Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 29035

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Lublinie
z dnia 14 lutego 1997 r.
I SA/Lu 388/96

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: s. NSA W. Sobuś.

Sędziowie NSA del. SSW G. Pawlos-Janusz, I. Szarewicz-Iwaniuk (spr.).

Protokolant: apl. W. Moncarzewski.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie wszystkie argumenty skargi uznać należy za trafne, jednakże co do zasady znajdują one uzasadnienie.

Przede wszystkim nie można nie podzielić argumentów skargi - naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19.XII.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, skoro jedynym argumentem przemawiającym za zastosowaniem szacunkowej metody ustalenia podstawy opodatkowania jest przywołany w uzasadnieniu fakt nierzetelności ksiąg podatkowych.

Tymczasem interpretacja w/w przepisu prawa prowadzi do wniosku, że ustalenie podstawy opodatkowania w drodze szacunku następuje wtedy, gdy brak jest danych niezbędnych do jej ustalenia.

Lakoniczne wskazania na nierzetelność ksiąg przychodu i rozchodu jako podstawę zastosowania szacunku stanowi naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Nie można również nie podzielić argumentu zaskarżonej decyzji, iż zastosowana metoda szacunku, w sytuacji gdy organ podatkowy przeprowadza go kilkoma metodami, wybierając nawet wynik najkorzystniejszy dla podatnika (dochodząc do wniosku, że wyniki wszystkich są ze sobą zbieżne) wymagała bliższego uzasadnienia.

Zważyć należy, że wbrew wywodom decyzji rozbieżność między poszczególnymi wynikami ustalającymi obrót w 1993 r. sięga 7.435.061.406 zł - w stosunku do przyjętego (21.516.187.390 zł - ustalona na podstawie kosztów handlowych i ich udziałów w obrocie) lub 1.039.441.083 (15.120.567.067 - ustalony na podstawie średnich utargów miesięcznych w rozbiciu na dwa okresy 1.07.-04.07.1993 r. i 5.VII.-31.XII.1993 r.) i trudno tu mówić o "zbieżności" wyników.

Nie ustosunkowano się również do zarzutu skarżącego, iż w ciągu roku podatkowego stosował różne marże. Z akty administracyjnych wynika, iż organ podatkowy dysponował remanentem na dzień 4.07.1993 r. i 1.01.1993 r. tj. za okres, którego dotyczy zaskarżona decyzja, lecz remanent ten w ogóle nie był brany pod uwagę.

W/w okoliczności, których organ podatkowy nie rozważył mogły mieć istotny wpływ na treść decyzji, co czyni skargę zasadną.

Odnośnie naruszenia § 10 ust. 2 w zw. z § 25 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.XII.1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zarzut ten uznać należy za chybiony.

§ 10 ust. 2 pkt 5 odnosi się do sytuacji, gdy w księdze przychodów i rozchodów wpisane są stosowne kwoty, lecz z powodu oczywistej omyłki wpisane są błędnie, co podatnik może udowodnić przez okazanie dowodów kasowych odpowiadających warunkom określonym § 11 ust. 3 cyt. rozporządzenia.

Nie dotyczy zaś sytuacji, gdy w księdze nie są wpisane żadne kwoty, a taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie (w księdze nie były zaewidencjonowane zakupy niektórych towarów).

Mimo braku uzasadnienia w tym zakresie uchybienie to nie miałoby wpływu na treść decyzji.

Odnośnie naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie znajduje ono uzasadnienia.

Wprawdzie zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie powołują się na art. 11a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz. U. Nr 9/1991), jednakże zgodnie z jego treścią "podatek obrotowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że Urząd Skarbowy wyda decyzję, w której określi podatek w innej wysokości".

Nie czyni to decyzji pozbawionej podstaw prawnych. Zarzut naruszenia art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług również nie znajduje uzasadnienia bowiem podatek obrotowy ustalono za okres 1.01.-4.07.1993 r., co wynika z treści decyzji.

Przesłanki naruszenia art. 169, 6, 156 § 1 oraz art. 15 kpa zarzucane skargą pozostają w związku z wyżej przytoczonymi argumentami wobec czego ponowna ich analiza jest zbędna.

Zarzut naruszenia art. 8 kpa poprzez zwiększenie wymiaru podstawy opodatkowania i wymiaru podatku w stosunku do ustaleń dokonanych w decyzji wymiarowej uchylonej przez Podatkową Komisję Odwoławczą jest chybiony.

Istotnie w sprawie nie został zastosowany art. 174 kpa. Jednakże nie nastąpiło też naruszenie art. 139 kpa, bowiem zakaz orzekania na niekorzyść strony odnosi się do orzeczenia organu II instancji w postępowaniu odwoławczym.

Decyzja uchylająca decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia postępowania dowodowego i jego oceny w myśl art. 80 kpa nie jest decyzją o jakiej mowa w art. 139 kpa.

Zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa nie znajduje uzasadnienia, skoro w aktach znajduje się upoważnienie do wydania decyzji o jakim mowa w art. 268a kpa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 55 ust. 1 w/w ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.