Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1666637

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 25 września 2014 r.
I SA/Kr 1577/14
Zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - działanie podatnika w dobrej wierze.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.).

Sędziowie WSA: Maja Chodacka, Inga Gołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r., sprawy ze skarg Zakładu Usługowo-Produkcyjnego "E" Sp.jawna S.B. i P.L. z siedzibą w L, na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 września 2011 r. Nr (...) i (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2010 r.,

I.

uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzję organu I instancji"

II.

określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili, prawomocności wyroku"

III.

zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej, koszty postępowania w kwocie 1577 zł (tysiąc pięćset siedemdziesiąt, siedem złotych).,,

Uzasadnienie faktyczne

Dwoma decyzjami z dnia 17 czerwca 2011 r. o identycznym numerze (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego, określił skarżącemu -Zakładowi Usługowo - Produkcyjnemu "E" Spółka Jawna S.B., P. L. w L. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia w podatku od towarów i usług za sierpień - w kwocie 437 772 zł i za wrzesień 2010 r. - w kwocie 297 492 zł.

W uzasadnieniu obu decyzji organ wskazał, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży artykułów elektrycznych, materiałów instalacyjnych, rozdzielnic i skrzyń elektrycznych. Od dnia 1 maja 2004 r. skarżący posiadał status zarejestrowanego podmiotu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych VAT-UE. Wszczęte w dniu 26 maja 2011 r. postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2010 r. wykazało, że w rejestrze sprzedaży za ww. miesiące oraz w złożonych deklaracjach, skarżący wykazał m.in. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (artykułów elektrycznych) do kontrahenta z Rumunii - firmy E., nr VAT RO 14228980, udokumentowaną fakturami nr FSE-10/LE/330, z dnia 23 sierpnia 2010 r. - na kwotę 5597,05 Euro i nr FSE-10/LE/375, z dnia 17 września 2010 r. na kwotę 6 379,47 euro. Organ podatkowy nie zakwestionował faktu rzeczywistej wysyłki ww. dostaw. Stwierdził jedynie, że skarżący nie miał prawa do zastosowania stawki 0% nie spełnił bowiem wymogów, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

W oparciu o dane zawarte w systemie VIES organ podatkowy ustalił bowiem, że ww. kontrahent skarżącego był wewnątrzwspólnotowym podatnikiem w okresie do dnia 1 sierpnia 2010 r., a następnie uzyskał status zarejestrowanego podatnika UE dopiero od dnia 5 stycznia 2011 r., stąd też wszystkie transakcje za sierpień i wrzesień nie mogły mieć statusu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, opodatkowanych stawką VAT O%. Z dokumentów przesłanych za pośrednictwem służb Ministerstwa Finansów do urzędu skarbowego wynikało, że w związku z wewnętrznymi rumuńskimi przepisami, które weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2010 r. wszystkie rumuńskie firmy dokonujące wewnątrzwspólnotowych transakcji, powinny były zwrócić się do administracji rumuńskiej "o uznanie jako wewnątrzwspólnotowy podatnik". Organ podatkowy weryfikując prawidłowość decyzji nr 1891025 z dnia 9 sierpnia 2010 r. (uznającej kontrahenta skarżącego za czynnego podatnika od dnia 9 sierpnia 2010 r.) wydanej przez administrację rumuńską uzyskał informację, że decyzja ta weszła w życie dopiero z dniem 5 stycznia 2011 r., ponieważ wtedy "została podana do wiadomości wnioskującej firmie". Ustawodawstwo rumuńskie wymagało dla wejścia w życie decyzji by została ona wcześniej podana do wiadomości wnioskującego podmiotu. W tym wypadku kontrahent skarżącego dowiedział się o decyzji w dniu 5 stycznia 2011 r. - gdy jego przedstawiciel przyszedł do lokalnego urzędu podatkowego i odebrał dokument - jak podał organ "jak jest to widoczne z pewnymi kłopotami".

W odwołaniach skarżący zarzucił naruszenie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Skarżący podał, że w związku z wątpliwościami co do prawidłowości dokonanej interpretacji Naczelnika US w L.obowiązujących w Rumunii przepisów prawa podatkowego, zwrócił się pisemnie o uzupełnienie dowodów poprzez zwrócenie się w drodze pomocy prawnej do rumuńskiej administracji podatkowej o podanie konkretnej podstawy prawnej, tj. przepisu na mocy którego datą wejścia w życie decyzji o nadaniu podatnikowi numeru VAT UE dla transakcji wewnątrzwspólnotowych jest dzień zakomunikowania mu decyzji.

Skarżący zaznaczył, że art. 44 rumuńskiego kodeksu postępowania skarbowego dotyczy powiadomienia o podatkowym dokumencie administracyjnym, określając szczegółowo dopuszczalne sposoby ogłaszania podatkowych dokumentów administracyjnych, jak: przekazanie za podpisem, dostarczenie poprzez osoby upoważnione, przekazanie pocztowe lub w drodze ogłoszenia. Natomiast w żadnym wypadku przepis ten nie stwierdza by dzień powiadomienia podatnika o dokumencie podatkowym był datą jego wejścia w życie, czyli początkową datą jego obowiązywania dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Skarżący zaznaczył, że organ nie wydał w przedmiocie tego wniosku żadnego postanowienia. Dopiero w uzasadnieniu decyzji podał, że jest on bezzasadny gdyż wnioskowane informacje zostały już od administracji rumuńskiej.

Zdaniem skarżącego doprowadziło to do zaniechania wyjaśnienia kluczowej dla sprawy kwestii, tj. czy w myśl znowelizowanych z dniem 1 sierpnia 2010. r. rumuńskich przepisów podatkowych, datą wejścia w życie decyzji o nadaniu podatnikowi numeru VAT UE dla transakcji wewnątrzwspólnotowych był rzeczywiście dzień zakomunikowania decyzji wnioskodawcy czy też data wydania decyzji. Nadto nie wyjaśniono wątpliwości, na czym polegały kłopoty z ustaleniem daty odbioru decyzji przez podatnika.

Skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił również jego żądania o przetłumaczenie z języka rumuńskiego na język polski dokumentów otrzymanych w drodze międzynarodowej pomocy prawnej od organów podatkowych Rządu Rumunii, włączonych do akt sprawy na kartach od nr 208 do nr 217.

Skarżący podniósł, że nie można jako dowód w sprawie - i to tak istotny dla jej rozstrzygnięcia - dopuścić dokumentów w języku zupełnie nieznanym zarówno stronie jaki i organowi.

Dyrektor Izby Skarbowej, decyzjami z dnia 22 września 2011 r. nr (...) i (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że jednym z warunków uprawniających podatnika do opodatkowania dostawy towarów stawką O% jest dokonanie jej na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz podanie tego numeru na fakturze dokumentującej transakcję. Skorzystanie w Polsce z prawa do opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy 0% stawką podatku VAT wiązało się nierozerwalnie z koniecznością równoczesnego opodatkowania tej transakcji przez unijnego kontrahenta jako wewnątrzwspólnotowego nabycia. W związku z powyższym nabywca z Unii Europejskiej musi być podatnikiem zarejestrowanym dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych w swoim państwie. W sytuacji gdy nabywca towaru nie podlegał obowiązkowi opodatkowania nabycia wówczas dostawa towaru winna być opodatkowana przez dostawcę niezależnie od faktu, że towar jest wysyłany do innego kraju Unii Europejskiej.

Organ podkreślał, że konieczność opodatkowania transakcji 22% stawką podatku od towarów i usług wynikała z założeń wspólnego systemu opodatkowania podatkiem VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych, tj. z Dyrektywy 2006/112//WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347 z 11 grudnia 2006, s.1) oraz z ustawy o podatku od towarów i usług.

Odnośnie zarzutu odmowy przetłumaczenia dokumentów sporządzonych w języku rumuńskim organ podał, że również skarżący nie dokonał tłumaczenia tych dokumentów twierdząc, "że mogą one mieć a nie że mają znaczenie w sprawie". Skarżący nie wskazał nadto w jakiej części dokumenty te mogłyby mieć znaczenie dla sprawy. Ponadto "część tych samych dokumentów została dołączona do odpowiedzi jaką udzieliła administracja rumuńska na zapytanie dotyczące rejestracji kontrahenta skarżącego". W ocenie tej administracji rumuńskiej przedłożone dokumenty obrazują przebieg rejestracji tzn. wskazują datę złożenia wniosku oraz datę odebrania dokumentu potwierdzającego tę rejestrację. Ze stanowiska zaprezentowanego w odpowiedzi wynika w sposób jednoznaczny, że według przepisów prawa rumuńskiego kontrahent skarżącej uznany jest za podmiot zarejestrowany do celów transakcji wewnątrzwspólnotowych od dnia 5 stycznia 2011 r. i taka też data widnieje w systemie VIES. Natomiast polskie organy podatkowe nie są uprawnione do oceny przepisów prawa obowiązującego w innych krajach członkowskich, stąd zdaniem organu, nieuzasadniony był zarzut o wystąpienie do administracji rumuńskiej o wskazanie przepisów na podstawie których stwierdziła ona, że firma E. jest zarejestrowana jako podatnik VAT-UE od dnia 5 stycznia 2011 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracji w Krakowie skarżący domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, podnosząc zarzut naruszenia: art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe działań niezbędnych dla dokonanego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia w sposób pewny daty powiadomienia przez rumuński urząd skarbowy spółki "E." w Bukareszcie o nadaniu jej numeru VAT UE dla transakcji wewnątrzwspólnotowych; art. 180 § 1 i art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa, przez niedopuszczenie przez organy podatkowe, wnioskowanych przez skarżącego dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, tj. odmowę przetłumaczenia szeregu zebranych przez te organy w toku postępowania dokumentów z języka rumuńskiego na język polski oraz pominięcia wniosku o zwrócenie w drodze pomocy prawnej do rumuńskiej administracji o podanie konkretnej podstawy prawnej, na mocy której datą wejścia w życie decyzji o nadaniu podatnikowi numeru VAT dla transakcji wewnątrzwspólnotowych jest dzień zakomunikowania decyzji wnioskodawca; art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte zebranie i nie rozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, w szczególności w podnoszonych przez stronę skarżącą wątpliwości i niejasności w zakresie obowiązujących w rumuńskim prawie podatkowym regulacji dotyczących rejestracji podatników dla po wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów; art. 13 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez uznanie, że warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT O%, właściwej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest uwidocznienie danych kontrahenta (nabywcy) w rejestrze Przedsiębiorców Wewnątrzunijnych VIES. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r., tut. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Kr 1971/11 i I SA/Kr 1972/11 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt I SA/Kr 1971/11. Dodatkowo Sąd postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r., I SA/Kr 1971/11 zawiesił postępowanie sądowe ze względu na zgodny wniosek stron. Przed Trybunałem Sprawiedliwości UE zawisła bowiem sprawa Mecsek-Gabona, C-273/11 zainicjowana pytaniem prejudycjalnym sadu węgierskiego: "Czy można kwestionować zwolnienie dostawy towarów z podatku VAT jedynie z tego powodu, że organy innego państwa członkowskiego wykreśliły z mocą wsteczną, ze skutkiem na dzień wcześniejszy niż dostawa towarów, wspólnotowy numer identyfikacji podatkowej nabywcy?".

Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r., I SA/Kr 1971/11, działając na wniosek Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd podjął postępowanie, a sprawie nadał nową sygnaturę akt I SA/Kr 1577/14. Na rozprawie w dniu 25 września 2014 r., Sąd odczytał wyrok Mecsek -Gabona,C-273/11,EU:C:2012:547. Pełnomocnicy stron podtrzymali swoje twierdzenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że organy, co do zasady.prawidłowo ustaliły, że ww. kontrahent rumuński (E.) do dnia 1 sierpnia 2010 r. posiadał właściwy numer identyfikacyjny (RO 14228980) do wewnątrzwspólnotowych dostaw, nadany przez władze rumuńskie. Z akt administracyjnych (k. 186) wynika przy tym, że faktycznie kontrahent ten działał od 1 listopada 2001 r. Organy nie badały jak długo skarżący utrzymywał kontakty handlowe z ww. firmą rumuńską, ale z akt postępowania administracyjnego wynika, że w lipcu 2010 r. skarżący dokonywał do tej firmy wewnątrzwspólnotowych dostaw. Była to zresztą jedna z kilku firm rumuńskich, z którymi skarżący utrzymywał kontakty handlowe. Kontrahent rumuński posługiwał się w lipcu 2010 r. identycznym numerem RO 14228980 (str. 2 protokołu kontroli - k. 190, str. 2 akt administracyjnych) jaki później został z powrotem zarejestrowany (k. 221 akt administracyjnych). W związku ze zmianą wewnętrznych rumuńskich przepisów (nakazujących od dnia 1 sierpnia 2010 r. uzyskanie ponownej rejestracji do celów rozliczanie wewnątrzwspólnotowych transakcji) kontrahent skarżącego wystąpił o taką rejestrację dnia 9 sierpnia 2010 r. i w tym samym dniu została wydana stosowna decyzja (str. 221 akt administracyjnych). Decyzja ta została jednak doręczona przedstawicielowi kontrahenta skarżącego dopiero dnia 5 stycznia 2011 r. i dlatego administracja rumuńska, powołując się na przepisy proceduralne, uznała, że dopiero z dniem 5 stycznia 2011 r. "VAT dla wewnątrzwspólnotowych transakcji jest ważny..." (k.221 str. 2 akt administracyjnych). Organy w ogóle nie badały, czy skarżący działał w zaufaniu do prawidłowych danych o rejestracji podawanych mu przez rumuńskiego kontrahenta. Nie badały również czy kontrahent rumuński zadeklarował dostawy skarżącego jako wewnątrzwspólnotowe nabycie. W aktach jednak znajdują się opatrzone pieczęciami rumuńskich służb podatkowych formularze podatkowe za sierpień i wrzesień 2010 r. (k. 208 do 216 akt administracyjnych), z których wynika, że najprawdopodobniej deklarowane były kwoty dotyczące nabycia i sprzedaży, a także wpłacany był stosowny podatek. Okoliczności te jednak nie były wyjaśniane. Organy nie kwestionowały przy tym w ogóle ani dostaw, ani nie podnosiły, ze deklarowane przez skarżącego wewnątrzwspólnotowe dostawy miałyby charakter oszustwa podatkowego.

W tak ustalonym stanie faktycznym i na podstawie akt sprawy Sąd doszedł do wniosku, że organy dokonały błędnej wykładni art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w sierpniu i wrześniu 2010 r. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlegała opodatkowaniu według stawki podatku O%, pod warunkiem że: podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów.

Organy podatkowe w istocie zakwestionowały zastosowanie stawki 0% tylko dlatego, że wewnętrzne przepisy rumuńskie uznawały decyzję o ponownej rejestracji kontrahenta rumuńskiego za wprowadzoną do obrotu (a więc w rozumieniu polskich organów-spełniającą warunek, o którym mowa w ww. art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług), z momentem jej doręczenia, a nie z momentem jej wydania lub złożenia wniosku o rejestrację.

W ocenie Sądu wprawdzie ww. art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie wskazuje na możliwość powołania się przez polskiego podatnika na działanie w zaufaniu do danych przekazywanych mu przez wspólnotowego kontrahenta, jednak należy wziąć pod uwagę sposób interpretacji zasad rozliczania transakcji wewnątrzwspólnotowych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wyroki Trybunału są bowiem częścią systemu prawa unijnego, a więc również częścią systemu prawa polskiego, a zawarte w tych wyrokach poglądy dotyczące interpretacji zasad unijnych, mają wpływ na dokonywaną wykładnię polskich,wewnętrznych przepisów.

Reprezentatywny jest w rozstrzyganym stanie faktycznym ww. wyrok Mecsek-Gabona. Trybunał Sprawiedliwości w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, powołując się na wcześniejsze wyroki, wskazał, że: "Z orzecznictwa wynika także, że w braku w dyrektywie 2006/112 konkretnego przepisu dotyczącego dowodów, jakie podatnicy zobowiązani są dostarczyć w celu skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT (czyli w polskim prawie - stawki 0% - przyp. Sądu), to do państw członkowskich należy określenie, zgodnie z art. 131 dyrektywy 2006/112, przesłanek warunkujących zwolnienie przez te państwa dostaw wewnątrzwspólnotowych w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tychże zwolnień oraz w celu zapobiegania potencjalnym oszustwom, unikaniu opodatkowania oraz nadużyciom. Niemniej jednak przy wykonywaniu swoich kompetencji państwa członkowskie powinny przestrzegać ogólnych zasad prawa, które stanowią część unijnego porządku prawnego, do których należą między innymi zasada pewności prawa oraz zasada proporcjonalności...", (pkt 35). Dalej Trybunał argumentował, że: "Należy ponadto sprecyzować, że w wypadku gdy kupujący korzysta z uprawnienia do dysponowania rozpatrywanym towarem jak właściciel w państwie członkowskim dostawy i podejmuje się przetransportować ten towar do państwa członkowskiego przeznaczenia, należy mieć na względzie okoliczność, iż dowód, który sprzedawca może przedstawić władzom skarbowym, zależy zasadniczo od dokumentów, jakie otrzyma on w tym celu od kupującego (...) jeżeli dostawca wykonał swe obowiązki dotyczące wykazania dostawy wewnątrzwspólnotowej, podczas gdy kupujący nie spełnił umownego obowiązku wysyłki lub transportu towarów poza terytorium państwa członkowskiego dostawy, wówczas to kupujący zobowiązany jest z tytułu podatku VAT w tym państwie członkowskim...". (pkt 42 i 43).

Trybunał Sprawiedliwości odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z zadanego pytania prejudycjalnego zauważał, że spółka Mecsek-Gabona powołała się na swe prawo do zwolnienia z podatku VAT, w oparciu o stosowne dokumenty odesłane przez kupującego z jego adresu pocztowego, wskazujące, że towary zostały przewiezione do Włoch. Do sądu krajowego należało więc dokonanie oceny, czy spółka Mecsek-Gabona, działając w opisany wyżej sposób, spełniła obowiązki ciążące na niej w dziedzinie dowodów i należytej staranności, przy czym oceny tej należy dokonać w świetle warunków opisanych w pkt 38 niniejszego wyroku. Należałoby więc każdorazowo zbadać czy rzeczywiście doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy, przy czym: "W tych okolicznościach obowiązki ciążące na podatniku w zakresie dowodowym powinny być określone w zależności od warunków określonych wyraźnie w tym względzie przez prawo krajowe oraz przez zwyczajową praktykę przyjętą dla podobnych czynności" (pkt 38).

Dalej Trybunał wywodził, że w wypadku gdyby sąd krajowy doszedł do wniosku, że podatnik, o którym mowa, wiedział albo powinien był wiedzieć, iż dokonywana przezeń czynność stanowiła część składową oszustwa popełnianego przez kupującego, i nie podjął wszelkich racjonalnych środków znajdujących się w jego mocy w celu uniknięcia tego oszustwa, wówczas sąd ten powinien odmówić podatnikowi możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT (pkt 55). W ocenie Trybunału, art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należało interpretować w ten sposób, że nie zabrania on, by odmówiono sprzedawcy możliwości skorzystania z prawa do zwolnienia w odniesieniu do dostawy wewnątrzwspólnotowej, o ile zostanie wykazane, że w świetle obiektywnych danych sprzedawca ten nie spełnił obowiązków, jakie ciążą na nim w zakresie dowodowym, albo że wiedział lub powinien był wiedzieć, iż dokonywana przezeń czynność stanowi część składową oszustwa popełnianego przez kupującego, i nie podjął wszelkich racjonalnych środków znajdujących się w jego mocy w celu uniknięcia swego udziału w tym oszustwie.

Odnosząc się natomiast do obowiązku posiadania numeru identyfikacyjnego w transakcjach wewnątrzwspólnotowych Trybunał podkreślał, że dyrektywa 2006/112 nakłada, po pierwsze, na mocy swego art. 214 ust. 1 lit. b na państwa członkowskie obowiązek podjęcia działań niezbędnych w celu zapewnienia, że każdy podatnik, który dokonuje nabycia wewnątrzwspólnotowego, będzie zidentyfikowany za pomocą indywidualnego numeru. Po drugie, dyrektywa ta wymaga, na mocy swego art. 226 pkt4, by faktura, która powinna być zawsze wystawiona w wypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, zawierała obowiązkowo wzmiankę o numerze identyfikacyjnym VAT kupującego, pod którym ten ostatni przyjął dostawę towarów, o której mowa wart. 138 tej dyrektywy. Niemniej jednak, zastrzegał Trybunał, ani brzmienie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, ani dotychczasowe orzecznictwo nie uzależniły wśród materialnych przesłanek zaistnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej, które zostały wymienione w sposób wyczerpujący, obowiązku dysponowania numerem identyfikacyjnym VAT. Z pewnością przyznanie takiego numeru stanowiłoby dowód statusu podatkowego podatnika dla celów stosowania podatku VAT oraz ułatwiłoby kontrolę skarbową czynności wewnątrzwspólnotowych. Niemniej jednak jest to wymóg formalny, który w żadnym wypadku nie może podważać zwolnienia z podatku VAT, jeżeli materialne przesłanki zaistnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej zostały spełnione.

Stosując w rozstrzyganej sprawie dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości wykładnię obowiązku posiadania (na dzień dokonywania dostawy wewnątrzwspólnotowej) przez kontrahenta wspólnotowego ważnego numeru identyfikacyjnego pod rygorem utraty prawa do zastosowania stawki 0% przez polskiego dostawcę, należałoby przyjąć, że taki wymóg nie może być traktowany zbyt formalistycznie. Jeżeli polski dostawca wskaże na okoliczności przemawiające zatym* że działał w zaufaniu do danych przekazanych mu przez nabywcę o posiadaniu takiego numeru identyfikacyjnego - to organy podatkowe nie mogą wymagać, aby opodatkował dostawę stawką właściwą dla dostaw krajowych.

Mając na względzie wytyczne Trybunału zawarte w pkt 38 uzasadnienia wyroku wyrok Mecsek-Gabona Sad zauważa, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje jakie okoliczności uznawane będą za działanie w dobrej wierze, a jakie nie. W tej sytuacji organy powinny odnieść się do praktyk rynkowych w danym czasie (zawierania transakcji) w określonej branży. Jak już Sąd uzasadniał powyżej organy w ogóle nie prowadziły w tym zakresie postępowania dowodowego.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 14 października 2009 r., I SA/Op 282/09, że warunkiem do skorzystania z prawa do stawki 0% dla dostawy wewnątrzwspólnotowej jest wykazanie, że dokonując dostawy, podatnik działał w dobrej wierze, czyli nie był w posiadaniu wiedzy o nieaktualności informacji udzielonej mu przez organy o zidentyfikowanie podmiotu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, lub też nie mógł z łatwością przy istnieniu powiązań personalnych, kapitałowych czy osobistych, wiedzą taką dysponować.

Z poczynionych przez organy ustaleń nie wynika, aby istniały jakiekolwiek okoliczności faktyczne, które powinny skłonić skarżącego do weryfikacji danych o przekazywanym numerze identyfikacyjnym kontrahenta rumuńskiego. Co więcej, z akt sprawy wynika, że spółka rumuńska wraz ze zmianą wewnętrznych uregulowań dopełniła stosownych formalności (wniosek z dnia 9 sierpnia 2010 r.), najprawdopodobniej składała deklaracje za okres oczekiwania na doręczenie jej decyzji o rejestracji, która to decyzja formalnie w dacie wniosku została wydana.

Gdyby podzielić poglądy organów o skutkach braku doręczenia przez administrację rumuńską wydanej decyzji to praktycznie skarżący obciążony zostałby odpowiedzialnością za przedłużające się procedury administracyjne. Trudno też wymagać od przedsiębiorcy, aby stale sprawdzał swojego dotychczasowego kontrahenta jeżeli z okoliczności towarzyszących transakcjom nie wynikało, że kontrahent ten działał w sposób nieuczciwy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią dokonaną wykładnię art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w niniejszym wyroku odwołującą się do poglądów Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające jj decyzjo organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1.lit. a oraz 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Orzeczenie w pkt II wyroku nastąpiło zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 oraz art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd zasądził więc zwrot uiszczonej opłaty sądowej i koszty zastępstwa procesowego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.