Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745937

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 3 czerwca 2015 r.
I SA/Op 171/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 grudnia 2014 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2014 r. w związku z wnioskiem skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez G. K. (dalej jako: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 grudnia 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2014 r., zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci zamknięcia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na skutek braku płynności finansowej. Wyjaśnił, że utrzymuje się z jednoosobowej działalności gospodarczej, która od dłuższego czasu ma problemy finansowe a jej aktualny bilans wykazuje saldo ujemne. Podniósł, że mimo legalnego charakteru prowadzonej działalności, funkcjonariusze Służby Celnej utrudniają mu zarobkowanie poprzez ciągłe kontrole skarbowe i czynności zatrzymania przedmiotów należących do przedsiębiorstwa (głównie maszyn służących do samodzielnego wytwarzania papierosów przez konsumentów). Natomiast uszczuplenie majątku przedsiębiorstwa o kwotę wynikającą z zaskarżonych do tut. Sądu decyzji za styczeń 2014 r. jak i za luty 2014 r. w łącznej wysokości ok. 22.584 zł, spowoduje utratę płynności finansowej i w konsekwencji zamknięcie działalności. Z kolei ewentualne zaciągnięcie kredytu na opłacenie kosztów bieżącej działalności byłoby rozwiązaniem na tyle niekorzystnym (ze względu na wysokie oprocentowanie i niepewny dochód), że strona nie może go brać pod uwagę.

Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 12 maja 2015 r. wezwano skarżącego do doprecyzowania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających okoliczności podniesione we wniosku (tekst jedn.: świadczących o uzyskiwanych z prowadzonej działalności przychodach) a także przekazania informacji dotyczących zatrzymania przez organy celne urządzeń przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej (wskazania w jakiej wysokości skarżący utracił dochód wskutek zatrzymania ww. przedmiotów przez organy celne i ile takich urządzeń zostało zarekwirowanych), pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dotychczasowe informacje.

Skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu.

Dyrektor Izby Celnej w Opolu w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do przedmiotowego wniosku.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: (p.p.s.a.)., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony.

Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu, nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to wnioskujący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008 r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z dnia 18 marca 2010 r. II FSK 502/09 i z dnia 7.02.2011, II FZ 18/11).

Zauważyć przy tym należy, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe najczęściej niesie za sobą obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej, a to niewątpliwie łączy się z uszczupleniem finansów podmiotu zobowiązanego do zapłaty.

Jednak, zdaniem Sądu, nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, w którym stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Dlatego też argumenty skarżącego dotyczące konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną. Obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie.

Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku stwierdzić należy, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.

Uzasadnienie wniosku sprowadza się do lakonicznego wskazania, że wykonanie wydanych przez Dyrektora Izby Celnej decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym (za styczeń i luty 2014 r., łącznie ok. 22.584 zł), w sytuacji gdy działalność skarżącego przynosi niskie przychody, zaś organy celne dokonując zatrzymania urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności utrudniają stronie dalsze zarobkowanie, doprowadzi do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w postaci likwidacji działalności gospodarczej na skutek utraty płynności finansowej. Argumentacja powołana przez stronę jest bardzo ogólna i nie została poparta żadnymi dokumentami.

Skarżący podniesionych we wniosku okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Nie przedstawił-pomimo dodatkowego wezwania-żadnych danych dotyczących jego kondycji finansowej, przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, ciążących na nim zobowiązań, posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym czy wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Nie sprecyzował okoliczności dotyczących ograniczenia możliwości zarobkowania na skutek zatrzymania przez organy celne urządzeń przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Wskazać należy, że dysponowanie wskazanymi wyżej informacjami jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami.

Sąd nie ma zatem możliwości skonfrontowania danych dotyczących sytuacji finansowej skarżącego z wysokością zobowiązania podatkowego określonego m.in. w zaskarżonej decyzji, co jest niezbędne do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie funkcjonuje jednolity pogląd, że wnioskodawca formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04).

Reasumując, w ocenie Sądu, brak danych wskazujących na posiadany majątek, na wysokość osiąganych przez skarżącego przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kosztów tej działalności i w rezultacie powstałego dochodu lub straty oraz brak dokumentów obrazujących skalę prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwia stwierdzenie, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.