznia 2010 r.) (...) Obiekt przez poprzedniego właściciela nie był utrzymywany w należytym stanie i został wykonany cały szereg czynności administracyjnych mających na celu wymuszenie na właścicielu realizowania obowiązku utrzymywania zabytku w należytym stanie. W 2012 r. zabytek został sprzedany spółce B. w (...). Na podstawie pozwoleń (wyszczególnionych w piśmie) z 2013 r. prowadzone były prace adaptacyjne i remontowe określonych obiektów. W kolejnym piśmie z 24 listopada 2015 r.; OWKZ wskazał m.in., że przy obiekcie (...). postępują prace konserwatorskie, prowadzone według wytycznych oraz za wiedzą i zgodą OWKZ.

Ponadto organ I instancji przeprowadził 23 czerwca 2015 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, w wyniku czego stwierdzono w stopniu zróżnicowanym, w różnych pomieszczeniach m.in. brak mediów, brak stolarki otworowej wewnętrznej, zawilgocenie ścian i stropów, ubytki tynków i posadzek, zły stan dachu i stropów. W szczególności w jednym budynku wskazano na zły stan drewnianych stropów, w jednym na elementy konstrukcyjne więźby dachowej ze śladami zniszczenia po pożarze, a w dawnej wieży zegarowej stropy w stanie złym. W jednym z budynków stwierdzono prowadzenie prac budowlanych, wyremontowanie połowy skrzydła, podłączenie instalacji elektrycznej, a także w innym budynku remont elewacji. Nie stwierdzono naruszeń konstrukcji, stan budynków oceniono jako dobry bądź bardzo dobry, z czym nie zgodził się przedstawiciel inwestora (dzierżawcy - firmy D. ).

W poczet materiału dowodowego włączona została także opinia techniczna (wydruk), opracowana przez mgr inż. arch. P. O. (ważna do 7 lipca 2011 r.), według której stan obiektu został oceniony ogólnie jako bardzo zły, niezadawalający; zaobserwowano wiele spękań i naruszeń konstrukcji. Obiekt od wielu lat nie był z zewnątrz remontowany, a ponieważ nie był pilnowany został i nadal jest systematycznie dewastowany. Stan techniczny wykończenia wewnętrznego oraz wyposażenia określa się jako zły. (...) Budynek na dzień dzisiejszy nie spełnia warunków bezpieczeństwa konstrukcji oraz bezpiecznego użytkowania obiektu w istniejącym stanie obciążeń. W związku z ww. opinią organ I instancji przeprowadził również 17 grudnia 2015 r. dowód z przesłuchania świadka P. O. (posiadającego uprawnienia do sporządzania ekspertyz dotyczących stanu technicznego budynków nr (...)). W toku przesłuchania świadek wyjaśnił, że sporządził w lipcu 2010 r. (na wniosek Konserwatora Zabytków w (...)) opinię techniczną dotyczącą (...) w (...) przy ul. (...). Według świadka na dzień sporządzenia opinii technicznej, wskutek niewłaściwego utrzymania stanu technicznego budynku, doszło do szybkiej degradacji pokrycia dachowego i częściowego zniszczenia co najmniej części stropów (...) przy niewielkim nakładzie środków finansowych, uwzględniając postępującą w czasie degradację dachu (m.in. kradzieże rynien dachowych, rur spustowych, pokrycia dachowego, w tym obróbek blacharskich) właściwe zabezpieczenie obiektu uchroniłoby go przed zniszczeniem, co pozwoliłoby na jego dalsze, bezpieczne użytkowanie. (...) obiekt mógł być wykorzystany np. na cele magazynowe w części przyziemia. Świadek nie potwierdził, iż stan techniczny na trwałe uniemożliwił wykorzystanie nieruchomości.

Organ I instancji, mając na uwadze informację od OWKZ o prowadzeniu prac remontowych na obiekcie, zwrócił się również od aktualnego właściciela nieruchomości (B. Sp. z o.o.) o wskazanie zakresu przeprowadzonych robót remontowo-budowlanych. W złożonym oświadczeniu prezes ww. spółki wskazał, iż w odniesieniu do budynków prowadzono w szczególności prace w zakresie: rewitalizacji elewacji zewnętrznych, dachów i okien; wymiany gzymsów, sztukaterii, obróbek blacharskich, boniowanie; usunięcia starych elementów infrastruktury elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej i ciepłowniczej; zmian konstrukcyjnej stropów w skrzydle warsztatów artyleryjskich - wycinanie stropów i zakładanie nowych.

Do akt sprawy włączono również informację o treści księgi wieczystej nr (...) - ujawniającą prawo dzierżawy nieruchomości stanowiących działki gruntu położonych w (...) nr a, b, c i d o pow. 13.302 m2 oraz budynków posadowionych na tych działkach na okres 30 lat, licząc od 18 października 2010 r. na warunkach określonych w umowie dzierżawy zawartej tego dnia pomiędzy Spółką a C. sp. z o.o. w (...) - a także przedłożony przez Spółkę opis stanu technicznego (...) w (...) w dniu przekazania generalnemu wykonawcy, tj. 15 kwietnia 2011 r., z treści którego wynikało, że od 10 lat obiekt (5 budynków) nie jest użytkowany (nie był ogrzewany), jest pozbawiony zasilania w energię elektryczną i pozbawiony instalacji (sanitarnej, ciepłowniczej, wodnej i kanalizacyjnej). Elewacja zewnętrzna wymaga wymiany (uzupełnienia), system odprowadzania wody deszczowej zasadniczo nie funkcjonuje (istnieje w 15%) został rozkradziony i zdewastowany, stan techniczny dachów stwarza zagrożenie dla samego obiektu (w znacznej części brak pokrycia dachowego, brak instalacji grzewczej, sanitarnej, elektrycznej, posadzki zniszczone (bez izolacji). Powyższe powodowało dalsze zniszczenia przede wszystkim z powodu zalewania opadami atmosferycznymi, a także podpaleń (stropy drewniane, sufity podwieszane).

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że o ile podniesione przez stronę okoliczności faktyczne dotyczące stanu technicznego opodatkowanych budynków w 2010 r. mają charakter nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję wymiarową, to jednakże nie są one istotne dla sprawy, tzn. nie mogą mieć wpływu na jej merytoryczne rozstrzygnięcie w sposób odmienny od dotychczasowego.

Wyjaśnił organ, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol wynika, iż z kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji z opodatkowania wyższą stawką, wyłączone są budynki, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, przy czym wskazane w przepisie względy techniczne muszą być trwałe i niezależne od woli podatnika. Zatem faktyczne, okresowe niewykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że podlegające opodatkowaniu budynki w 2012 r. były w złym stanie technicznym, związanym z faktem ich długoletniego nieużytkowania, zaniedbywania, dewastacji poszczególnych elementów, zniszczeń wywołanych miejscowymi pożarami, a także zalaniem ich części podczas powodzi w 1997 r. (zawilgocenie murów, tynków, posadzek, wypaczenie stolarki okiennej i drzwiowej). Budynki pozbawione były w części właściwego pokrycia dachowego (dach, obróbki blacharskie) i systemu odprowadzania wody deszczowej (rynny, rury spustowe), co powodowało dalsze zniszczenia poprzez ich zalewanie wodami opadowymi (stropów, tynków, ścian, posadzek) i częściowe naruszenie elementów konstrukcyjnych. Tynki elewacji zewnętrznej były naruszone (częściowo nie występowały, istniejące były zawilgocone, odparzone, odwarstwiające się). Budynki pozbawione były instalacji wewnętrznych, właściwej stolarki okiennej i wewnętrznej. Przedmiotowe zabudowania, w celu umożliwienia ich użytkowania, wymagały więc przeprowadzenia remontu w znacznym zakresie, obejmującym liczne, szeroko zakrojone prace dotyczące zarówno samej substancji budynków, jak i ich wyposażenia (instalacje, stolarka), co jak wynika z ustaleń dotyczących prac remontowo-budowlanych podjętych w kolejnych latach przez kolejnego właściciela nieruchomości, w części miało miejsce. Prace te w szczególności objęły zmiany konstrukcyjne stropów.

Niemniej jednak, w opinii organu, analiza stanu budynków i charakteru wymaganych prac, których przeprowadzenie pozwoliłoby na ich użytkowanie, nie potwierdza by przedmiotowe budynki były zniszczone w takim stopniu, iż w sposób trwały, bezpowrotnie i nieodwracalnie, utraciły swoją funkcję i przeznaczenie, a tym samym możliwość ich wykorzystywania, w tym do prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdzony zły stan budynków dotyczył takich ich elementów, których naprawa (odtworzenie) było możliwe. Organy nadzoru budowlanego nie wydały żadnych decyzji dotyczących ich złego stanu technicznego. Poza tym, z materiałów sprawy wynika, iż m.in. budynki, mimo ich stanu, były przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w 2010 r.

Z tych przyczyn Kolegium zaakceptowało stanowisko organu I instancji, iż stwierdzony stan budynków w 2012 r. nie potwierdził wystąpienia trwałej, obiektywnej przeszkody w gospodarczym wykorzystywaniu budynków, niezależnej od woli podatnika, a tym samym nie wystąpiły okoliczności wskazujące na wystąpienie "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Oznacza to, że okoliczności dotyczące stanu budynków w 2012 r., nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy określenia wysokości podatku od nieruchomości za ten okres, wobec czego nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania podatkowego w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op. Analiza materiałów sprawy nie ujawniła także wystąpienia w stanie sprawy innych przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 240 § 1 op.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podniósł zarzuty naruszenia:

* art. 233 § 1 pkt 1 op, poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i przyjęcie za własne ustaleń poczynionych przez ten organ w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu I instancji w całości z uwagi na to, że nie odpowiadała ona prawu,

* art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 op poprzez błędne przyjęcie, iż nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2012 r., wskazujące, iż stan techniczny budynków położonych na nieruchomości uniemożliwiał ich wykorzystanie na prowadzenie działalności gospodarczej, uzasadniające wznowienie postępowania,

* art. 1a ust. 1 pkt 3 upol wskutek błędnej jego wykładni i niewłaściwego zastosowania, poprzez bezpodstawne uznanie, iż przedmiot opodatkowania, tj. budynki i grunty zabudowanej nieruchomości położonej w (...) przy (...), mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, mimo że taka działalność nie mogła być prowadzona ze względów technicznych,

* art. 191 op, poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego i ustalenie, iż stan techniczny budynków miał charakter przejściowy i nie stanowił trwałej, obiektywnej przeszkody w gospodarczym ich wykorzystywaniu, niezależnej od woli podatnika, a tym samym nie wystąpiły okoliczności wskazujące na wystąpienie "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonych decyzji polegający na uznaniu, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania podatkowego.

Uzasadniając stawiane zarzuty pełnomocnik podniósł, że bezsporny i niekwestionowany przez organy jest fakt złego stanu technicznego budynków w 2012 r. Stan ten był niezawiniony przez podatnika, spowodowany zdarzeniami o charakterze losowym (pożarem, powodzią oraz wieloletnim wyłączeniem w związku z tymi zdarzeniami losowymi budynku z eksploatacji). Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organów o jedynie przejściowym uszkodzeniu budynków. Według skarżącej, skala ustalonych, niewątpliwych uszkodzeń budynków stoi w oczywistej sprzeczności z taką oceną. Pełnomocnik zaznaczył, że definiując względy techniczne, w tym możliwość przywrócenia stanu technicznego budynku, nie można abstrahować od zakresu koniecznych prac budowlanych. Przy badaniu przesłanki "względy techniczne" nie jest wystarczające poprzestanie na ustaleniu, że remont lub modernizacja w odniesieniu do konkretnego budynku jest możliwy pod względem technicznym, lecz również należy zbadać zakres tych prac, których wykonanie pozwoli na prowadzenie w budynku działalności gospodarczej. Zatem w sytuacji, gdy prace obejmowały swoim zakresem odbudowę zniszczonego budynku w znacznym zakresie nie można przyjmować, iż istniejące w danym roku względy techniczne, uniemożliwiające jego wykorzystywanie, nie miały charakteru trwałego. Zakres prac koniecznych do wykonania znacznie przekraczał naprawy wynikające z bieżącej eksploatacji budynku i zmierzające do utrzymania go w należytym stanie technicznym. Zakres prac wskazuje, iż w istocie mieliśmy do czynienia z odtworzeniem substancji budynku, które stanowiły de facto jego odbudowę. Eksploatacja budynku w roku podatkowym była niemożliwa. Jego stan powodował, iż nie spełniał on warunków bezpieczeństwa konstrukcji oraz bezpiecznego użytkowania obiektu (tak m.in. opinia techniczna opracowana przez mgr inż. P. O.). Zakres koniecznych do wykonania prac wynikał też z opisu stanu technicznego w czasie przekazania obiektu generalnemu wykonawcy, tj. 15 kwietnia 2011 r., bowiem obiekt pozbawiony był zasilania w energię elektryczną, wszelkich instalacji i pokrycia dachowego. Dla oceny, czy wystąpiła przesłanka "względy techniczne" znaczenie ma też okoliczność, że budynek był obiektem zabytkowym, którego rozbiórka i zastąpienie nowym obiektem, z oczywistych względów, nie była możliwa. Jedynym możliwym rozwiązaniem był kapitalny remont obiektu związany z daleko idącym odtworzeniem zabytkowej substancji według ścisłych wskazówek urzędu konserwatorskiego. Zdaniem skarżącej, okoliczności te sprawiają, że zaistniała przesłanka względów technicznych uniemożliwiająca korzystanie przez stronę z obiektu, w tym wykorzystywanie obiektu na jakiekolwiek cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej jako: (p.p.s.a.), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.

Istotą sporu stała się kwestia, czy organy podatkowe prawidłowo rozpatrzyły wniosek skarżącej o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 op, dochodząc do konkluzji, że nie wystąpiły podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej Burmistrza Nysy z 4 lipca 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r., zmienionej decyzją ostateczną z 10 czerwca 2013 r.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 op.

Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 op. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu.

Jedną z przesłanek wznowienia postępowania, określoną w art. 240 § 1 pkt 5 op, na którą powołuje się skarżąca, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że wymaga ona łącznego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, oraz muszą być istotne dla sprawy. Nowy dowód lub nowa okoliczność są istotne dla sprawy wówczas, jeśli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż organ podatkowy właściwie ocenił wniosek skarżącej o wznowienie postępowania, uznając, że wskazane w nim okoliczności i dowody, mające, zgodnie z przekonaniem strony, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie spełniają przesłanki "istotności", o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 op, i w rezultacie nie mogły skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania.

W rozpatrywanej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, została wydana w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że podczas postępowania wymiarowego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej, kwestia stanu technicznego budynków objętych opodatkowaniem - determinująca zastosowanie właściwej stawki podatkowej i wskazywana przez stronę, jako podstawa wzruszenia tej decyzji - nie była w ogóle przedmiotem badania organu podatkowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącą okoliczności należało traktować jako nowe, istniejące w czasie podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie podatku od nieruchomości, jednak nieznane organowi w dacie wydania decyzji.

W sprawie niniejszej, jak wynika z uzasadnienia skargi, nie ma sporu między stronami co do przyjętego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy. Ustalenia organów opierają się na przedstawionych przez stronę dokumentach oraz na wspomnianych wyżej dowodach zebranych z inicjatywy organu, których skarżąca nie kwestionuje. Sporna jest natomiast dokonana przez organy ocena tych dowodów i wyciągnięte na ich podstawie wnioski, że ustalone wady budynków nie miały charakteru trwałego, stąd nie spełniały przesłanki "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie, pod pojęciem grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należało rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z treści analizowanego przepisu wynika więc, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności.

Jak trafnie przyjęły organy, literalne brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol ze względu na zwrot "nie jest i nie może być wykorzystywany" wskazuje na wymóg trwałego charakteru przesłanki "względów technicznych". Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2450/13, z 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 151/10, z 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10 - publikowane na stronie internetowej NSA www.orzecznictwo.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze przytaczane orzeczenia), że względy techniczne oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że są to przeszkody o nieodwracalnym charakterze, niezależne od podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli (gruntów), które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie i definitywnie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Przeszkody o charakterze sezonowym, czy też inne przeszkody natury technologicznej, finansowej, czy też wynikające z podjętych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji ekonomicznych, nie stanowią względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r., II FSK 1517/07, wyrok WSA w Gliwicach z 12 października 2010 r., I SA/Gl 563/10). Względy techniczne, o których mowa, nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach, czy też zmianie przeznaczenia (wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II FSK 2457/10). Ponadto, wada techniczna przesądzająca o zaistnieniu względu technicznego, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol musi uniemożliwiać wykorzystanie gospodarcze przedmiotu opodatkowania w jakiejkolwiek działalności. A zatem dany przedmiot opodatkowania nie mógłby być wykorzystywany w ogóle, w jakiejkolwiek działalności gospodarczej prowadzonej nie tylko przez konkretnego przedsiębiorcę ale przez każdy inny podmiot prowadzący jakąkolwiek działalność gospodarczą (wyroki NSA z 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1116/10, z 11 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1927/12, z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1302/14 oraz z 24 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 2398/14).

W świetle przedstawionych wyżej poglądów judykatury, które skład rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, za bezpodstawne należało uznać zarzuty skargi dotyczące dokonania przez organy błędnej wykładni art. 1 ust. 1 pkt 3 upol. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie bowiem wynika, że przy interpretacji pojęcia względy techniczne organ kierował się takim jego znaczeniem, które wynika z przedstawionych wyżej ugruntowanych w doktrynie i judykaturze poglądów - i w takim właśnie kontekście rozpatrzył okoliczności faktyczne sprawy, słusznie kładąc nacisk na to, czy stwierdzone wady fizyczne budynków (...) w (...) powodowały trwały, definitywny brak możliwości ich wykorzystania w celach gospodarczych, zarówno w roku podatkowym objętym postępowaniem, jak i w przyszłości.

W konsekwencji powyższego, prawidłowo organy podatkowe stwierdziły, że w stosunku do przedmiotowych budynków nie zaistniała przesłanka względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.

Przede wszystkim podnieść należy, że w stanie faktycznym sprawy niekwestionowana przez skarżącą jest okoliczność, że od października 2010 r. przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem dzierżawy na okres 30 lat, na warunkach określonych w umowie dzierżawy z 18 października 2010 r. zawartej między skarżącą i "C" Sp. z o.o. Nie ulega więc wątpliwości, że skoro skarżąca w prowadzonej działalności odnosiła korzyści gospodarcze z tytułu dzierżawy budynków położonych w (...) przy ul. (...), to o przesłance wyłączenia możliwości ich wykorzystania do prowadzonej działalności ze względów technicznych w ogóle nie może być mowy. Już zatem tylko z tej przyczyny słusznie organy przyjęły, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania do tych przedmiotów opodatkowania obniżonej stawki podatkowej, na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.

Niezależnie od powyższego, za prawidłową Sąd uznaje także ocenę organów, że sporne budynki, po przeprowadzeniu koniecznych prac remontowych, potencjalnie mogły zostać wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić trzeba, że organy nie kwestionowały złego stanu technicznego obiektu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ uwzględnił okoliczność, iż budynki pozbawione były w części właściwego pokrycia dachowego (dach, obróbki blacharskie) i systemu odprowadzania wody deszczowej (rynny, rury spustowe), co powodowało dalsze zniszczenia poprzez ich zalewanie wodami opadowymi (stropów, tynków, ścian, posadzek) i częściowe naruszenie elementów konstrukcyjnych. Tynki elewacji zewnętrznej były naruszone (częściowo nie występowały, istniejące były zawilgocone, odparzone, odwarstwiające się). Budynki pozbawione były instalacji wewnętrznych, właściwej stolarki okiennej i wewnętrznej. Niemniej jednak - jak stwierdziło Kolegium - analiza stanu budynków i charakteru wymaganych prac, których przeprowadzenie pozwoliłoby na ich użytkowanie, nie potwierdza, by przedmiotowe budynki były zniszczone w takim stopniu, iż w sposób trwały, bezpowrotnie i nieodwracalnie, utraciły swoją funkcję i przeznaczenie, a tym samym możliwość ich wykorzystywania, w tym do prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdzony zły stan budynków dotyczył takich ich elementów, których naprawa (odtworzenie) było możliwe.

W ocenie Sądu, wyciągnięte przez organy w tym zakresie wnioski znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i wbrew zarzutom skargi - nie noszą znamion dowolności. Zebrane w sprawie dowody bezsprzecznie potwierdzają, że zły stan techniczny budynków (...) w (...) nie miał charakteru trwałego, ma on charakter przejściowy i spowodowany był w znacznej mierze brakiem podjęcia przez Spółkę niezbędnych prac remontowych, do których była zobowiązana. Zaznaczyć należy, że skarżąca, nabywając przedmiotową nieruchomość, była świadoma, że obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, co wiąże się jednocześnie z przyjęciem przez właściciela obowiązków ochrony tego zabytku, w tym m.in.: prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku oraz zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie (art. 5 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2067)).

Z akt sprawy wynika (pismo OWKZ z 6 maja 2015 r.), że organ ochrony zabytków 23 grudnia 2009 r. wydał wobec Spółki decyzję, nakładającą obowiązek przeprowadzenia prac zabezpieczających zabytek. Obowiązku tego skarżąca jednak nie wykonała. W tej sytuacji uprawniony jest wniosek, że do pogorszenia stanu technicznego omawianych budynków przyczyniła się w pewnym stopniu również skarżąca, poprzez zaniechanie podjęcia odpowiednich działań ochronnych. Nie można więc uznać, by przeszkody w wykorzystaniu gospodarczym budynków dotyczące ich stanu były całkowicie niezależne od działań strony, co wyklucza przyjęcie przesłanki z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu stanowisko organów, że przedmiotowe budynki nie były zniszczone w takim stopniu, iż w sposób trwały, bezpowrotnie i nieodwracalnie, utraciły swoją funkcję i przeznaczenie, a tym samym możliwość ich gospodarczego wykorzystywania. Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie, podzielanych w pełni przez tut. Sąd, ogólna dewastacja budynków nie dyskwalifikuje ich z możliwości wykorzystania w prowadzonej działalności gospodarczej, choć z pewnością wymaga poniesienia dodatkowych nakładów na konieczne prace remontowe. Kwestii opodatkowania budynków, nie należy łączyć również z opłacalnością prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego, w tym z opłacalnością przywrócenia ich do stanu używalności (zob. wyroki: WSA w Łodzi z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 132/19, WSA we Wrocławiu z 16 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2367/14 i NSA z 20 lipca 2017 r., II FSK 1826/15). W orzecznictwie wskazuje się również, że względy natury technicznej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, muszą mieć charakter obiektywny i jednocześnie nieusuwalny. Nie chodzi zatem o aktualny stan obiektu, ale o jego stan potencjalny, mieszczący się w ramach technicznych możliwości. W licznych wyrokach podkreśla się np., że brak podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nie stanowi względów technicznych, o których mowa w ww. przepisie (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II FSK 117/16). Konieczność przeprowadzenia napraw i remontów nie stanowi i nie może stanowić o występowaniu tak rozumianych "względów technicznych", gdyż są to czynniki o charakterze ekonomicznym i organizacyjnym, a nie technicznym. Przeszkoda w postaci konieczności wykonania remontu, poprawy stanu technicznego obiektu ma charakter przemijający, usuwalny. Zły stan techniczny nieruchomości musi mieć charakter trwały, aby przedsiębiorca mógł płacić od niej podatek według niższej stawki. Warunek ten nie jest spełniony, gdy można przeprowadzić remont (por. wyroki NSA z dnia: 14 czerwca 2017 r., II FSK 1474/15; z dnia 6 czerwca 2017 r., II FSK 1300/15; z dnia: 17 marca 2017 r., II FSK 327/15; 24 lutego 2016 r., II FSK 2398/14; 21 lipca 2015 r., II FSK 1157/15; 4 marca 2015 r., II FSK 3116/14; 20 maja 2014 r., II FSK 638/13; 3 kwietnia 2014 r., II FSK 821/12). Budynki, które w danym momencie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej traktowane są tak samo, jak budynki, które da się tak wykorzystać w przyszłości, po przeprowadzeniu stosownych prac. Brak możliwości wykorzystania budynków do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji uznanie, że zachodzą "względy techniczne", może mieć miejsce wówczas, gdyby stan techniczny obiektów wykluczał ich wyremontowanie, w takim znaczeniu, że zakres niezbędnych prac prowadziłby w istocie nie tyle do wyremontowania istniejącego budynku, ale do powstania nowego (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., II FSK 2085/14).

W ocenie Sądu, zebrane w sprawie dowody - w tym zwłaszcza: opinia techniczna P. O., opis stanu technicznego (...) wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną, protokół z oględzin nieruchomości - nie potwierdzają zawartych w skardze twierdzeń, by doprowadzenie budynków do stanu przydatności gospodarczej polegałoby w realiach tej sprawy na całkowitym odtworzeniu (rekonstrukcji) ich substancji. Żaden z zebranych dowodów nie wskazuje również, że stopień dewastacji budynków był na tyle zaawansowany w opodatkowanym roku, że nie pozwalał uznać, iż istnieją możliwości prowadzenia w nim w przyszłości działalności gospodarczej. Przeciwnie, w ocenie Sądu poczynione przez organy ustalenia jednoznacznie dowodzą, że obiekt nadawał się do remontu, który zresztą prowadzi aktualnie kolejny nabywca nieruchomości (B. Sp. z o.o.), co w przyszłości zapewne pozwoli na użytkowanie odnowionych budynków w celach gospodarczych. Już zatem sam fakt podjęcia przez nowego właściciela prac remontowych potwierdza wnioski organów podatkowych, że przeszkody w gospodarczym wykorzystaniu tego obiektu miały jedynie przejściowy a nie trwały charakter.

Nie znajduje zatem, zdaniem Sądu, poparcia w materiale dowodowym sprawy odmienne stanowisko skarżącej, że należące do niej budynki były na tyle zniszczone, iż nie pozwalały na prowadzenie w nich jakiejkolwiek działalności. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżąca wyraziła pogląd (oparty na wyroku NSA z 10 stycznia 2018 r., II FSK 3197/15), że "definiując względy techniczne, w tym możliwość przywrócenia stanu technicznego budynku, nie można rozstrzygać w oderwaniu od zakresu koniecznych prac budowlanych. Przy badaniu przesłanki "względy techniczne" nie jest wystarczające poprzestanie na ustaleniu, że remont lub modernizacja w odniesieniu do konkretnego budynku jest możliwy pod względem technicznym, lecz również należy zbadać zakres tych prac, których wykonanie pozwoli na prowadzenie w budynku działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy prace obejmowały swoim zakresem odbudowę zniszczonego budynku w znacznym zakresie nie można przyjmować, iż istniejące w danym roku względy techniczne uniemożliwiające jego wykorzystywanie nie miały charakteru trwałego."

Odnosząc się do powyższego tut. Sąd, nie negując, co do zasady, powyższego poglądu, znajdującego oparcie w orzecznictwie, zauważa jednak, że skarżąca nie wykazała, by zakres prac renowacyjnych był na tyle szeroki, by uzasadniał wniosek, że chodzi w istocie o odtworzenie substancji budynków. Zdaniem Sądu, akcentowany przez skarżącą zakres prac, podyktowany - o czym należy pamiętać - koniecznością zabezpieczenia przed dalszą degradacją obiektu zabytkowego, był istotnie dość szeroki, jednak nie wykraczał poza ramy remontu. Istotnie, jak podkreśla skarżąca, w odniesieniu do spornych budynków nie można abstrahować od faktu, iż są to obiekty zabytkowe, wobec czego ich rozbiórka i zastąpienie nowymi obiektami z oczywistych względów nie jest możliwe. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, zakres prac zleconych skarżącej do wykonania w opinii technicznej rzeczoznawcy (m.in.: wykonanie zabezpieczenia dachu, wymiana pokrycia ceramicznego dachu, wykonanie nowych obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, zbicie i odtworzenie tynków zewnętrznych i wewnętrznych, wykonanie instalacji odgromowej, przemurowanie pęknięć i zarysowań murów, ocieplenie ścianek działowych pomieszczeń poddasza, konserwacja i malowanie drewnianej stolarki okiennej, malowanie pomieszczeń), bądź też w opisie technicznym z 15 kwietnia 2011 r. (m.in. całkowita wymiana wszelkich instalacji, systemu ciepłowniczego, stolarki okiennej, tynków zewnętrznych i wewnętrznych, częściowa wymiana pokrycia dachu) - chociaż istotnie wiąże się z kapitalnym remontem obiektu, to jednak nie uzasadnia wniosku, że mamy do czynienia z na tyle znaczącym zakresem prac, by można już było mówić o odtworzeniu (rekonstrukcji) stanu tych budynków. Zdaniem Sądu, przywrócenie stanu używalności obiektów, przez naprawę stropów i nieszczelności w pokryciu dachowym, przemurowanie fragmentów spękanych murów, położenie tynków, wymianę instalacji wewnętrznych i stolarki okiennej, wynikające z braku bieżącej konserwacji obiektu, nie oznacza konieczności ich odtworzenia (odbudowy) do stanu pierwotnego. Potwierdza to również załączona do opisu stanu technicznego (...) z 15 kwietnia 2011 r. dokumentacja zdjęciowa, która zdaniem Sądu przekonuje, że substancja zabytkowych budynków została zachowana i możliwe było, po przeprowadzeniu niezbędnych nakładów, ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że skarżąca świadomie nabyła obiekt zabytkowy, przyjmując tym samym na siebie obowiązek jego należytego utrzymywania. Skoro więc skarżąca nabyła taką nieruchomość z zamiarem prowadzenia na niej działalności gospodarczej (w przypadku podmiotów gospodarczych trudno o inne założenie) i już od daty nabycia było jej wiadome, a przynajmniej powinna się z tym liczyć, że zakres prac renowacyjnych będzie większy, niż w stosunku do zwyczajnych budynków (niewpisanych do rejestru zabytków), nie może przemawiać na jej korzyść argumentacja, że zakres prac przekraczał naprawy wynikające z bieżącej eksploatacji budynku i zmierzające do utrzymania go w należytym stanie technicznym. Poza tym, nawet gdyby przyjąć, że zakres prac renowacyjnych wykraczał poza zakres kapitalnego remontu (do czego zdaniem Sądu brak jest podstaw), to i tak w niczym nie zmienia to faktu, że zły stan techniczny budynków był odwracalny, przejściowy. Przekonuje o tym ewidentnie wspomniany już wcześniej fakt podjęcia wymaganych prac remontowych przez nowego właściciela.

W tej sytuacji bez wpływu na wynik sprawy pozostają zarzuty skarżącej, że w opinii technicznej rzeczoznawcy P. O. stwierdzono, iż cyt: "Budynek na dzień dzisiejszy nie spełnia warunków bezpieczeństwa konstrukcji oraz bezpiecznego użytkowania obiektu". Zauważyć należy, że w tej samej opinii rzeczoznawca wskazał również na szeroki zakres prac koniecznych do zabezpieczenia obiektu, co oznacza, że zdaniem rzeczoznawcy obiekt nadawał się do remontu. Wniosek ten zresztą rzeczoznawca potwierdził podczas przesłuchania w charakterze świadka. W złożonych zeznaniach P. O. wyjaśnił, że na dzień sporządzenia opinii technicznej, wskutek niewłaściwego utrzymania stanu technicznego budynku, doszło do szybkiej degradacji pokrycia dachowego i częściowego zniszczenia co najmniej części stropów. Wyraził przy tym przekonanie, że przy niewielkim nakładzie środków finansowych, uwzględniając postępującą w czasie degradację dachu (m.in. kradzieże rynien dachowych, rur spustowych, pokrycia dachowego, w tym obróbek blacharskich) właściwe zabezpieczenie obiektu uchroniłoby go przed zniszczeniem, co pozwoliłoby na jego dalsze, bezpieczne użytkowanie. Zdaniem rzeczoznawcy obiekt mógł być wykorzystany np. na cele magazynowe w części przyziemia. Co istotne, podczas przesłuchania P. O. nie potwierdził, iż stan techniczny na trwałe uniemożliwił wykorzystanie nieruchomości.

W rezultacie, uznając za prawidłowe stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia art. 191 op. Zdaniem Sądu, rozstrzygając sprawę organy podatkowe zebrały i właściwie oceniły dowody, które potwierdziły, że sporne budynki nie były zniszczone w takim stopniu, iż w sposób trwały, bezpowrotnie i nieodwracalnie, utraciły swoją funkcję i przeznaczenie, a tym samym możliwość ich gospodarczego wykorzystania. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich spornych kwestii, wskazując na zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z art. 191 op. Wbrew też zarzutom skargi, wyprowadzona przez Kolegium wykładnia dotycząca art. 1 ust. 1 pkt 3 upol jest zgodna z jego treścią, a ustalony w sprawie stan faktyczny ma poparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wydając zatem zaskarżoną decyzję organ II instancji nie uchybił też art. 233 § 1 pkt 1 op, albowiem utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji było w realiach tej sprawy jak najbardziej uzasadnione. Bezpodstawne okazały się również zarzuty naruszenia art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 op, gdyż podnoszona przez skarżącą okoliczność nie spełniała przesłanki istotności w kontekście regulacji przewidzianej w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, a zatem nie dawała podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy (ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości z zastosowaniem do przedmiotowych budynków działki gruntu stawki podatku jak od gruntów pozostałych).

' Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ podatkowy poddał bowiem prawidłowej analizie i ocenie przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 op, słusznie stwierdzając brak podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym.

Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.