Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2740985

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 30 października 2019 r.
I SA/Go 608/19
Umarzanie, odraczanie i rozkładanie na raty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.).

Sędziowie WSA: Alina Rzepecka, Asesor Zbigniew Kruszewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Zarządu Województwa (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie rozłożenia na raty należności wynikającej z decyzji o zwrocie dofinansowania

1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości.

2. Zasądza od Zarządu Województwa (...) na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

M.S. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Zarządu Województwa (...) (dalej: ZW) nr (...) z dnia (...) czerwca 2019 r. uchylającą w całości decyzję nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) lutego 2019 r. i rozkładającą należność na raty.

W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny.

Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...), w dniu (...) października 2010 r. podpisał umowę o dofinansowanie projektu nr (...) pt. "Dywersyfikacja działalności firmy poprzez uruchomienie całorocznego ośrodka wypoczynkowego w (...)". W związku z kontrolą doraźną na miejscu realizacji projektu w dniach (...) lutego 2016 r., Instytucja Zarządzająca RPO stwierdziła naruszenie umowy o dofinansowanie i decyzją nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) kwietnia 2018 r., strona została zobowiązana do zwrotu dofinansowania.

Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 306/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę strony na ww. decyzję administracyjną.

Pismem z (...) października 2018 r., strona wniosła do IZ RPO o rozłożenie na raty należności wynikającej z decyzji z dnia (...) kwietnia 2018 r., dotyczącej zwrotu dofinansowania. Uchwałą nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) listopada 2018 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie rozłożenia na raty.

Pismem z dnia (...) listopada 2018 r., strona została wezwana również do przedłożenia dokumentów potwierdzających swoją aktualną sytuację finansową oraz szczegółowego harmonogramu spłaty należności głównej wraz naliczonymi odsetkami. Pismem z dnia (...) grudnia 2018 r., strona udzieliła odpowiedzi przedkładając żądane dokumenty oraz harmonogram spłat.

Decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 2019 r. Zarząd Województwa odmówił rozłożenia należności na raty, uznając, iż sytuacja finansowa strony jest względnie dobra i umożliwia jednorazową spłatę należności. Pismem z dnia (...) marca 2019 r., strona zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. Nr (...) Zarząd Województwa działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 512), art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b) oraz art. 61 ust. 3 pkt 2) w związku z art. 60 pkt 6), art. 61 ust. 4 i 5 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 dalej: u.f.p.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. dalej: k.p.a.), uchylił w całości decyzję nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) lutego 2019 r. w sprawie odmowy rozłożenia na raty należności wynikającej z decyzji nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) kwietnia 2018 r. i w tym zakresie orzekł się co do istoty sprawy w ten sposób, że: zaległość rozłożył na raty według następującego harmonogramu:

* raty od 1 do 42 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia (...) listopada 2010 r. do dnia dokonania zwrotu - termin zapłaty do 10 dnia każdego miesiąca począwszy od sierpnia 2019 r. do stycznia 2023 r.;

* Rata 43 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty: - 6.796,14 zł od dnia (...) listopada 2010 r. do dnia dokonania zwrotu; - 10.899,19 zł od dnia (...) czerwca 2011 r. do dnia dokonania zwrotu; termin zapłaty (...) lutego 2023 r.

* Raty od 44 do 62 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia (...) czerwca 2011 r. do dnia dokonania zwrotu - termin zapłaty 10 dzień każdego miesiąca od marca 2023 r. do września 2024 r.;

* Rata 63 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty:- 2.889,54 zł od dnia (...) czerwca 2011 r. do dnia dokonania zwrotu; - 14.805,79 zł od dnia (...) grudnia 2012 r. do dnia dokonania zwrotu; termin zapłaty (...) października 2024 r.

* Rata 64 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia (...) grudnia 2012 r. do dnia dokonania zwrotu - termin zapłaty (...) listopada 2024 r.

* Rata 65 - kwota należności głównej 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty: o 13.004,67 zł od dnia (...) grudnia 2012 r. do dnia dokonania zwrotu; - 4.512,20 zł od dnia (...) lipca 2013 r. do dnia dokonania zwrotu; -178,78 zł od dnia (...) lutego 2014 r. do dnia dokonania zwrotu, termin zapłaty (...) grudnia 2024 r.

W uzasadnieniu decyzji między innymi podnosząc, że zgodnie z art, 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. należności o których mowa w art, 60 u.f.p. właściwy organ może na wniosek zobowiązanego "umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego".

Dalej organ wskazał, że przepis art. 64 u.f.p. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego" posługuje się bowiem sformułowaniem "może

(...) rozkładać na raty płatność całości albo części należności", co oznacza, że decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty należności przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 64 ust. 2 lit. b u.f.p. może, ale nie musi, rozłożyć na raty należności, innymi słowy odmowa rozłożenia na raty nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki udzielenia ulgi, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Dalej organ podniósł, że strona w uzasadnieniu wniosku o rozłożenie na raty wskazała, iż brak możliwości spłaty należności w ratach może doprowadzić do niepożądanych skutków jej dotyczących oraz osób najbliższych jak również osób od niej zależnych - tj. pracowników zatrudnionych w jej firmie. Brak rozłożenia płatności na raty wiąże się również z utratą płynności finansowej oraz ryzykiem zakończenia działalności przedsiębiorstwa, a przez to pracownicy strony będą zmuszeni do korzystania ze świadczeń dla bezrobotnych. Strona we wniosku wskazała również, iż nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu, ponieważ posiada kredyt do spłaty zaciągnięty na realizację przedsięwzięcia wraz z wykorzystaniem dotacji w aktualnej do spłaty w wysokości 1.031.750,05 zł.

Organ wskazał, że rozważył indywidualny interes (możliwości płatnicze) oraz interes publiczny (względy społeczne) na równych zasadach (są to przesłanki równorzędne), nie zakładając z góry, który z nich jest ważniejszy, nie przedkładając jednego interesu ponad drugi, ani nie przeciwstawiając ich sobie. Dopiero na etapie ustalania okoliczności sprawy w trakcie postępowania organ zobowiązany jest wyważyć, która z przesłanek przeważa i na tej podstawie zadecydować o zastosowaniu ulgi wobec strony. Przywołał też tezy z wyroków WSA w Warszawie z 21 listopada 2012 r. o sygn. V SA/WA 2119/12 oraz z 29 maja 2006 r. o sygn.

III SA/Wa 1964/05.

Podkreślił, że ustawodawca w przytoczonym przepisie art. 64 ust. 2 lit. b u.f.p. wskazał przesłanki na jakie należy zwrócić uwagę przy analizie możliwości udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania, a mianowicie możliwości płatnicze strony oraz względy społeczne i gospodarcze. W konsekwencji organ poddał analizie dokumenty przedłożone przez stronę: - PiT-36, PiT/B i PiT 10 za rok 2017 r., z którego wynika, iż strona osiągnęła przychód w wysokości 898.605,92 zł, natomiast dochód wyniósł 90.965,62 zł; - wyciąg z umowy pożyczki nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r. zawartej z (...) na kwotę 1.200.000,00 zł wraz z harmonogramem spłaty kredytu do 30 lipca 2031 r., - obecnie wysokość raty to 12.811,36 zł - wyciąg z rachunku karty kredytowej nr (...) z (...) grudnia 2018 r., należącej do małżonki skarżącego z saldem zadłużenia wynoszącym 3.411,54 zł.

Organ wskazał, że strona uprawdopodobniła, iż jednorazowa zapłata całości należności publicznoprawnej wpłynie negatywnie na funkcjonowanie strony a ponadto powstaje ryzyko, że egzekucja należności w oparciu o decyzję nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) kwietnia 2018 r., w sprawie zwrotu dofinansowania mogłaby się okazać bezskuteczna. W powyższym kontekście za rozłożeniem należności na raty przemawia nie tylko interes indywidualny strony, a więc jego możliwości płatnicze, ale również interes publiczny, czyli względy społeczne, które nakazują aby zobowiązanie było realizowane, a zobowiązany pochopnie nie był z niego zwalniany. W przedmiotowej sprawie strona nie wnioskowała jednak o umorzenie należności, lecz o jej rozłożenie na raty. Biorąc pod uwagę możliwości płatnicze strony oraz duże ryzyko związane z jednorazową spłatą należności zarówno dla samego zobowiązanego, jak i dla możliwości zaspokojenia się organu i skuteczności egzekucji, organ uznał za zasadne przychylenie się do wniosku strony i rozłożenie jej należności na raty, gdyż takie działanie również gwarantuje zaspokojenie interesu publicznego, a spłata należności rozciągnięta w czasie zmniejsza ryzyko niespłacenia należności w ogóle.

Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącego propozycji spłaty, organ podkreślił, że na podstawie zgromadzonych dowodów nie wynika aby spłata należności wymagała rozłożenia na 156 rat w ciągu 13 lat, natomiast przy ustalaniu harmonogramu spłaty należności w ratach na potrzeby przedmiotowej decyzji należało również mieć na względzie interes publiczny t.j. w miarę nie odległą spłatę zobowiązania. Zdaniem organu koniec 2031 r. jako termin zakończenia spłaty należności jest bardzo odległy i niesie również dla organu duże ryzyko co do możliwości zaspokojenia się.

Strona wniosła skargę w, której zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącego dotyczącego jego możliwości płatniczych, a w konsekwencji powyższego rozłożenie należności wynikającej z decyzji nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...) kwietnia 2018 r., w sprawie zwrotu dofinansowania w łącznej wysokości 1.150.169,77 zł na raty określone w § 2 zaskarżonej decyzji, nie dające możliwości skarżącemu ich zapłaty w terminach tam wskazanych;

- rażące naruszenie przez organ ram uznania administracyjnego, wynikających z przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. poprzez przekroczenie granic tego uznania i zobowiązanie skarżącego do dokonania zapłaty należności, o której mowa w § 2 zaskarżonej decyzji w sposób nieadekwatny do możliwości finansowych skarżącego;

- rażące naruszenie przez organ przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oczywiście wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej przyjmując, że możliwości płatnicze skarżącego umożliwią mu zwrot dofinansowania w ratach, o których mowa w § 2 zaskarżonej decyzji - poczynając od miesiąca sierpnia 2019 r. do miesiąca grudnia 2024 r. - co stanowiło w istocie odstąpienie przez organ od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty, strona wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej § 2,3,4 i 5 oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że konstrukcja uznania administracyjnego, nie oznacza, że wydanie decyzji uznaniowej może być dowolne i dokonane z zaniechaniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również z naruszeniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W ocenie skarżącego, organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę, czym naruszył art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania złożył dokumenty dotyczącego jego sytuacji majątkowej, które nie zostały przez organ zakwestionowane. Organ zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów na podstawie art. 80 k.p.a. mógł odmówić dowodom przedłożonym przez skarżącego wiarygodności (jeżeli uznałby, że dowody te nie zasługują na uwzględnienie) jednak nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aby jakikolwiek dowód stanowił jego uzasadnioną wątpliwość. Skoro organ nie podważył wiarygodności któregokolwiek dowodu z dokumentów, które przedłożone zostały przez skarżącego, a jednocześnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że poczynając od miesiąca sierpnia 2019 r., skarżący będzie w stanie spłacać miesięczne raty w wysokości 17.695,33 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia (...) listopada 2010 r., do dnia dokonania zwrotu w terminie zapłaty do dnia 10 - go każdego miesiąca - do stycznia 2023 r., (raty 1 do 42), a następnie będzie w stanie zapłacić raty 43 - 65 w wysokości 17.695,34 zł miesięcznie każda w terminie do dnia (...) grudnia 2024 r., to oczywistym jest, że nie rozpatrzył dowodów zawnioskowanych przez stronę. Gdyby bowiem organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie ustaliłby spłat należności wynikającej z decyzji nr (...) Zarządu Województwa z dnia (...).04.2018 r., w ratach, które w praktyce nie dadzą żadnych możliwości skarżącemu ich spłat w terminach wskazanych przez organ (albowiem ich nominalna wysokość, podwyższona o skapitalizowane odsetki obliczone jak od zaległości podatkowych przekraczać będą sumę 30.000,00 zł w stosunku miesięcznym).

W ocenie skarżącego, organ rażąco naruszył granice uznania administracyjnego wynikające z przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. albowiem wysokość miesięcznej raty jaką miałby on spłacać poczynając od miesiąca sierpnia 2019 r., wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych przy jednoczesnym uwzględnieniu terminu, od którego naliczane będą odsetki jest całkowicie nieadekwatna do możliwości zarobkowych i majątkowych skarżącego. Powyższe oznacza, że raty które miałby uiszczać skarżący zgodnie z § 2 zaskarżonej decyzji nie dają żadnych możliwości ich spłat przez niego. Naruszenie przez organ przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. miało wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby organ nie przekroczył dopuszczalnych granic uznania administracyjnego wydając zaskarżoną decyzję, ustaliłby miesięczne raty spłat należności przez skarżącego, o której mowa, adekwatnie do jego możliwości płatniczych.

Dalej skarżący podniósł, że organ na str. 10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu sytuacji finansowej strony i na podstawie zgromadzonych dokumentów zasadnym jest rozłożenie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowania projektu nr (...) pt. "Dywersyfikacja działalności firmy poprzez uruchomienie całorocznego ośrodka wypoczynkowego w (...) "zgodnie z ustalonymi na wstępie warunkami oraz harmonogramem spłat poszczególnych rat".

W ocenie skarżącego organ nie uzasadnił zaskarżonej decyzji dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co należało do jego obowiązków. Jeżeli bowiem przyjął organ w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) czerwca 2019 r., że "sytuacja finansowa Strony na podstawie zgromadzonych dokumentów" pozwala na spłatę przez skarżącego należności, o której mowa w tej decyzji, to powinien wykazać w oparciu o jakie dochody uzyskiwane przez skarżącego i w oparciu o jaki majątek posiadany przez niego będzie on w stanie spłacać miesięcznie raty, których wysokość wraz z odsetkami liczonymi tak, jak od zaległości podatkowych przekraczać będzie 30.000,00 zł. Organ w najmniejszym stopniu nie wykazał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, aby splata należności w ratach, o których mowa w § 2 tej decyzji była możliwa. Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., FSK 1925/04).

Rozpoznawany przez sądem spór dotyczył kwestii ilości i wysokości rat na jakie organ rozłożył przysługującą mu od skarżącego należność. Zdaniem strony skarżącej organ nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami ustaloną przez siebie ilość i wysokość rat. Jeżeli bowiem organ przyjął w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) czerwca 2019 r., że "sytuacja finansowa strony na podstawie zgromadzonych dokumentów" pozwala na spłatę przez skarżącego należności, o której mowa w tej decyzji, to powinien wykazać w oparciu o jakie dochody uzyskiwane przez skarżącego i w oparciu o jaki majątek posiadany przez niego będzie w stanie spłacać miesięcznie raty, których wysokość wraz z odsetkami liczonymi tak, jak od zaległości podatkowych przekraczać będzie 30.000,00 zł. Skarżący podkreślił, że organ w najmniejszym stopniu nie wykazał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, aby splata należności w ratach, o których mowa w § 2 tej decyzji była możliwa.

Natomiast zdaniem organu co wynika z uzasadnienie zaskarżonej decyzji przy ustalaniu harmonogramu spłaty należności w ratach miał on na względzie również interes publiczny - "t.j. w miarę nie odległą spłatę zobowiązania" Dalej organ stwierdził, że "koniec 2031 r. jako termin zakończenia spłaty należności w ratach jest bardzo odległy i również niesie dla organu duże ryzyko co do możliwości zaspokojenia się".

Przed rozstrzygnięciem istoty sprawy należy przypomnieć, że zgodnie z art. Art. 64. ust. 2 lit. b u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może rozłożyć na raty płatność całości należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Użyte w przepisie art. 64 ust. 2 lit. b u.f.p., sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie rozłożenia na raty korzysta ze swobody uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego, w tym przypadku nie uwzględniającej wniosku strony co do ilości i wysokości rat, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie tych kwestii w kontekście możliwości płatniczych skarżącego. Zastosowanie ulgi polegającej na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę powinno bowiem skutkować efektywnej realizacji zobowiązania.

Po podjęciu przez organ decyzji o rozłożeniu na raty, co miało w rozpoznawanej sprawie miejsce, zasadne jest takie rozłożenie na raty zaległości podatkowej, które mając na uwadze osiągane przez stronę dochody gwarantuje, że udzielona ulga byłaby możliwa do wykonania, a nie miałaby charakteru "pozornej ulgi".

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym. W tego typu, jak niniejsza sprawach, rola sądu administracyjnego ogranicza się do badania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, wyciągniętych na tej podstawie wniosków oraz ich uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym, które można także odnieść do rozpoznawanej sprawy podkreśla się, że decyzja o rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej powinna przede wszystkim uwzględniać możliwości płatnicze zobowiązanego, inaczej ulga taka będzie pozorna i w sposób oczywisty niemożliwa do zrealizowania. Rozłożenie na raty zapłaty zaległości jest bowiem ulgą, której zastosowanie ma sens tylko w sytuacji, gdy zobowiązany wskaże możliwość poniesienia rat i dochowania terminu płatności. (por. wyrok WSA: w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt: I SA/Bd 770/12, w Warszawie z dnia 10 lutego 2017 r., w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2017 r., I SA/Rz 535/17, w Poznaniu z dnia 7 listopada 2014 r., z dnia 18 grudnia 2014 r., I SA/Po 386/14 CBOSA).

W rozpoznawanej co wynika, z uzasadnienia decyzji organ po podjęciu decyzji o rozłożeniu na raty, nie przeprowadził jednak dokładnej analizy możliwości płatniczych skarżącego w zakresie wysokości i ilości rat. Należy podzielić stanowisko organu, że spłata należności chociaż zostaje rozciągnięta w czasie, to jednak zmniejsza ryzyko niespłacenia należności w ogóle. Nie można natomiast podzielić stanowiska organu, że przy ustalaniu harmonogramu spłaty należności w ratach na potrzeby przedmiotowej decyzji należało również mieć na uwadze interes publiczny pojmowany "jako w miarę nie odległą spłatę zobowiązania".

Z zacytowane stwierdzenia wygląda, że organ przeciwstawił przesłankę "możliwości płatniczych zobowiązanego" wskazanemu przez siebie "interesowi publicznemu rozumianemu jako "w miarę nie odległą spłatę zobowiązania". Taka interpretacja art. 64 ust. 2 lit. b u.f.p. nie jest prawidłowa. Zgodnie bowiem ze wskazaną regulacja w przypadku ustalenia, że w sprawie wystąpiły uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze, organ dokonuje rozłożenia należności na raty, kierując się wyłącznie możliwościami płatniczymi zobowiązanego, którym nie można przeciwstawić negatywnej przesłanki w postaci wskazanego przez organ interesu publicznego rozumianego jako "w miarę nie odległą spłatę zobowiązania". Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe z którego wynika, że w 2017 r., uzyskał dochód przekraczający kwotę 90.000 zł, natomiast na rozprawie jego pełnomocnik okazał zeznanie podatkowe za 2018 r., z którego wynika, że dochód przekroczył 126.000 zł. Zestawienie tych wielkości wskazuje, że dochód ma charakter narastający tak jak wskazane w złożonej przez skarżącego raty. Ponadto należy zwrócić uwagę, że z przedłożonego przez skarżącego harmonogramu spłaty kredytu bankowego wynika, że powinien już w jednej trzeciej go spłacić. Organ ponownie rozpoznając sprawę ustalając wysokość i ilość rat musi dokonać szczegółowej analizy możliwości płatniczych skarżącego i nimi jedynie się kierować, mając na uwadze, że rozłożenie należności na niemożliwe do wykonania raty, nie będzie miało na celu udzielenia ulgi tylko jej " iluzję".

Według składu orzekającego w sprawie, biorąc pod uwagę dokumenty przedstawione przez skarżącego, organ wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p.

Mając więc na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję albowiem została ona wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z tą regulacją organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, oznacza to, że całość orzeczenia składa się z dwóch nierozerwalny elementów, uchylenia jak w rozpoznawanej sprawie decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie istota sprawy dotyczyła w istocie rozłożenia należności na raty, zatem pozostawienie w obrocie prawnym jedynie fragmentu decyzji dotyczącej uchylenia w całości decyzji z dnia (...) lutego 2019 r., bez rozstrzygnięcia co do ilości i wysokości rat stałoby w sprzeczności z regulacją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ ponownie rozpoznając sprawę skoro uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania ulgi, co nie było przez stronę kwestionowane oraz nie zostało zakwestionowane przez sąd, będzie zobowiązany przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalić ilość i wysokość rat po przeprowadzeniu dokładnej analizy możliwości płatniczych skarżącego, tak aby decyzja o rozłożeniu na raty była realnie możliwa do wykonania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), wpis od skargi uiszczony w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł łącznie 697 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.