Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1583760

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 3 grudnia 2014 r.
I SA/Lu 567/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) wydanym na podstawie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej - O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej (dalej - DIS) po rozpatrzeniu wniosku A sp. z o.o. w W. (dalej - Spółka, skarżąca, strona) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. (dalej - NUC) z dnia (...) o przedłużeniu terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, odmówił przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 15 maja 2013 r. do DIS wpłynął wniosek pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie NUC z dnia (...) nr (...) o przedłużeniu terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2013 r. w kwocie 432.190 zł. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że Spółka nie wniosła zażalenia w prawem przewidzianym terminie, tj. 7 dni od otrzymania postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, nie ze swojej winy, lecz z powodu zawarcia w treści postanowienia błędnego pouczenia, że nie przysługuje na nie zażalenie. Natomiast w ocenie pełnomocnika Spółki, w świetle przepisu art. 214 w zw. z art. 219 O.p., w sytuacji, w której organ błędnie pouczył stronę co do prawa wniesienia zażalenia na postanowienie, stronie nie można przypisać "winy w naruszeniu terminu do wniesienia zażalenia". Świadomość, iż na przedmiotowe postanowienie przysługuje zażalenie strona uzyskała dopiero z chwilą ustanowienia pełnomocnika reprezentującego go w niniejszej sprawie, tj. 8 maja 2013 r.

Postanowieniem z dnia (...) DIS, na podstawie art. 216 § 1 i art. 165a § 1 i 2 O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż na postanowienie NUS w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w toku trwającego postępowania kontrolnego - zgodnie z przepisem art. 236 § 1 O.p. nie przysługuje zażalenie, co znalazło potwierdzenie w treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...).

Po rozpatrzeniu odwołania na to postanowienie, DIS postanowieniem z dnia (...) utrzymał je w mocy.

Spółka na to postanowienie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165a § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 239 O.p.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., I SA/Lu 1243/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie DIS z dnia (...) wskazując, iż w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie może być rozstrzygane zagadnienie dopuszczalności zażalenia. Z uwagi na to organ nie może zasadnie odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, prowadząc argumentację dla wykazania, że zażalenie w danych okolicznościach jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie jest żądaniem wszczęcia postępowania podatkowego, do którego mógłby znaleźć zastosowanie art. 165a § 1 O.p. Przepisy art. od 162 do 164 O.p. zawierają kompleksowe unormowanie instytucji przywrócenia terminu, a zatem każda kwestia, wynikająca w związku z tego rodzaju wnioskiem podlega rozstrzygnięciu przez organ w ramach tych przepisów. Z uwagi na to, Sąd nałożył na organ obowiązek odniesienia się, w toku rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, zgodnie z unormowaniami przewidzianymi ściśle dla tej instytucji proceduralnej oraz przy uwzględnieniu ich prawidłowej wykładni.

Wykonując ten wyrok, DIS rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie NUS z dnia (...) nr (...) dotyczące przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za luty 2013 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w ramach postępowania kontrolnego merytorycznie.

Odwołując się do treści art. 162 § 1 O.p. podał, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło do uchybienia terminowi do złożenia przedmiotowego środka zaskarżenia, skoro termin taki w ogóle nie rozpoczął biegu.

Na postanowienie NUS z dnia (...) w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika - zgodnie z przepisem art. 236 § 1 O.p. zażalenie bowiem nie przysługuje.

Na powyższe postanowienie DIS, pełnomocnik Spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 162 § 1 oraz art. 274b O.p. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu przytoczył argumenty z poprzednio złożonej skargi.

Stwierdził, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego, stronie przysługuje zażalenie na postanowienie NUS z dnia (...), w którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług (VAT) naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc luty 2013 r. w kwocie 432.190 zł. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, który przewiduje możliwość przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej".

W ocenie strony, do postanowienia tego nie stosuje się art. 216 O.p., lecz art. 274b O.p., zgodnie z którym, jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Na postanowienie, o którym mowa, służy zażalenie.

Z tych powodów zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia jest błędne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

W wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., I SA/Lu 1243/13, wydanym wcześniej w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odnosząc się do tożsamej jak w niniejszej skardze argumentacji pełnomocnika strony zauważył, że organ odrębnym postanowieniem z dnia (...) stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie NUS z dnia z dnia (...), przedłużające termin do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2013 r. To postanowienie, w wyniku skargi podatnika, nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W sprawie sygn. akt I SA/Lu 938/13 wyrokiem z dnia 25 października 2013 r. skarga podatnika została oddalona, przy czym wyrok nie jest prawomocny.

Zatem kwestia czy na postanowienie z dnia (...) w sprawie przedłużenia terminu do zwrotu podatku służy zażalenie jak dotąd została ostatecznie rozstrzygnięta, chociaż jeszcze nieprawomocnie.

W postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie może być rozstrzygane zagadnienie dopuszczalności zażalenia. Ta ostatnia kwestia jest bowiem wyłącznie przedmiotem odrębnego, incydentalnego postępowania, zakończonego postanowieniem o niedopuszczalności zażalenia.

Zatem przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, organ jest uprawniony wyłącznie powołać się na wiążący charakter postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Z drugiej strony, podatnik nie może skutecznie podważać legalności postanowienia organu, odmawiającego wszczęcia postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, z tą argumentacją, że zażalenie jednak jest dopuszczalne. Wobec tego nie ma znaczenia dla sądowej kontroli legalności postanowienia zaskarżonego w tej sprawie argumentacja podatnika, w której konsekwentnie wykazuje, że na postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku służy zażalenie.

Dalej Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie jest żądaniem wszczęcia postępowania podatkowego, do którego mógłby znaleźć zastosowanie art. 165 § 1 czy art. 165a § 1 O.p. Żądanie przywrócenia terminu nie jest bowiem żądaniem załatwienia sprawy podatkowej z odwołaniem do przepisów materialnego prawa podatkowego. W kwestii przywrócenia terminu do złożenia zażalenia organ ani nie wszczyna postępowania podatkowego w warunkach art. 165 § 1 O.p., ani nie odmawia wszczęcia takiego postępowania przy zastosowaniu art. 165a § 1 O.p., gdyż te przepisy dotyczą ściśle postępowań podatkowych, a w ich ramach spraw podatkowych, które zawsze dotyczą praw i obowiązków podatników, wynikających z materialnych przepisów prawa podatkowego.

Z tych względów Sąd wskazał, że obowiązkiem organu będzie odnieść się do wniosku podatnika o przywrócenie terminu zgodnie z unormowaniami przewidzianymi ściśle dla tej instytucji proceduralnej i oczywiście przy uwzględnieniu ich prawidłowej wykładni.

DIS zastosował się do powołanego wyroku i prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje.

Prawidłowo wyjaśnił, że skoro na postanowienie nie przysługuje zażalenie, to nie może biec termin do jego złożenia, a tym samym nie może zostać uchybiony ani przwrócony.

Wobec powyższego zarzuty skargi są niezasadne.

Dlatego na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.