Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72634

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Lublinie
z dnia 24 marca 2000 r.
I SA/Lu 824/99

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2000 r. sprawy ze skargi Zbigniewa M. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 6 lipca 1999 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1994 r.

I. Uchylił zaskarżoną decyzję.

II. Zasądził od Izby Skarbowej w L. na rzecz strony skarżącej - Zbigniewa M. kwotę - 2.698,70 zł (dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt osiem złotych, siedemdziesiąt groszy) - tytułem kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

1. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Zbigniewa M. od decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia 8 marca 1999 r. nr (...) w sprawie określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-grudzień 1994 r. - utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż określenie zobowiązań podatkowych za miesiące styczeń-grudzień 1994 r. nastąpiło na skutek ustalenia, że Zbigniew M. w 1994 r. nie miał prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. 1993 r. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) z uwagi na fakt, że w poprzednim roku podatkowym wartość sprzedaży towarów (w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3 tej ustawy) przekroczyła kwotę 1.200.000.000 st. zł. Ustalenie tej okoliczności nastąpiło na podstawie zebranych w trakcie postępowania materiałów dowodowych, które stanowiły podstawę do wydania przez Urząd Skarbowy we W. decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku obrotowym za 1993 r. z dnia 5 marca 1999 r. nr (...). Izba podniosła, że z materiałem dowodowym oraz dokonanym na jego podstawie wyliczeniem osiągniętego w 1993 r. obrotu, strona została zapoznana w dniu 12 lutego 1999 r. Urząd Skarbowy powołując się w niniejszej sprawie na decyzję z 5 marca 1999 r. wskazał jedynie na fakt osiągnięcia w 1993 r. określonej wartości sprzedaży oraz wskazał dowody, ten fakt potwierdzające. Wartość sprzedaży towarów, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi pewną okoliczność faktyczną a zarazem jeden z elementów stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, zawartego w decyzji dotyczącej zarówno podatku obrotowego, jak również w podatku VAT. Powołanie się na określone fakty i dowody, zawarte w uzasadnieniu określonej decyzji nie wymaga uprawomocnienia się tej decyzji, jak również zaistnienia jej w obrocie prawnym w rozumieniu art. 212 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). Przepis ten nakłada na organ podatkowy jedynie obowiązek respektowania od chwili doręczenia decyzji, zawartych w niej rozstrzygnięć tj. egzekwowania nałożonych na stronę obowiązków, bądź realizacji przyznanych tą decyzją praw. Termin doręczenia decyzji nie warunkuje w żaden sposób możliwości - skutecznego powoływania się na pewne okoliczności faktyczne w niej zawarte, które istnieją niezależnie od administracyjnych rozstrzygnięć.

Zdaniem Izby Skarbowej, także przepisy art. 14 ust. 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług nie dają podstaw aby ustalenie wartości sprzedaży należało traktować w kategoriach innych, niż dowodzenie pewnej okoliczności faktycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, iż zarzut naruszenia art. 14 ust. 3 nie został poparty innymi dowodami, jak również fakt, że prawidłowość ustalenia wielkości obrotu (wartości sprzedaży) osiągniętego przez Zbigniewa M. w 1993 r. została potwierdzona decyzją Izby Skarbowej w L. z dnia 1 lipca 1999 r. nr PP-823/274/99, wydaną po rozpatrzeniu odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie podatku obrotowego za 1993 r. - brak jest podstaw do uznania tego zarzutu za uzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej opartego na kwestionowaniu prawidłowości szacunkowego określenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w 1994 r., Izba Skarbowa stoi na stanowisku, że nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji podatkowej, zaś w szczególności nie ewidencjonowanie wszystkich czynności sprzedaży i osiągniętego z tego tytułu obrotu było podstawą do określenia tych wartości, przez Urząd Skarbowy - w drodze oszacowania. Z samej istoty tego sposobu określania podstaw opodatkowania wynika, że dokonane wyliczenie nie może stanowić dokładnego odbicia rzeczywistości, a jedynie jej przybliżenie. Zastosowanie każdej z metod szacunku nie zapewnia precyzyjnego ustalenia faktycznie osiągniętych przez podatnika kwot obrotu. Taki stan możliwy jest jedynie w przypadku rzetelnego prowadzenia wymaganych prawem ewidencji, co zależy wyłącznie od woli podatnika. Nie można więc uznać jako zarzut, twierdzenia o nieprawidłowości wyliczeń osiągniętego w 1994 r. przychodu, bowiem oparte jest ono jedynie na wskazaniu, że określenie przychodu oparte zostało w znacznej mierze o szacunek, a dane przyjęte do wyliczeń są przybliżone. W oparciu o takie zarzuty można kwestionować każdą metodę przyjętą do szacunkowego określenia podstawy opodatkowania, co w praktyce pozbawiłoby organy podatkowe możliwości stosowania przepisów art. 23 Ordynacji podatkowej, a sam przepis uczyniło martwym. W ocenie organu II instancji, przyjęte przez Urząd Skarbowy wskaźniki, dotyczące średniego ciężaru oraz kosztu wyprawy 1 m2 skóry, zarówno cielęcej jak i bydlęcej, zostały w należyty sposób uzasadnione, oparte na danych uzyskanych od podmiotów gospodarczych oraz osób zawodowo trudniących się tego typu działalnością. W przedmiotowej sprawie nie są wymagane wiadomości o specjalnym charakterze, nieuzasadnione jest więc twierdzenie zawarte w odwołaniu, że w tym zakresie wiarygodna byłaby tylko opinia biegłego.

Zakup skór, nabytych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. udokumentowany został rachunkami wystawionymi na Usługowy Zakład Wyprawy Skór - Zbigniew M. Nawet gdyby przyjąć, że skóry te zostały następnie przekazane na potrzeby własne podatnika bądź jego rodziny, to czynność ta również stanowi sprzedaż w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

2. W skardze do Sądu zarzucono:

1) naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług przez przyjęcie, iż podatnik obowiązany był poczynając od stycznia 1994 r. opłacać podatek od towarów i usług,

2) naruszenie art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, przez przyjęcie, że skarżący w prowadzonej ewidencji sprzedaży i zakupu nie wykazał przychodu z wykonywanych usług na kwotę 77.697 zł.

Wskazując na powyższe, wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego we W.,

2) wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny,

3) zwolnienie skarżącego od obowiązku opłaty wpisu w całości lub w części.

W uzasadnieniu skarga podnosi, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe przyjęły, jakoby skarżący nie miał prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o VAT - z uwagi na okoliczność, iż w poprzednim roku podatkowym wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3 ustawy przekroczyła kwotę 1.200.000.000 st. zł, co znalazło potwierdzenie w wydanej decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku obrotowym za 1993 r.

Sprawa określenia zobowiązania w podatku obrotowym za 1993 r. jest przedmiotem skargi złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie można zgodzić się z ustaleniem przychodu za 1994 r., gdyż przychód ten ustalono przyjmując do wyliczeń dane w zbytniej mierze przybliżone nie mające oparcia w wiarygodnych dowodach. W jego ocenie, oszacowanie podstaw opodatkowania nie zwalnia organów podatkowych od podjęcia wszelkich możliwych działań, aby wyliczenia były zbliżone do rzeczywistości.

Urząd, a następnie Izba - co podniesiono w odwołaniu - wszystkie dane do wyliczenia przychodu, z wyjątkiem ilości skór przekazanych do wyprawy, wagę tych skór i wartość usługi, ustaliły w drodze szacunkowej. Dotyczy to: przeliczenia ilości skór na m2, kosztu wyprawy skór, zysku netto, ustalenia przychodu z wykonania 1 m2 usługi, ceny sprzedaży 1 m2 skóry. Przyjęcie do wyliczeń praktycznie wszystkich szacunkowych danych narusza zasady szacunku określone w art. 23 ustawy Ordynacja podatkowa.

W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, iż podatnik nie wykazał w dokumentacji podatkowej przychodu z wykonywanych usług na kwotę 77.697 zł.

3. W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

4. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując na rozprawie zarzuty skargi - zważył, co następuje:

Wskazać trzeba przede wszystkim, iż z merytorycznych zarzutów skargi wynika, iż dotyczy naruszenia przez organy skarbowe obu instancji art. 14 ust. 3 cyt. już wyżej ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, organy podatkowe błędnie przyjęły, iż w poprzednim roku podatkowym (tj. w 1993 r.) - wartość towarów - w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o VAT przekroczyła kwotę 1.200.000 st. zł.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając na posiedzeniu w dniu 24 marca 2000 r. (a więc w tymże samym dniu w którym wydany został wyrok w sprawie niniejszej) - uchylił:

a) decyzję Izby Skarbowej w L. w przedmiocie wymiaru Zbigniewowi M. podatku obrotowego za 1993 r. - I SA/Lu 825/99, oraz

b) decyzję Izby Skarbowej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1993 r. - I SA/Lu 826/99. Argumenty Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższych sprawach podane zostały w uzasadnieniach ww wyroków, zaś rozstrzygnięcia te mają (z natury rzeczy) istotny wpływ na treść wyroku w przedmiotowej sprawie.

5. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.