Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 10 lipca 2007 r.
I SA/Kr 679/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba.

Sędziowie WSA: Stanisław Grzeszek, Bogusław Wolas (spr).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 r., sprawy ze skargi E. F. - L., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 marca 2006 r. nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Naczelnik Urzędu Skarbowego K. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2006 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Ustalił przy tym, że organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego K. wszczął dnia (...) sierpnia 1998 r. do majątku Pani E. M. (później Strona zmieniła nazwisko na F.) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów o numerach (...),(...),(...) z dnia (...).06.1998 r. na należności z tytułu podatku VAT za IV.1995 r. i za V.1995 r. oraz sankcję za IV. 1995 r. i za V.1995 r. w łącznej kwocie zaległości głównej (...) zł i odsetki za zwlokę (...) zł oraz koszty upomnienia (...) zł. Ww.ym. tytuły wykonawcze zostały wystawione w oparciu o decyzje wymiarowe Urzędu Skarbowego K. z dnia (...).04.1998 r. nr (...) i nr (...).

Na skutek zmiany zasięgu terytorialnego poszczególnych urzędów skarbowych od dnia (...).09.2000 r. do Zobowiązanej kontynuował egzekucję Naczelnik Urzędu Skarbowego K. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w banku X S.A. V O/Kraków zawiadomieniem nr (...) z dnia (...).10.2000 r., które Pani F. E. odebrała w dniu (...).10.2000 r. oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w sp. z o.o. "T." zawiadomieniem nr (...) z dnia (...).10.2000 r., które Zobowiązana otrzymała również w dniu (...).10.2000 r. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania Zobowiązanej na adres W., ul. K. (...) w dniu (...).10.2002 r. przekazano ww. tytuły wykonawcze Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W., który zastosował środek egzekucyjny polegający na zajęciu wynagrodzenia za pracę w sp, z o.o. T." (zawiadomienie nr (...) z dnia (...).11.2002 r. otrzymane przez Panią E. F. w dniu (...).11.2002 r.). Ponieważ Zobowiązana ponownie zmieniła miejsce zamieszkania na adres K., ul. B. (...), w dniu (...).06.2003 r. zajęcie dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zostało uchylone.

Naczelnik Urzędu. Skarbowego K. po ponownym przejęciu postępowania egzekucyjnego zastosował środki egzekucyjne polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę w sp. z o.o. "T.". Pani E. F. zawiadomiona została o zastosowanym środku egzekucyjnym w dniu (...).07.2003 r. Zajęto także prawo majątkowe stanowiące zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. wynikający z zeznania o wysokości dochodu w roku podatkowym 2002., Podatniczka zawiadomiona została o zastosowanym środku egzekucyjnym w dniu (...).07.2003 r.

Dnia (...) grudnia 2005 r. Pani E. F. - L. złożyła w Urzędzie Skarbowym K. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Jako powód wskazała, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w powiązaniu z art. 70 § 4 oraz art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wierzytelność Urzędu Skarbowego K. dotycząca podatku VAT za okres IV-V.1995 r. oraz sankcji za ww. okres wygasła wskutek przedawnienia.

Odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że należności objęte wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu i są wymagalne.

Strona zażaliła się na ww. postanowienie powtarzając argumenty zawarte we wniosku.

Przyznała, że w dniu (...) października 2000 r. powiadomiono ją o zastosowaniu dwóch środków egzekucyjnych, tzn. o zajęciu rachunku bankowego, oraz wynagrodzenia za pracę. Natomiast zajęcie prawa majątkowego stanowiącego zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. nie przerwało biegu przedawnienia, bowiem czynność ta była wadliwa, a nie została przez skarżącą zaskarżona tylko z powodu braku środków.

Podkreśliła, że art. 70 § 4 ordynacji podatkowej mówi o przerwaniu biegu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, natomiast art. 21 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa stanowił, iż do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się art. 70 § 4 ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawa.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 marca 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego gdyż sporna należność nie uległa przedawnieniu. Powołał się przy tym na ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), która zmieniła art. 70 § 4 ordynacji podatkowej nadając drugiemu zdaniu tego przepisu następującą treść: "Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny", przy czym zdanie pierwsze § 4 nie uległo zmianie. Równocześnie został uchylony przepis art. 70 § 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Z wykładni literalnej przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, iż skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia wywołuje każdy zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. Bieg terminu przedawnienia może więc być wielokrotnie przerwany. Zauważyć należy, że w stanie prawnym obowiązującym w okresie l stycznia 1998 r. - 31 sierpnia 2005 r. zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu bez względu na czas trwania i sposób prowadzenia tego postępowania egzekucyjnego (dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego termin przedawnienia biegł na nowo, przy czym kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywało już biegu terminu przedawnienia). Do przerwania biegu terminu przedawnienia, bez żadnych ograniczeń czasowych, wystarczające było zatem zastosowanie chociażby jednego środka egzekucyjnego i to bez względu na efektywność jego zastosowania. Powrót do biegu terminu przedawnienia następował w dniu następnym po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Zmieniony przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej warunkuje przedłużenie terminu przedawnienia zobowiązania aktywnymi działaniami organu egzekucyjnego polegającymi na ujawnianiu składników majątkowych zobowiązanego i stosowaniu kolejnych środków egzekucyjnych.

Przepis art. 21 ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r. stanowi przy tym. iż "do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Zgodnie z art. 27 ustawy nowelizującej zmieniony przepis, art. 70 § 4 ustawy - Ordynacji podatkowej wszedł w życie z dniem l września 2005 r. Powołany przepis art. 21 ustawy nowelizującej jednoznacznie wprowadza zasadę bezpośredniego działania nowego prawa do stanów faktycznych istniejących w dniu l września 2005 r. Zatem z dniem l września 2005 r. przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych po dniu l września 2005 r. jak i tych zobowiązań, które powstały przed tą datą i istnieją w dniu l września 2005 r.

W związku z powyższym zobowiązanie podatkowe powstałe przed dniem l września 2005 r. i przed tą datą bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania czynności egzekucyjnej (art. 70 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia l stycznia 2003 r.), a postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone przed dniem l września 2005 r., to w tym przypadku na podstawie nowego art. 70 § 4 ustawy, w związku z art. 21 ustawy nowelizującej, termin przedawnienia tego zobowiązania biegnie na nowo od dnia l września 2005 r. Bieg terminu przedawnienia może być przerwany w wyniku zastosowania po dniu l września 2005 r. środka egzekucyjnego.

Na postanowienie to zobowiązana złożyła skargę wnosząc o stwierdzenie jego nieważności ewentualnie uchylenie i przekazanie organom administracyjnym do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię art. 70 § 4 tej ustawy w związku z art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tj. przyjęcie, że art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. w związku z art. 21 ustawy nowelizującej skutkuje tym, że termin przedawnienia zobowiązania biegnie na nowo od dnia 1 września 2005 r. Interpretacja taka jest bowiem sprzeczna z wykładnią językową powyższych przepisów.

Skoro zatem pierwsze zastosowanie środka egzekucyjnego polegające na zajęciu rachunku bankowego, oraz wynagrodzenia za pracę miało miejsce w 2000 r., to obecnie na podstawie wyżej wymienionych przepisów egzekwowane zobowiązanie uległo przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 70 § 3 ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia był przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony.

Natomiast § 4 stanowił, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegł na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego zgodnie z § 5 tego przepisu nie przerywało biegu terminu przedawnienia.

Od dnia l stycznia 2003 przepis art. 70 ordynacji podatkowej otrzymał nowe brzmienie. W § 4 przewidziano, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. § 5 pozostał natomiast niezmieniony.

Kolejna zmiana została wprowadzona z dniem l września 2005 r. Zgodnie z nowym brzmieniem § 4 bieg terminu przedawnienia nadal zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został: zawiadomiony. Jednakże po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Uchylono równocześnie § 5 tego przepisu w związku z czym kolejne zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony ponownie przerywa bieg terminu przedawnienia.

Zmiana ta została wprowadzona przez art. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja, podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 143 poz. 1199 z późniejszymi zmianami). Równocześnie w art. 21 tej ustawy przewidziano, że do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ordynacji podatkowej w jego nowym brzmieniu. Na gruncie powyższej regulacji należy zatem stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. Do dnia 31 sierpnia 2005 r. przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło w wyniku doręczenia dłużniczce zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wynagrodzenia za pracę. W związku z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 70 § 4 ordynacji podatkowej po przerwaniu biegu terminu przedawnienia jego bieg mógłby się rozpocząć dopiero od dnia następnego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Ponadto kolejne zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, oraz prawa majątkowe stanowiącego zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych zostały skarżącej doręczone w latach 2002 i 2003 r. Z tego względu do dnia 31 sierpnia 2005 r. zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, nie upłynął bowiem pięcioletni termin, o którym mowa w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej. Natomiast zmiana wprowadzona od dnia l września 2005 r. ma zgodnie z przepisami przejściowymi zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych, przed dniem jej wejścia w życie, jednakże stosuje się ją dopiero od dnia 1 września 2005 r. Nie można natomiast stosować nowej regulacji wstecz, do oceny zdarzeń powodujących przerwanie przedawnienia zobowiązań podatkowych, które miały miejsce w czasie gdy ustawa nowelizująca z dnia 30 czerwca 2005 r. jeszcze nie obowiązywała, gdyż przepis przejściowy nie upoważnia do tego. Pozwala on jedynie na stosowanie od l września 2005 r. nowych zasad przerywania biegu przedawnienia do terminów, które rozpoczęły swój bieg przed tą datą. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ordynacji podatkowej.