I SA/Kr 401/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2616805

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 października 2018 r. I SA/Kr 401/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo.

Sędziowie WSA: Stanisław Grzeszek Urszula Zięba (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skarg T. S. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2018 r. Nr (...), (...), (...) (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - s k a r g i oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniami z dnia 18 stycznia 2018 r. Nr (...), (...), (...) oraz (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 września 2017 r. w których odmówiono uwzględnienia wniosku T. S. o zawieszenie postępowania prowadzonego w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności T. S. wraz z T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. przy ul. (...) nr (...), z tytułu zaległości podatkowych ww. Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na ten podatek za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r., zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. oraz zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 rr. oraz I i II kwartał 2014 r.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco;

Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie solidarnej odpowiedzialności T. S. wraz z T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. przy ul. (...) nr (...), z tytułu zaległości podatkowych ww. Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na ten podatek za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r., zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. oraz zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 rr. oraz I i II kwartał 2014 r.

W dniu 26 lipca 2017 r. T. S. złożył do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. we wszystkich czterech prowadzonych w powyższym zakresie sprawach - podanie, w którym wystąpił o "wstrzymanie postępowania" na okres do końca października 2017 r. Jak wyjaśnił, podstawą wniosku były postanowienia wydane przez Sąd Rejonowy w T. w sprawach o sygn. akt V GC (...) oraz V GC (...), gdzie na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. zawieszono postępowania sądowe o zapłatę przez niego jako członka zarządu T. Sp. z o.o. zobowiązań Spółki, z powodu toczącego się postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Ł. na okoliczność doprowadzenia T. Sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem na kwotę (...) tys. zł. Następnie wskazał, że postępowanie przygotowawcze prowadzone przez ten organ zostanie zakończone do dnia 30 września 2017 r. zgodnie z wytycznymi Prokuratury Okręgowej w R., zaś na początku października miała zapaść decyzja o postawieniu zarzutów.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. wezwał wnioskującego w trybie art. 155 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, do przedstawienia dowodów potwierdzających wskazaną okoliczność toczących się spraw sądowych, w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w T. zawieszających te postępowania, w trybie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c (który stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeśli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej), wraz z jego uzasadnieniem oraz przedstawienia pisemnego wyjaśnienia, jak wskazane postępowania, toczące się przed Sądem Rejonowym w T., mogą wpłynąć na prowadzone przez organ podatkowy postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej wnioskującego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe T. Sp. z o.o.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r., wnioskujący poinformował, że w postępowaniach sądowych o sygn. akt VGC (...) oraz o sygn. akt VGC (...) Sąd stwierdził, iż "członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności subsydiarnej za zobowiązania spółki, jeśli wykaże ziszczenie się przynajmniej jednej z czterech przewidzianych w przepisie art. 299 § 2 k.s.h. przesłanek egzoneracyjnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność za zobowiązania spółki, o której mowa w art. 299 § k.s.h. zachowuje cechy odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej i solidarnej, natomiast zwolnienie od odpowiedzialności członków zarządu nastąpić może poprzez wykazanie braku winy, braku szkody, lub zgłoszenia wniosku w odpowiednim czasie".

Ponadto w ww. odpowiedzi na zapytanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wskazał, że zgodnie z art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeśli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Wskazał Pan też, że Prokuratura Rejonowa w Ł. prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie doprowadzenia T. Sp z o.o. z siedzibą w T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w okresie od lipca do grudnia 2013 r. w miejscowości B. Ł. poprzez dokonanie kompensaty wierzytelności firmy R. spółki jawnej wobec firmy W. spółki akcyjnej w upadłości układowej z siedzibą w R. i uzyskania w ten sposób przez R. spółkę jawną korzyści majątkowej w kwocie (...) zł z pominięciem uzgodnień wynikających z umowy o przelew wierzytelności zawartej w dniu 28 czerwca 2013 r. pomiędzy T. Sp. z o.o. a W. s.a. tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.

Podniósł też, że Sąd Rejonowy w T. zawiesił postępowania o sygnaturach akt VGC (...) oraz VGC (...). Z tych tez względów, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wniósł o zawieszenie "postępowań toczących się wobec mojej osoby: 1224- (...), (...) do 3.2017 oraz (...) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego".

W dniu 28 września 2017 r. organ pierwszej instancji wydał cztery postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności T. S. wraz z T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. z tytułu zaległości podatkowych ww. Spółki w przedstawionym wyżej zakresie.

Na ww. postanowienia T. S. złożył zażalenia, w których jednolicie zarzucał wydanie zaskarżonych postanowień z rażącym naruszeniem prawa procesowego - przepisów postępowania, tj. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zakresie nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na toczące się postępowanie karne przygotowawcze oraz błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na istotę rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że w sprawie nie występuje jakakolwiek zależność pomiędzy postępowaniem karnym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ł., a postępowaniem podatkowym.

Ponadto zarzucił naruszenie art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez niezebranie całego materiału dowodowego koniecznego do właściwego przeprowadzenia postępowania, a przez to wydanie postanowień z naruszeniem przepisów procesowych prawa podatkowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz treścią zarzutów, utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy.

W uzasadnieniu wydanych postanowień wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Gdy zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej zawieszenie postępowania ma charakter obligatoryjny.

Przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1. wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2. jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, Zagadnieniem wstępnym jest natomiast sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego rozstrzygnięcie ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Nie chodzi przy tym o rozstrzygnięcie zagadnienia faktycznego.

Zdaniem DIAS, okoliczność prowadzenia postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Rejonową w Ł., a dalej prawomocnego zakończonego postępowania karnego, nie stanowi zagadnienie wstępnego, w rozumieniu nadawanym mu przepisem art. 201 § 1 pkt 2 O.p., od którego uzależnione jest wydanie decyzji w sprawie odpowiedzialności Pana jako osoby trzeciej solidarnie ze T. Sp. z o.o. za jej zaległości podatkowe. Ostateczny wynik postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Ł. nie rozstrzyga miarodajnie żadnego zagadnienia prawnego, od którego uzależnione jest wydanie orzeczenia w sprawie głównej toczącej się przed organem podatkowym natomiast Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przedmiotowe postępowanie podatkowe może prowadzić i zakończyć w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Również na prowadzone postępowania w sprawie odpowiedzialności wnioskującego jako osoby trzeciej solidarnie z T. Sp. z o. o za zobowiązania podatkowe tej Spółki, nie mają wpływu postępowania prowadzone przez Sąd Rejonowy w T. Podobnie wypowiada się piśmiennictwo jak i judykatura stwierdzając, że na gruncie prawa podatkowego nie stanowią zagadnienia wstępnego ustalenia dowodowe postępowania karnego (B. Dauter "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Łex 2015 za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt 111 SA (...)). Zbieżne, z prezentowanym powyżej poglądem, stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po (...), stwierdzając, że " (...) toczące się postępowanie karne, bez względu na to w jakim charakterze występuje w nich firma "A nie mogą stanowić okoliczności wyłączającej winę strony w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Postępowanie podatkowe jest bowiem postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania karnego, w którym ustala się winę sprawcy przestępstwa i wymierza karę za popełniony czyn. Wynik postępowania karnego nie przesądza bowiem o braku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, (WSA w W-wie z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA (...)). Tym bardziej więc, gdy postępowanie karne dotyczy osób nie ponoszących odpowiedzialności podatkowej wprost lub w trybie przeniesienia odpowiedzialności, nie może usprawiedliwiać zaniechania członków zarządu w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Bowiem krąg podmiotów, na których ciąży w tej sytuacji wykonanie zobowiązania podatkowego nie zmieni się. Jednocześnie dla skuteczności złożenia wspomnianego wniosku, bez znaczenia pozostaje fakt toczących się postępowań karnych, na które powołuje się strona (...)".

Jak stwierdził DIAS, wnioskujący w swoich pismach z dnia 26 lipca 2017 r. i z dnia 24 sierpnia 2017 r. wnioskując o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., powołuje się na okoliczność ustalenia przez organy ścigania, czy wskutek czynności dokonanej przez firmę R. polegającej na kompensacie wierzytelności przysługującej T. Sp. z o.o., został uszczuplony jej majątek o kwotę (...) zł, a co za tym idzie czy doszło do popełniania przestępstwa z art. 286 § 1 ustawy Kodeks kamy.

Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na przedmiot postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Konstrukcja przepisu art. 116 O.p., w oparciu o który toczy się postępowanie podatkowe ws. odpowiedzialności osoby trzeciej solidarnie z T. Sp z o.o. za zaległości podatkowe Spółki, jest regulacją szczególną (lex specialis) w stosunku do odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością przewidzianej na gruncie prawa handlowego. Organ administracyjny inaczej rozumie przesłanki zwalniające od takiej odpowiedzialności niż sąd powszechny, gdyż sama konstrukcja tych przepisów w praktyce jest inna. Bowiem na podstawie ww. art. 116 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, a także gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Istnienie powyższych przesłanek organ podatkowy będzie badać w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jako osoby trzeciej solidarnie z T. Sp. z o.o. za wskazane w sentencji zaskarżonych postanowień zobowiązania podatkowe Spółki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził ostatecznie, że podniesiony zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego - przepisów postępowania tj. art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na toczące się postępowanie karne przygotowawcze oraz błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na istotę rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że w sprawie nie występuje jakakolwiek zależność pomiędzy postępowaniem karnym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ł., a postępowaniem podatkowym, nie zasługuje na uwzględnienie.

W jednakowo brzmiących skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, T. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień zarzucał, iż wydane one zostało z naruszeniem: 1) art. 122, art. 124, art. 201 § 1 pkt 2 i art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na toczące się postępowania karne przygotowawcze oraz błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na istotę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że w sprawie nie występuje jakakolwiek zależność pomiędzy tymi postępowaniami a postępowaniem podatkowym.

W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień, wnosił o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając na posiedzeniu uproszczonym w dniu 5 października 2018 r. sprawy o sygn. akt od I SA/Kr (...) do I SA/Kr (...) połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr (...). Ze względu bowiem na występującego w nich tego samego skarżącego, tożsamy stan faktyczny oraz tożsamej treści pisma i wnioski składane we wszystkich tych sprawach i jednobrzmiące skargi, sprawy te pozostawały ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargi złożone w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, rozpatrywane w niniejszej połączonej sprawie skargi T. S. nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik Sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, była ocena zgodności z prawem postanowień wydanych w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawach podatkowych w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu T. Sp. z o.o. w T. za jej zaległości podatkowe wymienione szczegółowo w treści zaskarżonych postanowień.

Kwestią sporną w sprawie jest zaś w tym kontekście kwestia odnosząca się do prawidłowości oceny wniosku strony z dnia 26 lipca 2017 r. o zawieszenie wszczętego z urzędu, postępowania podatkowego w sprawie wyżej opisanej.

Według Sądu, w kontekście okoliczności stanu sprawy, skonfrontowanych z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu pierwszej instancji, a także z argumentacją skarg, brak jest podstaw, aby uznać, że odmowa zawieszenia postępowania podatkowego nastąpiła z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.

Odnosząc się do rezultatów dokonanej przez organy podatkowe rekonstrukcji normatywnej treści przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz jego wykładni, brak jest podstaw, aby uznać je za nieprawidłowe.

Z przywołanego przepisu wynika, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Reguluje on więc zagadnienie przemijającej przeszkody prowadzenia postępowania w postaci zdeterminowania jego wyniku, wynikiem równolegle prowadzonego postępowania, tj. zagadnienie prejudycjalności. Stwierdzić więc należy, że zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymanie czynności w prowadzonym postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) rozumieć więc należy przeszkodę powstającą lub ujawniająca się w toku prowadzonego postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania podatkowego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Zagadnieniem wstępnym jest więc sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, a więc w sprawie głównej, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej istotnej kwestii, która ze względu na jej przedmiot i charakter należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej.

Według Sądu, okoliczności sprawy nie dają podstaw, aby uznać, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu T. Sp. z o.o. w T. ujawniło się zagadnienie wstępne, w wyżej wskazanym rozumieniu tego pojęcia.

W tej mierze bowiem, nie sposób nie uwzględnić normatywnej treści przepisów art. 107 - zgodnie z nim za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Odpowiedzialność ta wynika z art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji Podatkowej - zgodnie z którym za zaległości, między innymi, spółki z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba iż członek zarządu wykaże, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części; a odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu - Ordynacji podatkowej. Przepisy te wyznaczają ramy postępowania i przedmiot konkretnej sprawy podatkowej, tj. sprawy w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe. Przywołane przepisy rodzą również określone konsekwencje odnośnie reguł prowadzonego postępowania podatkowego, w szczególności w zakresie dotyczącym ciężaru dowodzenia określonych ich hipotezą okoliczności. Podczas bowiem, gdy obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie przesłanek upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu spółki kapitałowej oraz bezskuteczności prowadzonej z majątku spółki egzekucji, to ciężar wykazania istnienia przesłanki uwalniającej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe (przesłanki egzoneracyjnej) spoczywa na członku zarządu. Powyższe, nie pozostaje więc bez wpływu na treść obowiązków organów podatkowych w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie rozstrzygnięcia o tej odpowiedzialności. Skoro tak, a w świetle wskazanych przepisów nie może to budzić żadnych wątpliwości, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby za zagadnienie prejudycjalne, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia uznać, okoliczności związane z prowadzonymi postępowaniami sądowo-prokuratorskimi, na które wskazywała strona skarżąca.

Istota zawieszenia postępowania sprowadza się bowiem do tego, że w trakcie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, co oznacza, że nie są podejmowane żadne czynności, z wyjątkiem wskazanych w przepisach, także i taka, jaką jest wydanie decyzji. Zakres czynności podejmowanych w czasie zawieszenia postępowania określają art. 202 i art. 203 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 203 § 1 organ podatkowy, który zawiesił postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu (§ 1). Jeżeli strona nie wystąpiła do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (§ 2). W trakcie zawieszonego postępowania organ podatkowy ma prawo jedynie zabezpieczyć dowody, wezwać stronę do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub sam zwrócić się z urzędu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego oraz podjąć postępowanie. Katalog czynności, które organ podatkowy może realizować w czasie zawieszonego postępowania, jest zamknięty, zatem każda inna czynność niż wymieniona w ww. przepisach wykraczająca poza jego zakres jest bezskuteczna.

Słusznie zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej konkludował, że okoliczność prowadzenia postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Rejonową w Ł., a dalej prawomocnego zakończonego postępowania karnego, nie stanowi zagadnienie wstępnego, w rozumieniu nadawanym mu przepisem art. 201 § 1 pkt 2 O.p., od którego uzależnione jest wydanie decyzji w sprawie odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej solidarnie ze T. Sp. z o.o. za jej zaległości podatkowe. Ostateczny wynik postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Ł. nie rozstrzyga bowiem miarodajnie żadnego zagadnienia prawnego, od którego uzależnione jest wydanie orzeczenia w sprawie głównej toczącej się przed organem podatkowym natomiast Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przedmiotowe postępowanie podatkowe może prowadzić i zakończyć w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy.

Adekwatnie przywołano także tezy uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Po (...), gdzie podkreślano, że "postępowanie podatkowe jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania karnego, w którym ustala się winę sprawcy przestępstwa i wymierza karę za popełniony czyn. Wynik postępowania karnego nie przesądza równocześnie o braku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe", (podobnie; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA (...)). Tym bardziej więc, gdy postępowanie karne dotyczy osób nie ponoszących odpowiedzialności podatkowej wprost lub w trybie przeniesienia odpowiedzialności, nie może usprawiedliwiać zaniechania członków zarządu w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Bowiem krąg podmiotów, na których ciąży w tej sytuacji wykonanie zobowiązania podatkowego nie zmieni się.

Prawidłowo też Dyrektor ocenił, iż wnioskujący w swoich pismach z dnia 26 lipca 2017 r. i z dnia 24 sierpnia 2017 r. wnosząc o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., powoływał się na okoliczność ustalenia przez organy ścigania, czy wskutek czynności dokonanej przez firmę R. polegającej na kompensacie wierzytelności przysługującej T. Sp. z o.o., został uszczuplony jej majątek o kwotę (...) zł, a co za tym idzie czy doszło do popełniania przestępstwa z art. 286 § 1 ustawy Kodeks kamy. Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na przedmiot postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Tą ocenę Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Istnienie ustawowych przesłanek odpowiedzialności podatkowej Skarżącego organ podatkowy będzie zatem badać w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jako osoby trzeciej solidarnie z T. Sp. z o.o. za wskazane w sentencji zaskarżonych postanowień zobowiązania podatkowe Spółki.

Wydanie wnioskowanego przez stronę rozstrzygnięcia uniemożliwiłoby - w okolicznościach sprawy - organowi pierwszej instancji przeprowadzania czynności dowodowych związanych z prowadzonym postępowaniem. Uznanie zatem racji zawartych w skardze za trafne i uzasadnione skutkowałoby dysfunkcjonalnością obowiązujących w analizowanym zakresie rozwiązań prawnych - zawieszenie postępowania podatkowego, w okolicznościach takich, jak w przedmiotowej sprawie, uniemożliwiałoby bowiem organowi podatkowemu przeprowadzenie jakichkolwiek ustaleń w sprawie.

W kontekście powyższego brak było zatem podstaw, aby uznać, że zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej był uzasadniony.

Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 122 i 124 O.p. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego koniecznego do właściwego przeprowadzenia postępowania, a przez to wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów procesowych prawa podatkowego.

Zdaniem Sądu, Skarżący nawet nie wyjaśnił na czym konkretnie polegało to naruszenie, z tych względów zarzut ten może być oceniony tylko jako pozbawiony podstaw. Niemniej jednak, stwierdzić należy, iż w prowadzonych postępowaniach w przedmiotowej sprawie organ podatkowy podejmował wszelkie niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a także zgromadził kompletny materiał dowodowy. Zaskarżone postanowienia zostały wydane po kompleksowej ocenie dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, zaś materiał dowodowy zebrany przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. okazał się wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ I instancji wyczerpał swoje możliwości dowodowe natomiast jego spójna i logiczna ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organ podatkowy prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności sprawy na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, który wszechstronnie i wnikliwe ocenił z zachowaniem reguł tej oceny. Organ odwoławczy miał zatem podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonych postanowień. Podniesione w tym zakresie zarzuty stanowić mogły jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organy, wynikającą z przedstawionej w środku odwoławczym odmienności ocen w zakresie materiału zebranego w toku postępowania a także zdaniem Sądu ocenione być winny jako zmierzające do odciągnięcia w czasie wydania końcowego, merytorycznego orzeczenia w przedmiocie ewentualnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, w tym z art. 120, 121 § 1 i 127 O.p. i stosownie do art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.